Todor Żiwkow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Todor Żiwkow
Bundesarchiv Bild 183-B0115-0010-066, Berlin, VI. SED-Parteitag, Warnke, Shiwkow - Zhivkov.jpg
Data i miejsce urodzenia 7 września 1911
Prawec
Data i miejsce śmierci 5 sierpnia 1998
Sofia
7. I Sekretarz Bułgarskiej Partii Komunistycznej
Okres urzędowania od 4 marca 1954
do 10 listopada 1989
Poprzednik Wyłko Czerwenkow
Następca Petyr Mładenow
Przewodniczący Rady Państwa Ludowej Republiki Bułgarii
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Okres urzędowania od 7 lipca 1971
do 17 listopada 1989
Następca Petyr Mładenow
5. Premier Ludowej Republiki Bułgarii
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Okres urzędowania od 27 listopada 1962
do 9 lipca 1971
Poprzednik Anton Jugow
Następca Stanko Todorow
Odznaczenia
Order Lenina Order José Martí (Kuba) Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (Portugalia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Todor Żiwkow (bg Тодор Живков, ur. 7 września 1911 w Prawecu koło Botewgradu, zm. 5 sierpnia 1998 w Sofii) – bułgarski polityk komunistyczny, I sekretarz, a następnie sekretarz generalny Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Bułgarii w latach 1954-1989, przewodniczący Rady Państwa w latach 1971-1989.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w biednej rodzinie chłopów. W młodości związał się z młodzieżówką partii komunistycznej. Od 1932 członek partii komunistycznej. Od 1942 członek Sofijskiego Komitetu Obwodowego. W trakcie II wojny światowej działacz ruchu oporu przeciwko bułgarskim władzom kolaborującym z Niemcami. Od 1948 członek KC Bułgarskiej Partii Komunistycznej (BPK). W latach 1948-1949 pierwszy sekretarz Komitetu Miejskiego w Sofii. W latach 1950-1951 sekretarz KC i zastępca członka Biura Politycznego KC BPK. W czasie destalinizacji zastąpił w 1954 na stanowisku I sekretarza BPK Wyłko Czerwenkowa. Do 1962 zwalczał frakcję W. Czerwenkowa i Antona Jugowa piastujących kolejno stanowisko premiera. Od 1962, po usunięciu z partii wszystkich przeciwników politycznych, premier. W latach 1971-1989 przewodniczący Rady Państwa. Jako czterdziestotrzylatek był najmłodszym przywódcą państwowym w całym bloku radzieckim[1].

Sprawował rządy w sposób rygorystyczny[2] utrzymując bardzo ścisłe stosunki dyplomatyczne z ZSRR, a z szefem tego państwa - Nikitą Chruszczowem - nawiązywał znajomość nawet, gdy radziecki przywódca został odsunięty od władzy.[3] W kwietniu 1965 udaremnił spisek działaczy partyjnych i dowódców wojskowych zamierzających dokonać zamachu stanu i skierować politykę Bułgarii na tory prochińskie. W połowie lat sześćdziesiątych złożył Nikicie Chruszczowowi propozycję włączenia Bułgarii w skład ZSRR. Inicjator gigantycznej, nacjonalistycznej kampanii bułgaryzacji 1,2 mln mniejszości tureckiej, która wywołała jej masową emigrację.

Zmuszony do odejścia ze wszystkich zajmowanych stanowisk po kolejnej fali represji antytureckich 1989 (spowodowały one ucieczkę ponad 310 tys. ludzi) oraz po zachwianiu pozycji ZSRR[4]. Aresztowany zaraz po odejściu, skazany w 1992 roku na 7 lat więzienia za defraudację funduszy państwowych, z powodu stanu zdrowia przebywał w areszcie domowym. Za ujawnione fakty popierania przez niego różnorodnych grup terrorystycznych chciano mu wytoczyć kolejne procesy sądowe.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 626
  2. Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 626
  3. Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 626
  4. Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 626

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy. Leksykon, wyd. Politeja, Warszawa 2000, s. 626