Thomas Gainsborough

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Thomas Gainsborough
Thomas Gainsborough 023.jpg
Autoportret, 1787
Data i miejsce urodzenia 1727
Sudbury Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci 2 sierpnia 1788
Londyn Wielka Brytania
Narodowość angielska
Dziedzina sztuki malarstwo
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Thomas Gainsborough (ur. przed 14 maja 1727, kiedy został ochrzczony, zm. 2 sierpnia 1788) – malarz angielski, znany portrecista i pejzażysta.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Suffolk[edytuj | edytuj kod]

Thomas Gainsborough urodził się jako najmłodszy syn tkacza, Johna Gainsborough, w Sudbury (hrabstwo Suffolk) w Anglii. W wieku trzynastu lat namówił ojca, aby ten pozwolił mu kształcić się w Londynie. W stolicy Gainsborough początkowo trenował pod okiem francuskiego rytownika i malarza, Huberta Gravelota, tworzącego w stylu francuskiego rokoka. Miało to niebagatelny wpływ na rozwinięcie się twórczości przyszłego artysty[1]. Ostatecznie jednak Gainsborough dołączył do Williama Hogartha i jego szkoły. Jednym z jego mentorów był Francis Hayman. W latach Gainsborough 40. poślubił Margaret Burr, nieślubną córkę księcia Beaufort. Prace artysty, wtedy głównie pejzaże, nie sprzedawały się zbyt dobrze. W 1748 Gainsborough powrócił do rodzinnego miasta i skupił się na malowaniu portretów. W 1752 małżeństwo z dwiema córkami przeprowadziło się do Ipswich. Ilość zleceń na portrety zwiększyła się, ale klientela składała się głównie z lokalnych kupców i dziedziców. Gainsborough był zmuszony do pożyczania z renty dożywotniej żony.

Bath[edytuj | edytuj kod]

W 1759 Gainsborough z rodziną przeprowadził się do Bath. Tam badał portrety van Dycka i zaczął przyciągać dobrze płacącą klientelę z wyższych klas. W 1761 zaczął wysyłać swoje prace na wystawę Towarzystwa Sztuki w Londynie (obecnie Królewskie Towarzystwo Sztuki, którego był z jednym pierwszych członków), zaś od 1765 na doroczną wystawę Royal Accademy. Wybierał portrety dobrze znanych i sławetnych klientów, by przyciągnąć uwagę. Te wystawy pomogły mu w zdobyciu reputacji na skalę narodową, dzięki czemu zaproszono go do stania się jednym z założycielskich członków Royal Academy w 1769. Jego stosunki z akademią nie były jednak proste i w 1773 przestał wystawiać tam swoje obrazy.

Londyn[edytuj | edytuj kod]

W 1774 Gainsborough z rodziną przeniósł się do Londynu, by mieszkać w Schomberg House przy ulicy Pall Mall. W 1777 ponownie zaczął wystawiać prace w Royal Academy, w tym portrety współczesnych sław, jak książę i księżna Cumberland. Wystawa jego prac trwała przez następne 6 lat. W 1780 namalował portrety Jerzego III Hanowerskiego oraz królowej. Krótko po tym otrzymał wiele innych królewskich zleceń. Dało mu to możliwość wpływania na Akademię i pozwoliło wybierać sposób, w jaki życzył sobie wystawiać swoje prace. Jednakże w 1783 usunął je z nadchodzącej wystawy i przeniósł do Schomberg House. W 1784 malarz królewski Allan Ramsay zmarł i król był zmuszony do zatrudnienia rywala Gainsborougha, prezesa Akademii – Joshuę Reynoldsa. Gainsborough pozostał jednak ulubionym malarzem dworu. Zmarł na raka 2 sierpnia 1788 w wieku 61 lat. Według swojej woli został pochowany przy kościele pw. św. Anny w Kew, gdzie regularnie brała udział w nabożeństwach rodzina królewska. W ostatnich latach swojego życia Gainsborough często malował stosunkowo proste, zwyczajne pejzaże.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Gainsborough, wraz z Richardem Wilsonem, był jednym z inicjatorów osiemnastowiecznej brytyjskiej szkoły pejzażystów, choć jednocześnie, jak Joshua Reynolds, był dominującym portrecistą brytyjskim drugiej połowy XVIII wieku. Tworzył bardziej z własnych obserwacji natury niż według założeń formalnych zasad akademickich. Poetycka wrażliwość jego obrazów skłoniła Constable'a do wypowiedzenia się: Patrząc na nie, zauważamy łzy w naszych oczach i nie wiemy, skąd się wzięły[2]. Jedynym znanym asystentem artysty był jego krewny, Gainsborough Dupont. Gainsborough uchodził również za świetnego malarza zwierząt, które często towarzyszyły portretowanym kobietom. Jednymi z bardziej znanych płócien artysty są dzieła: Robert Andrews z żoną Frances Mary (1748), Błękitny chłopiec (ok. 1770), Poranny spacer (1785).

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

nr tytuł czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. Rozmowa w parku 1745 olej na płótnie, 73 cm x 68 cm Luwr, Paryż[3]
Thomas Gainsborough 006.jpg
2. Pejzaż w Suffolk ok. 1748 olej na płótnie Kunsthistorisches Museum, Wiedeń[4]
Thomas Gainsborough - Landscape in Suffolk - Google Art Project.jpg
3. Państwo Andrews ok. 1750 olej na płótnie, 69,8 cm x 119,4 cm National Gallery, Londyn[5]
Thomas Gainsborough-Andrews.jpg
4. Córki artysty z kotem ok. 1760–61 olej na płótnie, 75,6 cm x 62,9 cm National Gallery, Londyn[6]
Thomas Gainsborough 017.jpg
5. Mery, hrabianka Howe ok. 1760 olej na płótnie Iveagh Bequest, Kenwood House, Londyn
Thomas Gainsborough 011.jpg
6. Błękitny chłopiec ok. 1770 olej na płótnie Hunington Art Gallery, San Marino, Kalifornia[7]
Thomas Gainsborough 008.jpg
7. Johann Christian Fischer ok. 1774 olej na płótnie, 229 cm x 150,8 cm Royal Collection, Windsor[8]
GAINSBOROUGH, Thomas - Johann Christian Fischer (1780).jpg
8. Portret J. Wilkinsona 1775 olej na płótnie, 234 cm x 145 cm Gemäldegalerie Berlin  ??
9. Johann Christian Bach 1776 olej na płótnie Bibliografico Musicale, Museo Civico, Bolonia[9]
Johann Christian Bach.jpeg
10. Dama w błękicie późne lata 70. – wczesne lata 80. XVIII w. olej na płótnie, 76 cm x 64 cm Ermitaż, Petersburg[10]
Gainsb7.jpg
11. Portret Grace Dalrymple Elliott 1778 olej na płótnie, 234,3 cm x 153,7 cm Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork[11]
Gainsborough - Grace Dalrymple Elliott.jpg
12. Portret Mary Robinson (Perdita) ok. 1781 olej na płótnie, 234 cm x 153 cm Wallace Collection, Londyn[12]
Gainsborough Mary-Robinson.jpg
13. Poranny spacer (William Hallett z żoną Elizabeth) 1785 olej na płótnie, 236,2 cm x 179,1 cm. National Gallery, Londyn[13]
Gainsborough-Morgen.jpg

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons