Tomasz Beksiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tomasz Beksiński
Tomasz Sylwester Beksiński
Tomasz Beksiński
Data i miejsce urodzenia 26 listopada 1958
Sanok
Data i miejsce śmierci 24 grudnia 1999
Warszawa
Przyczyna śmierci samobójstwo
Zawód dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz
Edukacja I Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku
Uniwersytet Śląski
Rodzice Zdzisław Beksiński
Zofia Beksińska (zd. Stankiewicz)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Tomasz Beksiński w Wikicytatach

Tomasz Sylwester Beksiński[1] (ur. 26 listopada 1958 w Sanoku, zm. 24 grudnia 1999 w Warszawie) – polski dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz języka angielskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Sanoku, był synem Zofii (1928–1998) i Zdzisława oraz prawnukiem Władysława i praprawnukiem Mateusza. Muzyką interesował się już od 12 roku życia, szczególną pasję przejawiał do muzyki rockowej i jej mrocznych gatunków (jak rock progresywny, rock gotycki), oraz do horrorów. W felietonach wspominał, że po raz pierwszy i ostatni bał się na filmie Kobieta-Wąż, który obejrzał w 1970 roku. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku z 1977[2]. Na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach studiował anglistykę, której jednak nie skończył.

2 listopada 1988 przeżył katastrofę lotniczą w Białobrzegach pod Rzeszowem, w której zginęła jedna osoba, a kilka zostało poważnie rannych. Nigdy później nie wsiadł do samolotu.

Jego matka Zofia Beksińska zmarła nagle w 1998 roku z powodu tętniaka aorty, a jego ojciec został brutalnie zamordowany w swoim mieszkaniu w 2005 roku.

Dziennikarz muzyczny[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 70. został dziennikarzem muzycznym i wkrótce stał się jedną z najbardziej charyzmatycznych osobowości wśród polskich prezenterów radiowych. Już jako licealista prowadził szkolny radiowęzeł w Sanoku, potem jako prezenter muzyczny grał w dyskotekach, np. w klubie „Dedal” w Rzeszowie.

Wybór drogi życiowej nie był dziełem przypadku – znany był wśród melomanów jako osoba posiadająca bogaty zbiór płyt, w czasach PRL niektóre z nich, pochodzące z zagranicy, były prawdziwym rarytasem. Chętnie je udostępniał, dlatego też wielu prezenterów radiowych zabiegało o jego przyjaźń.

Zadebiutował na antenie radiowej w 1982 roku w audycji Marka Niedźwieckiego. Radiowego rzemiosła uczył się od Piotra Kaczkowskiego, Jerzego Kordowicza i Korneliusza Pacudy. Na początku współpracował z Programem II Polskiego Radia, gdzie od 1985 prowadził autorską audycję „Romantycy muzyki rockowej”, popularyzującą głównie muzykę New romantic. Równolegle prowadził „Klub stereo”, a następnie wraz z Tomaszem Szachowskim „Wieczór płytowy”. Jego ostatnią audycją w Programie II, był program „Czas na Rock”. Po przejściu w 1991 roku do Programu III prowadził audycję z cyklu „Muzyczna poczta UKF” i „Trójka pod księżycem”. Jego nocne autorskie audycje zyskały duże grono słuchaczy i status „kultowych”, będąc starannie opracowanymi całościami słowno-muzycznymi.

Pisał felietony oraz recenzje do czasopisma „Tylko Rock” oraz „Magazynu muzycznego”. Od 1998 roku miał w „Tylko Rocku” stałą rubrykę pod tytułem „Opowieści z Krypty”, gdzie drukowano jego felietony. Ogółem napisał ich 18. Pisał również felietony i reportaże filmowe do czasopisma „Machina”.

Tłumacz[edytuj | edytuj kod]

Tomasz Beksiński był tłumaczem języka angielskiego. Przetłumaczył m.in. wszystkie ówczesne filmy o Jamesie Bondzie, Harrym Callahanie i niemal całą twórczość filmową i telewizyjną grupy Monty Pythona, których był gorącym miłośnikiem oraz kilkadziesiąt innych filmów, między innymi: Milczenie owiec, Dzikość serca, Rój, Ktoś mnie obserwuje, Robin Hood – książę złodziei, Czas apokalipsy, Po tragedii „Posejdona”, Ptasiek, Szklana pułapka, Nie oglądaj się teraz, Drakula, Frankenstein, Zabójcza broń, 1941, Smętarz dla zwierzaków, Wściekłe psy. Współpracował z TVP i firmą ITI.

