Tokubetsu Kōtō Keisatsu

Umundurowani funkcjonariusze Tokkō, rok 1938

Tokubetsu Kōtō Keisatsu (jap. 特別高等警察, Specjalna Wyższa Policja^?), w skrócie Tokkō (jap. 特高, Tokkō^?) – japońska tajna policja utworzona w 1901 roku. Znana była także pod nazwą shisō-keisatsu (pol. policja myśli) lub chian-keisatsu (pol. policja bezpieczeństwa publicznego).

Zadaniem Tokkō było śledzenie osób lub organizacji podejrzanych o „przestępstwo nieprawomyślności”, czyli wyznawanie odrębnych poglądów politycznych od tych, które reprezentował rząd lub innych grup mogących zagrozić porządkowi publicznemu. Z tego powodu Tokkō porównuje się niekiedy do innych policji politycznych tego okresu, takich jak Gestapo lub NKWD.

Struktura organizacji

Tokkō składała się sześciu departamentów:

• Departament I – specjalna policja z dwoma wydziałami zajmującą się działalnością polityczną;
• Departament II – zajmujący się nadzorem cudzoziemców;
• Departament III – ds. pracy;
• Departament IV – ds. Koreańczyków w Japonii;
• Departament V – ds. cenzury;
• Departament VI – ds. arbitrażu.

Zadania Tokubetsu Kōtō Keisatsu

Tokkō oraz inne służby porządkowe zajmowały się m.in. kontrolą prasy i książek. Na zdjęciu interwencja cenzury, prowadzona przez Tokijski Wydział Policji Stołecznej (zdjęcie z roku 1938)

Tokubetsu Kōtō Keisatsu podlegało japońskiemu Ministerstwu Spraw Wewnętrznych (jap. 内務省, Naimushō). Do zadań Tokkō należało zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego Japonii. Zwalczała organizacje wywrotowe, a w szczególność te, które odrzucały instytucję władzy cesarskiej lub były przeciwne polityce ekspansji. Zaliczano do nich ruchy studenckie, pacyfistyczne albo partie komunistyczne, socjalistyczne czy anarchistyczne. Tokkō często współpracowała z kempeitai (tajną żandarmerią wojskową), a zwłaszcza w prowadzeniu działalności kontrwywiadowczej. Nadzorowała poczynania obcokrajowców, zwalczała działalność obcych służb wywiadowczych na terenie państwa. Za granicą Tokkō miała swoje placówki w Szanghaju, Londynie i Berlinie.

Korzystała z tajnych informatorów działających w ramach tradycyjnych, zorganizowanych grup sąsiedzkich (tonari-gumi). Siatki podzielone były na sekcje według ulic, przecznic czy budynków. Każda z sekcji posiadała własnego koordynatora, którego zadaniem było sporządzenie dla Tokkō raportu o życiu ulicy. Tokkō posiadała wszelkie uprawnienia do inwigilacji obywateli i ingerowania w ich życie prywatne. Departament II Tokubetsu Kōtō Keisatsu, oprócz kontroli obcokrajowców, prześladował obywateli nakrytych na słuchaniu zagranicznej muzyki lub czytaniu zagranicznych książek. Funkcję policji politycznej pełnił również utworzony w 1927 r. Wydział Poglądów Biura Spraw Kryminalnych, tropiący członków zdelegalizowanej partii komunistycznej.

Do 1936 r. Tokkō zatrzymała ponad 59 tys. osób, z czego 5 tys. postawiono przed sądem. Aresztowany był zmuszany siłą do pisania tzw. „życiorysu”, w którym musiał podać przyczyny swoich poglądów politycznych. Pod koniec wojny na Pacyfiku współpracowała z innymi służbami, w celu zapobieżenia ewentualnej alianckiej inwazji na Japonię.

Służba ta została rozwiązana przez amerykańskie władze okupacyjne w 1945 roku.

Bibliografia

• Kempeitai – japońska tajna policja, Raymond Lamont-Brown

Zobacz też

• Japonia
• Shōwa
• tonarigumi
• gestapo
• Sicherheitsdienst
• NKWD
• Richard Sorge