Tinka Kurti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tinka Kurti
Tinka Kurti
Data
i miejsce urodzenia
17 grudnia 1932
Bośnia i Hercegowina Sarajewo, Bośnia

Tinka Kurti - aktorka albańska.

Jedna z najbardziej znanych aktorek albańskich w okresie rządów Envera Hodży. W ciągu 60 lat swojej kariery scenicznej zagrała w 167 sztukach teatralnych i w 65 filmach fabularnych.

Była córką Albańczyka i węgierskiej aktorki i piosenkarki Elisabet von Balinda. W dzieciństwie wraz z rodziną wyemigrowała z Sarajewa do albańskiej Szkodry. W tym mieście także spędziła większość swojego życia. W 1947 roku usunięto ją ze szkoły artystycznej w Tiranie (Liceu Artistik) po trzech miesiącach nauki (jak sama twierdzi, za "zbyt liberalne poglądy") i na tym zakończyła swoją edukację. W wieku 16 lat zadebiutowała na scenie teatralnej, odgrywając drugorzędną rolę w przedstawieniu Dasma Shkodrane (Wesele w Szkodrze). Rok później dołączyła do zespołu Teatru Migjeni w Szkodrze, gdzie grała główne role w dramatach albańskich i rosyjskich (Czechow, Gogol).

W 1958 roku jeszcze nieznana szerszej publiczności zadebiutowała w filmie Tana, u boku znanego już ze scen albańskich i z filmu Skanderbeg - Naima Frashëriego. Tytułowa rola w filmie oznaczała dla niej początek wielkiej kariery. Wystąpiła w 30 filmach fabularnych. Wśród najbardziej znanych filmów, w których wystąpiła warto wymienić: rolę matki w Yjet e netëve të gjata (Gwiazdy długich nocy, 1972), Ciotki w Cifti i lumtur (Szczęśliwe małżeństwo, 1975), czy też senioriny Mancini w filmie Vajzat me kordele të kuqe (Dziewczęta z czerwonymi kokardami, 1978).

Za swoje role otrzymała najwyższe albańskie nagrody, którymi honorowano artystów, w tym Artysty Ludu (alb. Artist i Popullit). Jej imię przyjął teatr albański działający w szwedzkim Malmö.

W 2003 roku reżyser albański, Esat Teliti, nakręcił film dokumentalny "Tinka", poświęcony postaci aktorki.

Role filmowe[edytuj | edytuj kod]

Polacy o aktorce[edytuj | edytuj kod]

Byłem raz (mianowicie w Shkoder) na współczesnej farsie obyczajowej pt. Lokatorzy z szóstej klatki schodowej. Czołową rolę w tej uroczej komedii pióra Kina Dushi grała Tinka Kurti - znakomita aktorka i równocześnie najjaśniejsza gwiazda albańskiego ekranu. (Jan B. Ożóg, Z obcymi autorami: wspomnienia i lektury, Warszawa 1982, s.37).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tinka Kurti: Përfundova rastësisht në skenë, rozm.Lindita Çela, Gazeta Ballkan 1 IV 2004.
  • Tinka Kurti, Shkela cdo bestytni per puthjen e pare te filmit shqiptar (wywiad), Shekulli 5 I 2008.
  • Josif Papagjoni: Enciklopedi. Teatri & kinematografia shqiptare. Tirana: 2009, s. 253-255. ISBN 978-99943-1-456-0. (alb.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]