Timajos
Timajos z Tauromenion (druga połowa IV w. p.n.e. - pierwsza połowa III w.p.n.e.[1]) – historyk grecki z Sycylii. Syn Andromachosa[potrzebne źródło], założyciela Tauromenionu (dzisiejszej Taorminy). Od 312 p.n.e.[potrzebne źródło] przebywał w Atenach jako metojk, prawdopodobnie na skutek zajęcia jego rodzinnego miasta przez Agatoklesa.[2]
Autor utworu chronograficznego Zycięzcy olimpijscy (gr. Olympioníkai) oraz Dziejów (gr. Historíai, tytułowanych także: Sprawy Sycylijskie - Sikeliká) w 38 księgach (zachowanych we fragmentach)[potrzebne źródło], poświęconych dziejom Greków na Zachodzie (na Sycylii, w Italii i południowej Galii), słabo w tamtym czasie znanym w reszcie greckiego świata. Początkowe pięć ksiąg było wprowadzeniem geograficzno-etnograficznym opisującym ludy z jakim Grecy zetknęli się na tamtych obszarach[2], reszta obejmowała historię od czasów mitycznych do roku 264 p.n.e.[1] W utworze tym Timajos dał wyraz swojej nienawiści do tyranii, krytykując zwłaszcza Agatoklesa[1]. Pod koniec życia Timajos stworzył dodatek opisujacy wyprawę Pyrrusa do Italii i na Sycylię.
Praca Timajosa szybko stała się popularna i zyskała poważanie, to prawdpopodobnie ona zapoczątkowała praktykę datowania wydarzeń według olimpiad[3]. Także Rzymianie późniejszych czasów docenili jego dzieło (i wykorzystywali je jako źródło we własnej historiografii, tworzonej później), gdyż był jednym z pierwszych historyków, którzy dostrzegli rosnące znaczenie ich miasta[2]. Polibiusz, mimo że w swojej pracy rozpoczął opis historii od momentu zakończenia utworu Timajosa, był ostrym krytykiem autora Dziejów. Zarzucał mu brak doświadczenia politycznego, wojskowego, brak podróży i czerpanie wiedzy wyłącznie z książek (użył określenia: historyk książkowy - bybliakós)[2]. Nisko oceniał przemowy, które Timajos władał w usta postaci historycznych, a także opisy bitew, wydaje się jednak, że poza tymi elementami Dzieje były utworem rzetelnym[2]. Z zarzutów Polibiusza wynika, że Timajosa interesowały oprócz badań historycznych także antykwaryczne (poszukiwał m.in. starych inskrypcji w celu wydobycia szczegółowych informacji); była to postawa typowa dla dla tzw. historyków lokalnych okresu hellenistycznego, którzy opisywali zwykle dzieje jednego polis[4].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 118
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 594
- ↑ Część badaczy uważa, że zasługę tę należy przypisać Chronografii Eratostenesa, patrz: Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 594
- ↑ Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 595
Bibliografia [edytuj]
- Ewa Wipszycka, Benedetto Bravo: Historia starożytnych Greków. T. 3: Okres hellenistyczny. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010. ISBN 978-83-235-0612-6.
