Tokusatsu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Tokusatsu (jap. 特撮 tokusatsu?, dosł "efekty specjalne") – termin używany w Japonii odnoszący się do wszelkich kinowych lub telewizyjnych filmów live-action, czy dram, które odznaczają się znacznym wykorzystaniem efektów specjalnych (tokusatsu dosłownie tłumaczy się jako "efekty specjalne").

Produkcje tokusatsu przeważnie zajmują się gatunkami science fiction, fantasy i horroru. Najpopularniejsze rodzaje tokusatsu obejmują filmy z monstrualnymi potworami (np. Godzilla i Gamera), telewizyjne seriale o superbohaterach (np. serie Kamen Rider i Metalowi Herosi) czy dramy z gatunku mecha (np. Giant Robo). Niektóre telewizyjne produkcje tokusatsu łączą kilka z tych podgatunków, jak na przykład serie Ultraman i Super Sentai. Tokusatsu jest jedną z najbardziej popularnych form japońskiej rozrywki, ale większość filmów i programów telewizyjnych z tego gatunku nie jest powszechnie znanych poza Azją.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Termin tokusatsu powstał jako kontaminacja japońskiego wyrażenia tokushu satsuei (jap. 特殊撮影?, pl. "specjalne zdjęcie").

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tokusatsu ma swoje początki we wczesnym teatrze japońskim, w szczególności kabuki (w scenach akcji i walki) i bunraku, w którym wykorzystywano jedne z wcześniejszych form efektów specjalnych, dokładniej lalkarstwa. Nowoczesne Tokusatsu jednak zaczęło się kształtować dopiero na początku 1950 roku, z koncepcyjnych i twórczych narodzin Godzilli, jednego z najbardziej znanych potworów (kaiju) wszech czasów.

Artysta od efektów specjalnych Eiji Tsuburaya i reżyser Ishirō Honda wspólnie wykreowali w 1954 roku pierwszy film Godzilla - król potworów. Tsuburaya, zainspirowany amerykańskim filmem King Kong, opracował wiele technik, które stały się podstawą gatunku, takie jak tzw. suitmation – wykorzystującą ludzkiego aktora w stroju gigantycznego potwora w połączeniu z wykorzystaniem miniatury i pomniejszonego planu miastao. Godzilla na zawsze zmienił krajobraz japońskiego science fiction, fantasy i kina, tworząc wyjątkowo japońską wizję gatunku zwykle zdominowanego przez kino amerykańskie[1].

Przypisy

  1. Millennial Monsters: Japanese Toys and the Global Imagination, pp. 47–8. ISBN 0-520-24565-2