Timothy Snyder

Timothy Snyder

Timothy D. Snyder (ur. 18 sierpnia 1969) – amerykański historyk, profesor Yale University specjalista historii nowożytnego nacjonalizmu i historii Europy Środkowej i Wschodniej. Współpracował z uniwersytetami w Paryżu, Wiedniu, Warszawie, Pradze i Harvard University.

Jest m.in. autorem cenionej pracy The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999 ("Rekonstrukcja narodów: Polska, Ukraina, Litwa i Białoruś, 1569-1999"), w której stara się prześledzić ewolucję świadomości narodowych w I Rzeczypospolitej i na jej ziemiach aż do naszych czasów.

Przykładem nowatorskiego podejścia autora do tematu jest dyskusja nad wieloznacznością pierwszego wersu Inwokacji "Litwo! Ojczyzno moja!", możliwych interpretacji jego znaczenia w zamierzeniu Mickiewicza, i zmieniającej się przez sto kilkadziesiąt lat od jej napisania percepcji wśród Polaków, Litwinów i Białorusinów.

Snyder określa mity narodowe i stosowany do dzisiaj XIX-wieczny, nacjonalistyczny sposób formułowania problemów historycznych jako metahistorię, poglądy "nawet nie błędne" (not even wrong). Np. Polacy często określają przedrozbiorową Rzeczpospolitą jako polską, co wskazywałoby że była czymś podobnym do współczesnej Polski. Rosjanie z kolei uważają stulecia istnienia Rzeczypospolitej za bezsensownie stracone dla wschodnich Słowian, aż do czasu ich "ponownego połączenia" z Rosją. Popularność tych metahistorycznych mitów sprawia, że zainspirowani nimi oponenci, wywracają je do góry nogami: "Litwini mogą zademonstrować", że średniowieczne Wilno było nie polskie a litewskie albo Ukraińcy mogą "udowodnić", że to oni a nie Rosja są spadkobiercami Rusi Kijowskiej."

Z pozycji historyka Snyder odrzuca polemikę z mitami narodowymi, argumentując że nonsens postawiony na głowie pozostaje nonsensem, argumentacja nie prowadzi do syntezy, a dialektyka mitu i metahistorii powinna być przedmiotem, a nie metodą badań historycznych.

Obecnie Snyder pracuje nad książką Brotherlands: A Family History of the Slavic, German, and Jewish Nations.

Wybrane prace

• Nationalism, Marxism, and Modern Central Europe: A Biography of Kazimierz Kelles-Krauz (Harvard University Press, 1998)
• The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569-1999 (Yale University Press, 2003);
• Sketches from a Secret War: A Polish Artist's Mission to Liberate Soviet Ukraine (Yale University Press, 2005);
• The Red Prince: The Secret Lives of A Habsburg Archduke (Basic Books, 2008);
• (współred.) Wall Around the West: State Power and Immigration Controls in Europe and North America (Rowman and Littlefield, 2001)
• Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin (Basic Books, 2010)

Polskie tłumaczenia

• Rekonstrukcja narodów. Polska, Ukraina, Litwa, Białoruś 1569-1999, Sejny 2006, Fundacja Pogranicze; ISBN 83-86872-65-9;
• Tajna wojna. Henryk Józewski i polsko-sowiecka rozgrywka o Ukrainę, Kraków 2008, Wydawnictwo Znak; ISBN 978-83-240-1033-2;
• Czerwony Książę, tłum. Maciej Antosiewicz, Warszawa 2010, Świat Książki; ISBN 978-83-247-1217-5;
• Nacjonalizm, marksizm i Europa Środkowa, Biografia Kazimierza Kelles-Krauza (1872-1905), tłum. Marta Boguta, Warszawa 2011; ISBN 978-83-61006-74-9;
• Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem, tłum. Bartłomiej Pietrzyk, Warszawa 2011, Świat Książki; ISBN 978-83-247-2278-5;

Linki zewnętrzne

• Informacja na www.yale.edu. [dostęp 2010-05-06].
• Jerzy Jedlicki: Pola śmierci. "Polityka", 2011-01-29. [dostęp 2011-05-18].