Tomasz Stańko
| Tomasz Stańko | |
 Tomasz Stańko, 2005 |
|
| Imię i nazwisko | Tomasz Stańko |
| Data i miejsce urodzenia | 11 lipca 1942 Rzeszów |
| Pochodzenie |  Polska |
| Instrument | trąbka |
| Gatunek | jazz muzyka filmowa |
| Zawód | trębacz |
| Zespół | |
| Tomasz Stańko Quartet Tomasz Stańko Nordic Quintet |
|
| Odznaczenia | |
   |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
Tomasz Ludwik Stańko (ur. 11 lipca 1942 w Rzeszowie[1]) – polski trębacz jazzowy.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Ukończył PWSM w Krakowie[2]. Reprezentuje nurt free jazzu. W 1962 grał z Adamem Makowiczem i jego "Jazz Darings" (wraz z nimi grali Jacek Ostaszewski i Wiktor Perelemutter[2]), a w 1963 w zespole Krzysztofa Komedy. W 1968 stworzył swój słynny kwintet[3], w którym występowali również skrzypek Zbigniew Seifert, saksofonista Janusz Muniak, basista Bronisław Suchanek i perkusista Janusz Stefański[2].
W swojej późniejszej karierze grał z wieloma muzykami z całego świata, wśród których wymienić można Cecila Taylora, Dave'a Hollanda, Jana Garbarka, Gary'ego Peacocka, Edwarda Vesalę, Dona Cherry'ego, Bernta Rosengrena (który wcześniej grał z Komedą, a którego Stańko zaprosił do nagrania płyty Litania, zawierającej kompozycje Komedy), oraz wielu polskich muzyków, m.in. Tomasz Szukalski, Janusz Skowron, Marcin Wasilewski, Sławomir Kurkiewicz, Michał Miśkiewicz[2].
Tomasz Stańko jest organizatorem i dyrektorem festiwalu "Jesień Jazzowa" w Bielsku-Białej[4].
Od kilkunastu lat nagrywa dla wytwórni ECM.
W 2006 roku Tomasz Stańko wziął gościnnie udział w nagraniu płyty 21 zespołu Voo Voo udzielając się w utworach Zbiera mi się i Papierosy i gin. Ponadto w kwietniu 2006 na specjalnym koncercie w spichlerzu w Janowcu wystąpił w jednorazowym duecie w towarzystwie Wojciecha Waglewskiego. Trzykrotnie komponował muzykę do filmów animowanych Mariusza Wilczyńskiego ("Szop, Szop, Szop, Szopę..." 1999, "From the Green Hill" 1999 oraz "Niestety." 2004), a obecnie tworzy muzykę do nowopowstającej pełnometrażowej animacji Wilczyńskiego "Mistrz i Małgorzata". Jest też autorem muzyki do filmów i spektakli teatralnych.
W lutym 2010 roku muzyk otrzymał nagrodę polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategoriach: jazzowy muzyk roku i jazzowy album roku[5].
[edytuj] Dyskografia (wybór)
Albumy studyjne
- Astigmatic (1965) (z Krzysztofem Komedą)
- Music for K (1970)
- Purple Sun (1973), Tomasz Stańko Quintet
- Fish Face (1974)
- TWET (1975)
- Balladyna (1975)
- Almost Green (1978)
- Music from Taj Mahal and Karla Caves (1980)
- Grand Standard Orchestra (1982)
- Music 81 (1984)
- AiJ (1985)
- C.O.C.X (1985)
- Lady Go... (1986)
- Witkacy Peyotl/Freelectronic (1988)
- Chameleon (1989)
- Tomasz Stanko: Polish Jazz (1989)
- Tales For Girls, 12, And a Shaky Chica (1991)
- Bluish (1992)
- Bosonossa And Other Ballads (1993)
- Matka Joanna (1996)
- Leosia (1997)
- Litania (1997, złota płyta[6])
- From the Green Hill (1999)
- Soul of things (2002, złota płyta[6])
- Suspended night (2004)
- Wolność w Sierpniu (2005)
- Lontano (2006, złota płyta[6])
- Dark Eyes (2009, 2x platynowa płyta[7])
Albumy na żywo
- Jazz Jamboree '61 (1961)
- Jazzmessage From Poland (1972)
- Stanko (1983)
- Switzerland (1988)
Muzyka filmowa i teatralna
- A Farewell to Maria (1994)
- Balladyna - Theater Play Compositions (1994)
- Roberto Zucco (1996)
- Egzekutor (2001)
- Reich (2001)
Kompilacje i Boxy
- Selected Recordings (2004)
- 1970-1975-1984-1986-1988 (2008)
[edytuj] Muzyka filmowa
- 1966 – Klub profesora Tutki – muzyka (seria I)
- 1969 – Jak zdobyć pieniądze, kobietę i sławę – muzyka
- 1970 – Dziura w ziemi – muzyka
- 1971 – Trąd – muzyka, dyrygent
- 1975 – Obrazki z życia – muzyka, dyrygent
- 1975 – Wyjazd służbowy – muzyka
- 1984 – Idol – wykonanie muzyki (trąbka)
- 1992 – Damage – wykonanie muzyki (muzyka jazzowa)
- 1993 – Pożegnanie z Marią – muzyka
