Tokamak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Tokamak KSTAR w Korei

Tokamak (Toroidalnaja Kamiera s Magnitnymi Katuszkami, ros. ТОроидальная КАмера с МАгнитными Катушками – toroidalna komora z cewką magnetyczną) – urządzenie do przeprowadzania kontrolowanej reakcji termojądrowej. Główna komora ma kształt torusa. Dzięki elektromagnesom tworzony jest pierścień plazmy. Komora wypełniona jest zjonizowanym gazem (deuterem albo deuterem i trytem). Zmienne pole magnetyczne pochodzące z transformatora indukuje prąd elektryczny w pierścieniu gazu. Prąd ten powoduje wyładowania w gazie. Zachodzi jeszcze większa jego jonizacja i ogrzewanie. W końcu tworzy się gorąca plazma. Gorąca plazma jest utrzymywana w zwartym słupie wewnątrz pierścienia dzięki silnemu polu magnetycznemu.

Spis treści

[edytuj] Historia

Koncepcję tokamaka stworzyli w 1950 Igor J. Tamm i Andriej D. Sacharow. W 1956 w Instytucie Energii Atomowej w Moskwie powstało pierwsze urządzenie tego typu. Prace prowadzone były pod kierownictwem profesora Lwa Arcymowicza. Obecnie pracująca wersja o symbolu T-10 została uruchomiona w 1975.

W Wielkiej Brytanii istnieje potężny tokamak JET, a we Francji budowany jest, we współpracy międzynarodowej tokamak ITER.

[edytuj] Krytyka

W ciągu ostatnich lat coraz częściej wskazuje się na istnienie bardziej obiecujących koncepcji dla przeprowadzania kontrolowanej reakcji termojądrowej[1] [2]. Najczęściej wymieniany jest opracowywany obecnie reaktor typu polywell. Testowa wersja reaktora typu polywell (model WB-7), której konstrukcja kosztowała poniżej 2 milionów dolarów i była rozpoczęta w sierpniu 2007, osiągnęła pierwszą plazmę w styczniu 2008. Ten etap zaawansowania w przypadku projektu ITER planowany jest dopiero na rok 2016, a koszt konstrukcji reaktora jest znacznie większy (około 5 miliardów dolarów w sumie na budowę i przeprowadzenie badań na przestrzeni 30 lat).

Fizyk plazmy Nicholas Krall powiedział "wydaliśmy 15 miliardów dolarów na badania tokamaków i dowiedzieliśmy się, że są do niczego"[3].

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. GL Kulcinski, JF Santarius: New Horizons for Fusion–Advanced Fuels for the 21st Century (ang.). [dostęp 8 września 2008].
  2. G.H. Miley, R. Burton, J. Javedani, Y. Yamamoto, A. Satsangi, Y. Gu, P. Heck, R. Nebel, N. Schulze, J. Christensen, D. Strellis, J. DeMora, S. Cooper, A. Ochoa, J. Fluhrer: NASA-TM-I09228 INERTIAL ELECTROSTATIC CONFINEMENT AS A POWER SOURCE FOR ELECTRIC PROPULSION (ang.). [dostęp 8 września 2008].
  3. M. Simon: ITER Budget Cut (ang.). [dostęp 4 września 2008].
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach