Topola (powiat kazimierski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Topola
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kazimierski
Gmina Skalbmierz
Liczba ludności 1100
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-530
Tablice rejestracyjne TKA
SIMC 0268211
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Topola
Topola
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Topola
Topola
Ziemia 50°18′N 20°27′E/50,300000 20,450000
Strona internetowa miejscowości

Topolawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz[1], przy DW768.

Do 1954 siedziba gminy Topola. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Topola - w wieku XIX wieś i folwark nad rzeką Nidzicą (z lew. brzegu.), na wprost ujścia Stradówki, powiat pińczowski, gmina Topola, parafia Skalbmierz, odległy 24 w. od Pińczowa, na lewo od szosy ze Skalbmierza do Proszowic, posiada szkołę początkową.[2]

Wiek XV kalendarium własności i powinności[edytuj | edytuj kod]

W połowie XV wieku, wieś Topola, w części własność Mikołaja Reja ze Szumska herbu Oksza miała dwór, folwark, 10 łanów kmiecych, 2 karczmy, 7 zagrodników z rolą. Z folwarku i 1 łanu płacą dziesięcinę w Skrzydlnej, z ról kmiecych, karczmarskich i zagrodników prebendzie krakowskiej, zwanej topolską (Długosz, L. B, I, 144, 530, 535).

Mikołaj Rej syn Jana, sędziego Sandomierskiego, pisze się na Nagłowicach i Topoli. Umiera przed r. 1497. Drugi z synów jego Stanisław (ojciec Mikołaja, poety) przenosi się na Ruś i osiedla w Żurawnie, posiadając jednocześnie w krakowskim Topolę. Syn jego zapisuje się do akademii krakowskiej w r. 1518 jako: „Nicolaus Stanislai Rey de Topola".[2]

W dokumentach z r. 1532 Mikołaj pisze się z Topoli. Według registru poborowego powiatu krakowskiego w r. 1490 wieś Topola miała 10 1/3 łana.

W r. 1581 właścicielką była pani Zawichojska płaciła tu od 11 łanów kmiecych 12 zagrodników z rolą, 1 zagrodnika bez roli, 4 komorników z bydłem, 13 komorników bez bydła i 1 rzemieślnika na 1/4 roli (Pawiński, Małop., 18, 441).

Kleszczyńska Karczma[edytuj | edytuj kod]

W wieku XVI w roku 1513 była w Topoli Kleszczyńska Karczma (taberna dicta Kleszczynska).

Karczma była własnością szlachecką z podziału dóbr między braćmi Stanisławem i Piotrem Rejami . Młodszemu Piotrowi przypada między innymi karczma zwana Kleszczyńską i dwa ogrody przy niej w Dolnej Topoli (Topola Inferior).

W Topoli funkcjonowały w średniowieczu 2 karczmy, poświadczone w latach 1470-80 i 1496-7 (Długosz L.B. I s. 144}; Bez wątpienia karczma Kleszczyńska jest identyczna z jedną z nich [3].

Wiek XIX[edytuj | edytuj kod]

W 1827 r. 120 domów, 727 mieszkańców W r. 1885 folwark Topola rozległość mórg 1079 w tym gruntów ornych i ogrodów mórg 774, lasów mórg 159, pastwisk mórg 108, nieużytków mórg 37; budynków murowanych 12, drewnianych 12 płodozmian 10 i 13-polowy.

Wieś Topola natomiast liczyła osad 136, mórg 395. Gleba żyzna pozwala na uprawę cebuli i czosnku przez włościan na wywóz. „Stanislaus de Topola" występuje w akcie uposażenia kościoła w Dobry w r. 1361 (Kod. dypl. pol., III, 272).[2]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013–04–10].
  2. 2,0 2,1 2,2 Topola w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XII (Szlurpkiszki – Warłynka) z 1892 r.
  3. Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu