Tomasz Szadek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Tomasz Szadek (ur. ok. 1550, zm. 1611 lub później) – polski kompozytor epoki renesansu, duchowny.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodzony prawdopodobnie w Krakowie, w rodzinie Szadków. Edukację zdobył prawdopodobnie na uniwersytecie krakowskim. Od 25 czerwca 1569 do 1574 był śpiewakiem kapeli królewskiej. W tym czasie był niekiedy aktywny w kapeli Rorantystów jako substytut. Musiał więc być już w tym czasie co najmniej klerykiem. W latach 1575-1578 był stałym śpiewakiem kapeli Rorantystów na Wawelu. Resztę życia spędził na skromnym stanowisku wikariusza i spowiednika katedry wawelskiej. W ostatnich latach jego życia zgromadzenie wikariuszy katedralnych wytoczyło mu dochodzenia z powodu niedbałego wypełniania obowiązków administracyjnych i jakoby nieobyczajnego życia[1].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Zachowane utwory, to:

  • msza Officium Dies est laetitiae (1578), oparta na melodii łacińskiej pieśni bożonarodzeniowej (opracował ją również Wacław z Szamotuł Pieśń o narodzeniu Pańskim i stąd hipotezy o parodiowaniu przez Szadka Wacława z Szamotuł[2])
  • msza Officium In melodiam motetae Pisneme (1580), parodia mszy Crecquillona, oparta na temacie francuskiej pieśni Puis ne me peult venir
  • introit Vultum tuum
  • graduał Haec dies
  • communio Pascha nostra

W obu mszach cantus firmus jest rytmizowany, a jego melodią przepojone są wszystkie głosy. Zachowana twórczość kompozytora świadczy o jego sporych umiejętnościach, pomysłowości, talencie w zakresie kontrapunktu, techniki wariacyjnej, harmoniki. W porównaniu jednak z twórczością jego wielkiego rówieśnika, Marcina Leopolity uderza ubogość inwencji melodycznej Szadka. Znaczenie jego twórczości jest doniosłe, są to najstarsze zachowane i kompletne utwory napisane specjalnie dla kapeli rorantystów.

Przypisy

  1. Słownik muzyków dawnej Polski, A. Chybiński, Kraków 1948/49
  2. Repertuar polskiej muzyki wokalnej w epoce renesansu, P. Poźniak, Kraków 1999

Źródła/Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Muzyka polska w rozwoju historycznym, Z. Jachimecki , tom I, Kraków 1948
  • Słownik muzyków dawnej Polski, A. Chybiński, Kraków 1948/49
  • Repertuar polskiej muzyki wokalnej w epoce renesansu, P. Poźniak, Kraków 1999

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]