Tłumaczył również teksty prezentowanych piosenek, np. zespołów: The Cure, Devil Doll, Genesis, Marillion, Iron Maiden, King Crimson, Pink Floyd, The Doors, Ultravox, Joy Division, Lacrimosa, Depeche Mode i The Sisters of Mercy.

Samobójstwo[edytuj | edytuj kod]

Grobowiec rodziny Beksińskich (Cmentarz Centralny w Sanoku)

Skłonności samobójcze przejawiał już od czasów młodości – w wieku lat 16 próbował popełnić samobójstwo poprzez otrucie gazem i zażycie środków nasennych. Dowodem obsesyjnego zainteresowania własną śmiercią jest również fakt, że we wrześniu 1977 w wieku lat 18 rozwiesił w rodzinnym Sanoku własne klepsydry[3], których wykonanie zamówił wcześniej w lokalnej drukarni.

24 grudnia 1999 Tomasz Beksiński popełnił samobójstwo zażywając znaczne ilości leków, wcześniej dwuznacznie zapowiadając je w pesymistycznie podsumowującym współczesną kulturę felietonie w piśmie „Tylko Rock”.

Wolą wyrażoną w testamencie przekazał wszystkie swoje płyty kompaktowe Programowi III PR, a posiadane obrazy autorstwa swojego ojca Zdzisława Muzeum Historycznemu w Sanoku.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W 2000 Telewizja Polska nagrała krótkometrażowy film dokumentalny Dziennik zapowiedzianej śmierci. Film otrzymał Nagrodę Specjalną Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu” (Łódź 2000)[4].

W dniach od 12 do 15 listopada 2009 w Sanoku odbył się festiwal „Love Never Dies, czyli dlaczego pamiętamy Tomka Beksińskiego”. Organizatorami festiwalu byli: Fundacja Beksiński przy współudziale Miasta i Powiatu Sanok oraz Muzeum Historycznego w Sanoku.

W 2009 roku ukazał się album Tomasz Beksiński 1958–1999 (wyd. Fundacja Beksiński, Rzeszów, ISBN 978-83-929805-0-6), na który złożyła się książka autorstwa Sylwii Stępniewskiej, album fotograficzny, wybór wierszy i prac graficznych Tomasza Beksińskiego oraz film dokumentalny o nim, zatytułowany Dr. Jimmy[5].

W 2014 ukazała się książka biograficzna o Zdzisławie i Tomaszu Beksińskich pt. Beksińscy. Portret podwójny, autorstwa Magdaleny Grzebałkowskiej[6][7].

Festiwal Rocka Progresywnego w Gniewkowie od siódmej edycji (2013) nosi imię Tomasza Beksińskiego[8].

Felietony z cyklu „Opowieści z Krypty”[edytuj | edytuj kod]

Felietony publikowane w czasopiśmie „Tylko Rock”:

  • Solsbury Hill – nr 8/1998,
  • Martwy krab – nr 9/1998,
  • Odsuńcie ode mnie ten komputer goryczy – nr 10/1998,
  • Upadek cesarstwa kasetowego – nr 11/1998,
  • III Reich'n'roll – nr 12/1998,
  • The Michael Douglas syndrome – nr 1/1999,
  • Seks dla dorastających – nr 2/1999,
  • Kobieta wąż – nr 3/1999,
  • Patetyczny bękart – nr 4/1999,
  • Shit przyszłości – nr 5/1999,
  • Co by tu jeszcze spieprzyć – nr 6/1999,
  • Młotek człowiekowi sąsiadem – nr 7/1999,
  • Jaszczurka w bidecie – nr 8/1999,
  • Simone Choule – nr 9/1999,
  • Tylko nie rock! – nr 10/1999,
  • Dyskretny urok klasy robotniczej – nr 11/1999,
  • Mur – nr 12/1999,
  • Fin de siecle – nr 1/2000.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia rodu Beksińskich (pol.). beksinski.com.pl. [dostęp 2012-07-12].
  2. Absolwenci (pol.). 1losanok.pl. [dostęp 2013-12-15].
  3. Dokumenty. muzeum.sanok.pl. [dostęp 22 lutego 2014].
  4. Dziennik zapowiedzianej śmierci w: filmweb.pl
  5. Tomasz Beksiński 1958–1999 – praca zbiorowa – Lubimy Czytać
  6. Magdalena Grzebałkowska,Beksińscy. Portret podwójny. znak.com.pl. [dostęp 29 stycznia 2014].
  7. Beksińscy – ojciec i syn przeklęci. wnas.pl, 29 stycznia 2014. [dostęp 29 stycznia 2014].
  8. Historia. Festiwal Rocka Progresywnego w Gniewkowie. [dostęp 2014-06-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]