- 1994 – Kiedy mężczyzna kocha kobietę (ang. When a man loves a women) – wykonanie muzyki (trąbka)
- 1997 – Łóżko Wierszynina – muzyka, wykonanie muzyki (trąbka)
- 1998 – Poniedziałek – utwór "Poniedziałek" na albumie Poniedziałek
- 1999 – Egzekutor – wykonanie muzyki
- 2001 – Cisza – muzyka, wykonanie muzyki (trąbka)
- 1994 – Reich – wykonanie muzyki (trąbka)
- 2010 – Mała matura 1947 – muzyka, wykonanie muzyki (trąbka)
[edytuj] Filmografia
- 1998 – Poniedziałek, jako szef hurtowni
- 2001 – Cisza, jako trębacz w klubie techno
[edytuj] Odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski "za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej" (2011)[8]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski "za wybitne zasługi dla kultury muzycznej, za osiągnięcia w pracy artystycznej" (2004)[9]
- Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis[10]
- Wyróżnienie ministra kultury i dziedzictwa narodowego za całokształt twórczości (2010)
[edytuj] Nagrody
[edytuj] Muzyczne
Jazz Forum
W ankiecie zorganizowanej przez czasopismo "Jazz Forum" Tomasz Stańko uzyskał pierwsze miejsca w kategoriach:
- Muzyk roku (2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007)
- Trąbka (2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007)
- Kompozytor (2002, 2003, 2004, 2006)
- Album Roku – Tomasz Stańko Quartet – "Soul Of Things" (2002)
- Album Roku – "Suspended Night" (2004)
- Album Roku – Tomasz Stańko Quartet – "Lontano" (2006)
- Zespół akustyczny – Tomasz Stańko Quartet (2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007)
Jest pierwszym laureatem Europejskiej Nagrody Jazzowej, którą otrzymał w 2003 roku[11]. Otrzymał wiele innych nagród i wyróżnień w kraju i za granicą. Został również dostrzeżony przez krytyków prestiżowego, amerykańskiego magazynu Down Beat[2].
Fryderyki
- Nagroda Muzyczna Fryderyk 2002
- jazzowy album roku – "Soul of Things"
- jazzowy muzyk roku
- Nagroda Muzyczna Fryderyk 1999
- jazzowy album roku – "From The Green Hill"
- jazzowy muzyk roku
[edytuj] Filmowe
- 1993 – Pożegnanie z Marią – Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) nagroda za muzykę
- 1997 – Łóżko Wierszynina – Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka; za rok 1998
- 1998 – Poniedziałek – utwór "Poniedziałek"
- 2000 – Egzekutor
- Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka; za rok 1999
- Warszawa (TP SA Music and Film Festival) nominacja do nagrody "Philip Award" w kategorii: muzyka oryginalna i adaptowana w polskim filmie
- 2002 – Cisza – Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka; za rok 2001
Przypisy
- ↑ Bartłomiej Kaczorowski: Nowa encyklopedia powszechna PWN, Tom 7. Wydawn. Nauk. PWN, 2004, s. 722. ISBN 9788301141868.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Marek Dusza: Magiczny świat jazzu. 5. Polskie zespoły jazzowe – nasze najlepsze. Kraków: Marketing Room Poland, 2009, s. 30-36. ISBN 978-83-61923-05-3.
- ↑ Andrzej Chodkowski (red.): Encyklopedia muzyki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 840. ISBN 83-01-11390-1.
- ↑ Jazzowa Jesień. [dostęp 2010-02-08].
- ↑ Fryderyki: Nominowani i laureaci 2010 (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-02-24].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-02-27].
- ↑ ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-01-12].
- ↑ M.P. z 2011 r. Nr 32, poz. 384
- ↑ M.P. z 2005 r. Nr 10, poz. 197
- ↑ Tomasz Stańko Quartet. Dolnośląskie Centrum Informacji Kulturalnej OKiS we Wrocławie, 27 maja 2011. [dostęp 3 lipca 2011].
- ↑ www.culture.pl. [dostęp 2010-02-08].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Absolwenci Akademii Muzycznej w Krakowie
- Artyści ECM
- Laureaci Fryderyków
- Ludzie związani z Bielskiem-Białą
- Ludzie związani z Rzeszowem
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- Polscy instrumentaliści
- Polscy muzycy jazzowi
- Trębacze
- Urodzeni w 1942
