Tokamak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tokamak KSTAR w Korei Południowej

Tokamak (z ros.Toroidalnaja Kamiera s Magnitnymi Katuszkami, język rosyjski: „toroidalna komora z cewką magnetyczną”) – urządzenie do przeprowadzania kontrolowanej reakcji termojądrowej. Główna komora ma kształt torusa. Dzięki elektromagnesom tworzony jest pierścień plazmy. Komora wypełniona jest zjonizowanym gazem (deuterem albo mieszaniną deuteru i trytu). Zmienne pole magnetyczne pochodzące z transformatora indukuje prąd elektryczny w pierścieniu gazu. Prąd ten powoduje wyładowania w gazie. Zachodzi jeszcze większa jego jonizacja i ogrzewanie. W końcu tworzy się gorąca plazma. Gorąca plazma jest utrzymywana w zwartym słupie wewnątrz pierścienia dzięki silnemu polu magnetycznemu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Koncepcję tokamaka stworzyli w 1950 Igor Tamm i Andriej Sacharow. Pierwsze urządzenie tego typu powstało w roku 1956 w Instytucie Energii Atomowej w Moskwie. Prace prowadzone były pod kierownictwem profesora Lwa Arczimowicza (1909–1973). Obecnie pracująca wersja o symbolu T-10 została uruchomiona w 1975.

W Wielkiej Brytanii istnieje potężny tokamak JET, a we Francji budowany jest, we współpracy międzynarodowej, tokamak ITER.

Alternatywy[edytuj | edytuj kod]

Istnieją inne koncepcje na przeprowadzanie kontrolowanej reakcji termojądrowej[1][2]. Wśród różnych konstrukcji wymieniany jest opracowywany reaktor typu polywell.

Wikimedia Commons

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. GL Kulcinski, JF Santarius: New Horizons for Fusion–Advanced Fuels for the 21st Century (ang.). [dostęp 8 września 2008].
  2. G.H. Miley i in.: NASA-TM-I09228 inertial electrostatic confinement as a power source for electric propulsion (ang.). [dostęp 8 września 2008].