Tlenki

Z Wikipedii

(Przekierowano z Tlenek)
Skocz do: nawigacji, szukaj

Tlenki - (i) nieorganiczne związki chemiczne zbudowane z pierwiastka chemicznego połączonego z tlenem; (ii) (rzadziej) organiczne związki chemiczne, w których tlen połączony jest z dwoma sąsiednimi atomami węgla tworząc pierścień trójczłonowy (→ epitlenki).

Spis treści

[edytuj] Właściwości ogólne

Wzór ogólny: E2aOaII

Tlenki mają bardzo różne własności chemiczne i fizyczne, które zależą od wartości elektroujemności pierwiastka łączącego z tlenem: od prawie niereaktywnych substancji stałych o bardzo wysokich temperaturach topnienia (np. tlenek wolframu), przez dość reaktywne ciecze (woda), po bardzo reaktywne gazy (np. podtlenek azotu).

Tlenki wykazują też pełną gamę właściwości kwasowo-zasadowych. Są więc:

Innym, często stosowanym podziałem tlenków jest fakt występowania lub nie wiązań chemicznych tlen-tlen i inny pierwiastek - inny pierwiastek.

  • podtlenek - to zwykle tlenek, w którym występują wiązanie inny pierwiastek - inny pierwiastek, lub na jeden atom tlenu przypada więcej niż jeden atom innego pierwiastka
  • nadtlenek - to tlenek, w którym występują wiązania tlen-tlen np. nadtlenek wodoru
  • ponadtlenek - tlenek, w którym występuje rodnikoanion O^-_2 np. KO2

[edytuj] Otrzymywanie tlenków

1. Bezpośrednia synteza z pierwiastków

2Mg + O2 → 2MgO
S + O2 → SO2

2. Utlenianie niższych tlenków

2CO + O2 → 2CO2
4FeO + 3O2 → 2Fe2O3

3.Odtlenianie (redukcja) wyższych tlenków

MnO2 + H2 → MnO + H2O (reduktorem-czyli odtleniaczem-jest wodór)
Fe2O3 + C → 2FeO + CO (reduktorem jest węgiel)
CO2 + Mg → MgO + CO (reduktorem jest magnez)

4.Rozkład tlenków

2N2O5 → 4NO2 + O2
N2O3 → NO + NO2
4MnO2 → 2Mn2O3 + O2


5. Rozkład soli nietrwałych kwasów tlenowych

CaCO3 → CaO + CO2
Na2SO3 → Na2O + SO2

6. Rozkład niektórych wodorotlenków

2Al(OH)3 → Al2O3 + 3H2O
Cu(OH)2 → CuO + H2O

7. Rozkład kwasów nietrwałych

H2CO3 → CO2 + H2O
H2SO3 → SO2 + H2O

[edytuj] Kwasowo-zasadowy charakter tlenków nieorganicznych

Najbardziej znaną reakcją chemiczną tlenków jest reakcja z wodą, w czasie której powstają kwasy i zasady. Tlenki metali alkalicznych i ziem alkalicznych w reakcji z wodą tworzą zasady:

Na2O + H2O → 2NaOH - powstaje wodorotlenek sodu
CaO + H2O → Ca(OH)2 - powstaje wodorotlenek wapnia

Tlenki większości niemetali w reakcji z wodą tworzą kwasy:

CO2 + H2O → H2CO3 - powstaje kwas węglowy
SO2 + H2O → H2SO3 - powstaje kwas siarkowy(IV)
SO3 + H2O → H2SO4 - powstaje kwas siarkowy(VI)

Oprócz grup tlenków opisanych wyżej istnieje jeszcze grupa tlenków, która słabo albo wcale nie reaguje z wodą. Są to tlenek węgla(II) - CO, podtlenek azotu - N2O, tlenek krzemu(IV) - SiO2 i tlenek azotu(II) - NO.

Tlenki, które słabo reagują z wodą mogą jednak posiadać charakter kwasowy lub zasadowy, co się ujawnia w reakcjach z silnymi kwasami i zasadami. Na przykład tlenek wapnia reaguje z kwasem solnym:

CaO + 2HCl --> CaCl2 + H2O

Tlenki amfoteryczne to takie, które posiadają własności kwasowe lub zasadowe w zależności od środowiska, w którym się znajdują. Na przykład tlenek glinu (Al2O3) reaguje z kwasami:

Al2O3 + 6HCl --> 2AlCl3 + 3H2O

jak i zasadami: Al2O3 + 6NaOH --> 2Na3AlO3 + 3H2O

[edytuj] Ważniejsze tlenki nieorganiczne

Do najbardziej znanych tlenków zaliczyć można:

[edytuj] Zobacz też

Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Tlenki"