Tiosiarczan sodu
| Tiosiarczan sodu | ||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
 |
||||||||||||||||||||
| Nazewnictwo | ||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | Na2S2O3 | |||||||||||||||||||
| Masa molowa | 158,1 g/mol | |||||||||||||||||||
| Wygląd | białe, bezwonne, krystaliczne ciało stałe (pentahydrat) | |||||||||||||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 7772-98-7 (bezwodny) 10102-17-7 (pentahydrat) |
|||||||||||||||||||
| PubChem | 61475[1] | |||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
||||||||||||||||||||
Tiosiarczan sodu (Na2S2O3) – nieorganiczny związek chemiczny, sól nietrwałego kwasu tiosiarkowego i sodu. Zwykle występuje jako pentahydrat, Na2S2O3•5H2O
Związek ten w temperaturze pokojowej jest bezbarwnym, krystalicznym ciałem stałym o gęstości 1,67 g/cm³
Rozpuszcza się w wodzie w temperaturze 20 °C – 68,4 g/100 cm³; w temperaturze 100 °C – 255 g/100 cm³. Pentahydrat w temperaturze 48 °C rozpuszcza się w swojej wodzie krystalizacyjnej, po schłodzeniu jest w stanie cieczy przechłodzonej. Po wrzuceniu do cieczy jednego kryształku tiosiarczanu sodu natychmiast odrastają od niego następne kryształy z wydzieleniem ciepła ogrzewa się do temperatury około 45 °C. Zjawisko to wykorzystywane jest w turystycznych ogrzewaczach dłoni.
W tradycyjnej fotografii związek ten jest stosowany jako utrwalacz, ponieważ tworzy trwałe kompleksy z jonami srebra, dzięki czemu usuwa po wywołaniu nienaświetlony bromek srebra z kliszy.
- 2 S2O32− + AgBr → [Ag(S2O3)2]3− + Br-
Występuje pod nazwą antychlor jako środek usuwający chlor np. po bieleniu. Stosowany jest również do zbijania zbyt dużej ilości chloru w basenie.
- S2O32- + 4Cl2 + 5H2O → 2SO42- + 8Cl- + 10H+
Często jest używany w analizie chemicznej (jodometria). Jest jedną z odtrutek na cyjanek potasu.
Po zakwaszeniu, roztwór tiosiarczanu sodu natychmiast mętnieje wskutek rozkładu powstającego kwasu tiosiarkowego do siarki, dwutlenku siarki i wody:
- S2O32− + 2H+ → [H2S2O3] → S↓ + SO2 + H2O
Wydzielająca się siarka tworzy zawiesinę koloidalną.
