Tone Pavček

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tone Pavček (2010)

Tone Pavček (ur. 29 września 1928 w miejscowości Šentjurij niedaleko Nowego Miasta, zm. 21 października 2011 tamże) – słoweński poeta, tłumacz i eseista okresu powojennego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą klasę szkoły podstawowej skończył w Mirni Peči, później natomiast przeniesiono go do Lublany. W Lublanie ukończył gimnazjum i studia prawnicze. W czasie wojny dwa lata przebywał rodzinnym domu. Maturę zdał w 1948 roku. Po maturze napisał swój pierwszy wiersz. Studia ukończył w roku 1954 roku na Wydział Prawa w Lublanie.

Do roku 1972 Pavček pracował jako redaktor i dziennikarz w słoweńskiej telewizji RTV Slovenija. W latach 1963-1967 był dyrektorem Młodzieńczego Teatru w Lublanie, w latach 1972-1990 – redaktorem odpowiedzialnym Wydawnictwa Cankara, a w latach 1979-1983 pełnił funkcję przewodniczącego Organizacji Słoweńskich Pisarzy (Društvo slovenskih pisateljev). W 1996 roku został ambasadorem dobrej woli UNICEF.

Nadal często bywa gościem licznych literackich wieczorów i różnych spotkań.

W roku 1953 wspólnie z Kajetanem Kovičem, Janezem Menartem i Cyrilem Zlobcem wydał Wiersze Czterech (Pesmi Štirih). W tomiku tym wyraża tęsknotę za prostym wiejskim światem, z którego sam pochodził.

Napisał ponad 20 dzieł da dzieci, wśród których największym zainteresowaniem cieszy się Juri Muri v Afriki (Juri Muri w Afryce)

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Pavček należał do tzw. intymistow rozpoczynających epokę postmodernizmu. Większość jego wierszy ma budowę rymowaną albo połączoną z asonancą, ale jednocześnie jest wewnętrznie rytmicznie rozchwiana. Taki kształt jego poezji dopomógł mu w większym zainteresowaniu jego twórczością wśród dzieci i młodzieży co nadaje jej taką samą wartość co twórczość Frana Levstika czy Otona Župančiča. Jego wiersze dla dzieci są proste, naiwne, pełne fantazji i humoru.

Jako eseista wydał w trzech częściach książkę Czas duszy, czas ciała(Čas duše, čas telesa)w latach 1994, 1997 i 2004. Jest to autobiograficzne dzieło, w którym poeta opowiada o swoich korzeniach, o dzieciństwie i dorastaniu, o szkole i swoim życiu w ogóle.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Tomiki poetyckie dla dorosłych[edytuj | edytuj kod]

  • Sanje živijo dalje, 1958
  • Ujeti ocean, 1964
  • Zapisi, 1972
  • Iskanje sveta, 1973
  • Poganske hvalnice, 1976
  • Pesmi, 1978
  • Dediščina,1983
  • Goličava, 1988
  • Temna zarja, 1996
  • Dolenjske bližine, 1998
  • Upočasnitve, 1998
  • Darovi, 2005
  • Ujedanke, 2006

Tomiki dla dzieci[edytuj | edytuj kod]

  • Trije bratje in zlata ptica, 1956
  • Maček na dopustu, 1957
  • Juri-Muri v Afriki
  • Polž pred nebotičnikom, 1960
  • Velesenzacija, 1961
  • Vrtiljak
  • Mokedaj
  • Sončece v žepu, 1960
  • Strašni lovec Bumbum, 1969
  • Čenčarija, 1975
  • Slon v žepu, 1979
  • Prave (in neprave) pesmi, 1986
  • Besede za sladkosnede, 1991
  • Majhen dober dan, 1992
  • Sonce in sončece, 1993
  • Živalski ringaraja, 1994
  • Majnice, fulaste pesmi, 1996
  • Deček gre za soncem, 1998
  • S črko čez Krko, 2003

Dorobek tłumacza[edytuj | edytuj kod]

Pavček pracował także jako tłumacz. Zajmował się przekładem rosyjskiej poezji XX w. Ważne w jego dorobku są także przekłady z języków: serbsko-chorwackiego, białoruskiego gruzińskiego i albańskiego. Tłumaczył także z innych języków słowiańskich, oprócz poezji dla dorosłych, także dla młodzieży. Jego poezja jest również tłumaczona na liczne języki, m.in.: język rosyjski serbski, czeski, chorwacki, gruziński i azerski.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym źródłem jest słoweńska wersja tego hasła