Tirat Karmel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tirat Karmel
טירת כרמל
Herb
Herb Tirat Karmelu
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Hajfy
Powierzchnia 5,6 km²
Wysokość 60-272 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

18 800
3357 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Kod pocztowy 39120
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Tirat Karmel
Tirat Karmel
Ziemia 32°45′27″N 34°58′24″E/32,757500 34,973333Na mapach: 32°45′27″N 34°58′24″E/32,757500 34,973333
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Tirat Karmel (hebr. טירת כרמל; arab. طيرة الكرمل) – miasto położone w Dystrykcie Hajfy w Izraelu. Jest częścią aglomeracji miejskiej Hajfy.

Leży w północnej części równiny Szaron na wybrzeżu Morza Śródziemnego u podnóża masywu górskiego Karmel, w otoczeniu miasta Hajfa, kibucu HaHoterim oraz moszawu Megadim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie w miejscu tym istniała arabska wioska al-Tira. W czasach krzyżowców wioska była nazywana St. Johan de Tire. W 1596 populacja wioski liczyła 286 mieszkańców[1].

Przed 1945 w wiosce mieszkało 5240 Muzułmanów i 30 Chrześcijan. Były dwie szkoły, jedna dla chłopców i druga dla dziewcząt[1].

Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w dniu 12 grudnia 1947 na wioskę napadał oddział żydowskiej organizacji Irgunu. Zginęło wówczas 13 Arabów, a 10 zostało rannych[2]. W obawie przed dalszymi napadami, Brytyjczycy przekonali mieszkańców wioski do ewakuacji. W dniach od 24 kwietnia do 3 maja 1948 autobusy chronione przez brytyjskich żołnierzy przewiozły około 600 kobiet i dzieci z rejonu wioski al-Tira do Nablusu i Dżaninu. W wiosce pozostali jedynie mężczyźni, którzy razem z arabskimi oddziałami militarnymi postanowili walczyć z Żydami. Podczas Wojny o Niepodległość w dniu 16 lipca 1948 wioska została zdobyta i częściowo zniszczona przez izraelskie oddziały[3].

Współczesna osada powstała w 1949 jako obóz dla żydowskich imigrantów (ma’aborot) Tira. 30 lipca 1959 otrzymała status samorządu lokalnego[4], a w 1992 prawa miejskie.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 18,8 tys. mieszkańców, w tym 99,6% Żydzi[5].

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Tirat Karmel w 2000 było 6068 zatrudnionych pracowników i 411 pracujących na własny rachunek. Pracownicy otrzymujący stałe pensje zarabiali w 2000 średnio 4428 NIS, i w ciągu roku otrzymali podwyżkę średnio o 6,6%. Przy czym mężczyźni zarabiali średnio 5621 NIS (podwyżka o 4,3%), a kobiety zarabiały średnio 3211 NIS (podwyżka o 9,0%). W przypadku osób pracujących na własny rachunek średnie dochody wyniosły 4818 NIS. W 2000 roku w Tirat Karmel było 450 osób otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych i 1891 osób otrzymujące świadczenia gwarantowane.

Populacja miasta pod względem wieku (dane z 2006):

Wiek (w latach) Procent populacji
0-4 7,4%
5-9 7,0%
10-14 7,2%
15-19 7,8%
20-29 16,3%
30-44 18,9%
45-59 20,1%
ponad 60 15,3%

Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Miasto posiada liczne osiedla mieszkaniowe: Ben Tsvi, Giyora, Ayelet Ha-Karmel, Eshkol, Kohen, Neve Galim, Kalaniyot, Weizman, Ramat Begin, Neve Aliyas, Shazar Dakar, Bialik, Rambam, Brener i Ne’ot Karmel.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Tirat Karmel znajduje się 6 szkół podstawowych i 3 szkoły średnie, w których ogółem uczy się 3 tys. uczniów. Szkoły to: Morasha, Masoret Avo, Yigal Alon, Tsemach, Makif Shifman, Zvulun Hammer, Dganya, Miftan oraz Makif Ariel

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Wśród instytucji kulturalnych znajduje się Instytut Dziedzictwa Żydowskiego Mosul.

Służba zdrowia[edytuj | edytuj kod]

W południowej części miasta znajduje się duży szpital Mental Health Center Tirat Carmel, przy którym jest osobny szpital psychiatryczny.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Tutejsza drużyna piłkarska Maccabi Ironi Tirat HaCarmel F.C. prowadzi rozgrywki w III lidze Liga Artzit. W mieście są korty tenisowe oraz boisko do piłki nożnej.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Miasto ma dużą strefę przemysłową, usytuowaną obok strefy przemysłowej Matam Haifa[6]. Wśród licznych spółek, działa tutaj InSightec Ltd., rozwijająca technologie medyczne, zwłaszcza bezinwazyjne urządzenia ultradźwiękowe[7]. Carmel Forge Ltd. produkuje precyzyjne części z tytanu i stopów niklu dla przemysłu komputerowego i inżynierii specjalistycznej[8].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Z miasta wychodzą dwie drogi, którymi można dojechać do przebiegającej wzdłuż zachodniej granicy miasta drogi ekspresowej nr 4 ISR-HW4Red.png (Erez-Rosh HaNikra).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Walid Khalidi: All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948. Washington: Institute for Palestine Studies, 1992, s. 195-196. ISBN 0887282245.
  2. Welcome To al-Tira (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 7 lutego 2009].
  3. Al-Tira (ang.). W: Destroyed Palestinian Villages: A Reign of Terror & Systematic Expulsion [on-line]. [dostęp 7 lutego 2009].
  4. Iriyat Tirat Carmel (ang.). W: Five Star Flags [on-line]. [dostęp 7 lutego 2009].
  5. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 24 kwietnia 2008].
  6. Tirat Carmel (ang.). W: Emporis.com - The World’s Website about Buildings [on-line]. [dostęp 7 lutego 2009].
  7. InSightec Ltd. (ang.). W: InSightec Ltd. [on-line]. [dostęp 7 lutego 2009].
  8. Carmel Forge Ltd. (ang.). W: Carmel Forge Ltd. [on-line]. [dostęp 7 lutego 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]