Tojeść kropkowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tojeść kropkowana
Lysimachia punctata.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj tojeść
Gatunek tojeść kropkowana
Nazwa systematyczna
Lysimachia punctata L.
Sp. Pl. 1: 147. 1753
Synonimy

Lysimachia verticillaris (Spreng. )

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Odmiana ozdobna 'Alexander'

Tojeść kropkowana (Lysimachia punctata L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny pierwiosnkowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie występowała we wschodniej i południowo-wschodniej Europie i Azji Mniejszej. Obecnie w całej Europie występuje jako roślina uprawiana w ogrodach, czasami dziczeje. We florze Polski ma status zbiegłego z ogrodów antropofita zadomowionego[2] (kenofit[3]), jest też uprawiana.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Kwiat
Budowa kwiatu
Pokrój
Roślina wieloletnia o wysokości od 50 do nawet 100 cm.
Łodyga
Mocna, wzniesiona, oskrzydlona i kanciasta, puszyście owłosiona. Pod ziemią roślina posiada kłącze.
Liście
Lancetowato-jajowate, o długości do 10 cm. Są zielone, w formach uprawnych występują też liście z na brzegach o kolorze jaśniejszym. Dolna część liści jest charakterystycznie kropkowana, stąd nazwa.
Kwiaty
Żółte, wyrastające pojedynczo lub po kilka z kątów liści. Działki kielicha owłosione, ale nieorzęsione, łatki korony mają brzegi gruczołowato orzęsione.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie nad brzegami wód, w wilgotnych zaroślach. W Polsce kwitnie od czerwca do sierpnia, długo i obficie. Liczba chromosomów 2n = 30[3]. Jest bardzo ekspansywna, odrasta z nawet niewielkich kawałków pozostawionych w ziemi kłączy[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest uprawiana jako roślina ozdobna. Nadaje się głównie na rabaty, szczególnie w ogrodach naturalistycznych. Może być także sadzona nad zbiornikami wodnymi. Jest rośliną długowieczną. Oprócz typowej, dziko rosnącej formy gatunku są uprawiane ozdobne kultywary, niektóre z nich mają kolorowo przebarwione liście. Z bardziej znanych są to: 'Variegata' o bialo obrzeżonych liściach i 'Alexander' o liściach czerwono obrzeżonych.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Wymagania. Może rosnąć na stanowisku słonecznym lub półcienistym. Wymaga ziemi próchnicznej, żyznej i stale wilgotnej. Jest całkowicie mrozoodporna.
  • Zabiegi pielęgnacyjne. Przez wiosnę i lato nawozi się wieloskładnikowymi nawozami. Ponieważ jest bardzo ekspansywna wskazane jest oddzielenie jej kłączy od innych roślin w ogrodzie np. specjalnymi foliami karbowanymi wkopanymi w ziemię.
  • Rozmnażanie. Najprościej przez podział rozrośniętych kęp lub przez kłącza. Formę typową można rozmnażać również przez nasiona.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Świat kwiatów. [dostęp 2009-04-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Bertram Münker: Kwiaty polne i leśne. Warszawa: Świat Książki, 1998, s. 136-137. ISBN 83-7129-756-4.
  2. Rośliny błotne i bagienne do oczka wodnego. [dostęp 2009-04-22].