Thomas Blatt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Thomas Blatt
Thomas Blatt
Thomas Blatt
Data i miejsce urodzenia 15 kwietnia 1927
Izbica
Imię i nazwisko przy narodzeniu Tomasz Blatt
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Thomas "Toivi" Blatt, pierwotnie Tomasz Blatt (ur. 15 kwietnia 1927[1] w Izbicy) – były więzień obozu zagłady SS-Sonderkommando Sobibor i uczestnik powstania więźniów tego obozu, autor licznych wspomnień z czasów Holocaustu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Izbicy – typowym polskim sztetlu, nazywanym "żydowską stolicą" ze względu na przewagę ludności żydowskiej (ok. 90% mieszkańców w 1939). W 1943 został wraz z rodziną deportowany do obozu zagłady w Sobiborze. Jego rodzice i o 6 lat młodszy brat zginęli w komorze gazowej. On sam przetrwał zatrudniony w warsztacie obozowym i był uczestnikiem powstania więźniów, które wybuchło 14 października 1943. Z Sobiboru uciekło ok. 300 powstańców, z czego tylko co dziesiąty przeżył do końca wojny. Tomasz Blatt jest obecnie jednym z kilku ostatnich żyjących byłych więźniów obozu zagłady w Sobiborze.

Po wojnie Blatt wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i zajął się dokumentacją hitlerowskich zbrodni. Jego wspomnienia ukazały się m.in. na łamach polskich tygodników: Świat i Kulisy. W 1979 spotkał się z jednym z przywódców powstania w Sobiborze, Aleksandrem "Saszą" Peczerskim, i zarejestrował rozmowę z nim. W 1983 uzyskał zgodę na trzygodzinny wywiad z byłym oficerem SS z Sobiboru, Karlem Frenzlem. Zapis tej rozmowy, zatytułowany Morderca i jego świadek, zamieścił 28 marca 1984 niemiecki tygodnik Stern. Ten sam wywiad opublikował także polski Przegląd Tygodniowy (1 maja 1983) oraz izraelski Haaretz (27 kwietnia 1984).

Dziennik Blatta zawierający opis przebiegu powstania w Sobiborze został wykorzystany w telewizyjnym filmie stacji CBS pt. Ucieczka z Sobiboru. Film otrzymał m.in. dwa Złote Globy i kilka nominacji do Nagrody Emmy.

Tomasz Blatt jest bohaterem reportażu Hanny Krall Autoportret z kulą w szczęce.

Mieszka w Santa Barbara w Kalifornii. W 70 rocznicę powstania w obozie w Sobiborze został przez Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[2].

Publikacje na polskim rynku[edytuj | edytuj kod]

  • Z popiołów Sobiboru. Historia Przetrwania, seria "Biblioteka Zeszytów Muzealnych", Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, Włodawa, 2002, ISBN 83-912511-7-9
  • Sobibór – zapomniane powstanie, seria "Biblioteka Zeszytów Muzealnych", Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, Włodawa, 2003, ISBN 83-912511-3-6
  • Ucieczka z Sobiboru, Świat Książki, Warszawa, 2010, ISBN 978-83-247-1819-1

Przypisy

  1. Blatt Tomasz (Tojvi) (pol.). W: Projekt "Historia Mówiona" na stronach Ośrodka "Brama Grodzka – Teatr NN" [on-line]. [dostęp 2010-08-23].
  2. http://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/art,1258,ordery-w-70-rocznice-powstania-w-obozie-w-sobiborze.html

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]