Tholey (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gminy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Tholey
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saara
Powiat St. Wendel
Kod gminy 10 0 46 118
Powierzchnia 57,56 km²
Populacja
liczba ludności
gęstość

12 732
221 osób/km²
Położenie 49°28′N
07°01′E
Wysokość 450 m n.p.m.
Kod pocztowy 66630-66636
Numer kierunkowy 06853, 06888
Tablice rejestracyjne WND
Adres urzędu gminy Im Kloster 1, 66636 Tholey
Położenie na mapie Saary
Mapa lokalizacyjna Saary
Tholey
Tholey
Ziemia 49°28′N 7°01′E/49,466667 7,016667Na mapach: 49°28′N 7°01′E/49,466667 7,016667
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Strona internetowa gminy
Portal Portal Niemcy

Tholeygmina w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Saara, w powiecie St. Wendel.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina leży nad rzeką Theel, przy granicy z Nadrenią-Palatynatem.

Gmina ma powierzchnię 57,56 km², zamieszkuje ją około 12 732 osoby (2010). Na jej terenie znajduje się góra Schaumberg (569 m n.p.m.), jest to jeden z najwyższych szczytów w Saarze.

Tholey położone jest ok. 30 km na północ od Saarbrücken, ok. 40 km na południowy wschód od Trewiru i ok. 65 km na południowy wschód od Luksemburga.

Klimatogram gminy Tholey

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Roczny opad wynosi 1001 mm, najwyższe opady przypadają na zimę. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec gdzie średnia temperatura wynosi 17 °C.

Dzielnice[edytuj | edytuj kod]

W skład gminy wchodzi dziewięć dzielnic:

  • Bergweiler
  • Hasborn-Dautweiler
  • Lindscheid
  • Neipel
  • Scheuern/Saar
  • Sotzweiler
  • Theley
  • Tholey
  • Überroth

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze ślady osadnictwa okolicznych terenów przez Celtów pochodzą z czasów przed Chrystusem. Obszar ten był wielokrotnie zaludniany przez Rzymian. W średniowieczu duża część obecnej Saary była poddana opactwu Tholey. Ono nakazało również wybudowanie zamku obronnego na szczycie góry Schaumberg. Gmina Tholey nie została zlikwidowana podczas reformy administracyjnej w 1974.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Według legendy to święty Wendelin złożył w Tholey pierwsze opactwo benedyktyńskie. W 1794 klasztor został zamknięty po zburzeniu przez Francuzów. Od 1949 w miejscowości ponownie znajduje się klasztor Kongregacji Beurońskiej.

Gmina żydowska w Tholey istniała od XVIII wieku do 1940. Pierwsza żydowska rodzina (Josef i Sara Isaak ze swoim synem Josefem) datowana jest na 1729. W 1843 żyło tu już 88 Żydów (9% mieszkańców z 952 osób) a w 1895 91. Synagoga została poświęcona 4 grudnia 1863 przez rabina Trewiru. Szkoła żydowska powstała w 1876. Liczba członków gminy żydowskiej zmniejszała i w 1925 należało do niej jeszcze 50 osób, 10 lat później 41. Wraz ze wzrostem władzy nacjonalistów i wieloma bojkotami gospodarczymi Żydzi wyprowadzili się z gminy. Po deportacjach zostało zamordowanych około 20 osób urodzonych lub długo przebywających w Tholey. Synagoga została sprzedana w 1937 by później ją zniszczono. Na jej fundamentach wybudowano blok mieszkalny.

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Wójtowie[edytuj | edytuj kod]

  • 19741983, Anton Schäfer, CDU
  • 1983 – 2003, Hans-Dieter Frisch, CDU
  • od 2003, Hermann-Josef Schmidt, CDU

Zabytki i atrakcje[edytuj | edytuj kod]

Bergweiler

  • kaplica św. Błażeja (St. Blasius) z 1716, miejsce pielgrzymkowe
  • kaplica św. Erazma (St. Erasmus) z 1784, przebudowana w 1972, miejsce pielgrzymkowe
  • gospodarstwo przy Am Dorfbrunnen 2, z początku XVIII w.

Hasborn-Dautweiler

  • nagrobek Nikolausa Warkena
  • cmentarz z XVIII w.
  • szkoła z 1910
  • katolicki kościół parafialny pw. św. Bartłomieja (St. Bartholomäus) wybudowany w 1902-1903 według projektów Ernsta Branda, rozbudowany w latach 1966-1972

Scheuern

  • katolicki kościół parafialny pw. św. Katarzyny (St. Katharina) z 1912-1914 według projektów Ludwiga Beckera i Antona Falkowskiego

Sotzweiler

  • katolicki kościół parafialny pw. św. Maurycego (St. Mauritius) 1913 według Wilhelma Hectora
  • Schaumberg
    • krzyż na Schaumberg z 1930
Theley z Schaumberg

Theley

  • kirkut
  • kaplica z początku XX w.
  • młyn
  • kościół parafialny pw. św. Piotra (St. Peter), wybudowany w 1890-1892, wyposażenie XVIII-wieczne, rozbudowany w 1965, wybudowany według projektu Wilhelma Hectora
  • budynki przy Trierer Straße 1-9
Tholey z Schaumberg
Kościół i klasztor św. Maurycego
Kościół i ratusz

Tholey

  • Opactwo benedyktyńskie św. Maurycego (St. Mauritius)
  • kościół przyklasztorny
  • ratusz przy Im Kloster 1
  • kolumna rzymska przy Im Kloster, restaurowana w 1963
  • domy mieszkalne przy Im Kloster 3, 8, 10, 12, 14, 23, 25, 27, 27a, 29, z XIX w.
  • browar, piekarnia przy Im Kloster 19/21/23, z XVII/XVIII w.
  • budynki mieszkalne i handlowe przy Metzer Straße 3, 5, 7, 7a, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, z XVIII/XIX w.
  • hotel "Hubertus" przy Metzer Straße 1, z 1900, przebudowany w 1920-1930
  • domy mieszkalne przy Trierer Straße 3, 5, 7, z XVII w.
  • pozostałości systemu obronnego
  • krzyż przy Schaumbergweg z 1596

Überroth-Niederhofen

  • krzyż przy Hargartstraße, z XVIII w.
  • gospodarstwo przy Zur Langheck 1, z 1860
  • Toley z St. Wendel łączy w pełni asfaltowy szlak rowerowy i turystyczny Wendalinus-Radweg.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Od czasów rzymskich Tholey znajdowało się przy trakcie łączącym Metz z Moguncją. Miejscowość była również stacją końcową linii kolejowej Tholey-St. Wendel, odcinek do Tholey został zamknięty w 1984.

Obecnie przez teren gminy przebiega autostrada A1 (zjazd 139 Tholey-Hasborn i 140 Tholey) oraz droga krajowa B269.

Osoby[edytuj | edytuj kod]

urodzone w Tholey[edytuj | edytuj kod]

związane z gminą[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]