Tlenek etylenu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tlenek etylenu
Tlenek etylenu Tlenek etylenu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C2H4O
Inne wzory (CH2CH2)O
Masa molowa 44,05 g/mol
Wygląd bezbarwny, łatwopalny gaz[5]
Identyfikacja
Numer CAS 75-21-8
PubChem 6354[8]
Podobne związki
Pochodne epichlorohydryna
Podobne związki azyrydyna, cyklopropan, etylen, spiropentan, tiiran, 1,3-Dioksetan
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tlenek etylenu (oksiran) – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych eterów. Najprostszy możliwy epitlenek.

W warunkach standardowych jest gazem o zapachu eterowym. W warunkach normalnych jest bezbarwną cieczą. Pod ciśnieniem atmosferycznym wrze w temperaturze 10,7 °C. Jako związek polarny, dobrze rozpuszcza się w wodzie.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy otrzymany w 1859 r. przez francuskiego chemika Wurtza[9] poprzez eliminację chlorowodoru z etylenochlorohydryny wodorotlenkiem potasu:

Cl–CH2CH2–OH + KOH → (CH2CH2)O + KCl + H2O

Inną metodą otrzymywania jest katalityczne utlenianie etylenu w temperaturze 220-280 °C zgodnie z reakcją:

2 H2C=CH2 + O2 → 2 C2H4O

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany jest do gazowej sterylizacji sprzętu medycznego (szczególnie jednorazowego użytku), przypraw spożywczych, środków farmaceutycznych. Stosowany także jako środek bakterio- i grzybobójczy (np. konserwacja książek).

Stosowany do produkcji glikolu etylenowego, trietanoloaminy, podstawowy monomer do syntezy prostego polieteru: poli(tlenku etylenu), a także jego kopolimerów. Polimery na bazie poli(tlenku etylenu) są stosowane jako emulgatory, plastyfikatory, dodatki do środków piorących.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Wykazuje działanie narkotyczne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 Lide 2009 ↓, s. 15-20.
  2. 2,0 2,1 2,2 Lide 2009 ↓, s. 3-408.
  3. 3,0 3,1 Lide 2009 ↓, s. 6-69.
  4. Lide 2009 ↓, s. 9-57.
  5. 5,0 5,1 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  6. Tlenek etylenu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2015-03-27].
  7. 7,0 7,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Tlenek etylenu (pol.) w Wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-03-27].
  8. Tlenek etylenu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  9. Wurtz, A.. „Compt. Rend.”. 48, s. 101–104, 1859. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]