Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija
Horvát-, Szlavon- és Dalmátországok
Dreieinigen Königreichs Kroatien, Dalmatien und Slawonien

Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Królestwo Chorwacji
Królestwo Slawonii
1868–1918 Państwo Słoweńców, Chorwatów i Serbów
Flaga Królestwa Chorwacji i Slawonii
Herb Królestwa Chorwacji i Slawonii
Flaga Królestwa Chorwacji i Slawonii Herb Królestwa Chorwacji i Slawonii
Położenie Królestwa Chorwacji i Slawonii
Państwo Zalitawia, Austro-Węgry
Język urzędowy chorwacki
Stolica Zagrzeb
Zależne od Królestwa Węgier
Powierzchnia
 • całkowita

42 534 km²
Liczba ludności (1910)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

2 621 954
61,6 osób/km²
Chorwaci, Serbowie, Niemcy, Słowacy
Jednostka monetarna gulden (FI),
korona (KOH)
Ugoda węgiersko-chorwacka 1868
Wejście w skład Państwa SHS 29 października 1918
Religia dominująca Katolicyzm rzymski
Terytoria zależne Rijeka, Pogranicze Wojskowe
Mapa Królestwa Chorwacji i Slawonii

     17. Królestwo Chorwacji-Slawonii

Królestwo Chorwacji i Slawonii (chorw. Kraljevina Hrvatska i Slavonija, węg. Horvát-Szlavónia Királyság, niem. Königreich Kroatien und Slawonien) – autonomiczne królestwo istniejące w latach 1868-1918; obok Królestwa Węgier i miasta Rijeki jeden z krajów Korony św. Stefana. Formalna nazwa królestwa to Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija, potocznie Trojednica). Mimo tej nazwy, Królestwo Dalmacji pozostało oddzielnym krajem koronnym Cesarstwa Austriackiego (choć symbole Dalmacji znalazły się w herbie autonomicznego królestwa). W Chorwacji i Slawonii jeszcze przez kilka lat istniały wydzielone obszary (tzw. Pogranicze Wojskowe), nie będące pod bezpośrednią administracją Zagrzebia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Królestwo Chorwacji-Slawonii powstało w wyniku podpisania w 1868 roku ugody między władzami węgierskimi, a przedstawicielami Chorwatów. Na jej mocy węgierska część cesarsko-królewskiej federacji wydzielała tereny Królestwa Chorwacji, Królestwa Slawonii, a także austriackiej Dalmacji, które złączono w Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (chorw. Trojedna kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija lub Trojjediné království dalmatské, chorvatské a slavonské, węg. Horvát-, Szlavon- és Dalmátországok, niem. Dreieinige Königreich Dalmatien, Kroatien und Slawonien). Tak powstałe państwo miało być autonomiczną jednostką Królestwa Węgier. Jednak już po krótkim czasie władze w Wiedniu zadecydowały o utworzeniu odrębnego Królestwa Dalmacji, które stało się krajem koronnym Cesarstwa Austrii.

Ustrój[edytuj | edytuj kod]

Reprezentantem władz centralnych w Królestwie był ban Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii. Królestwo Chorwacji-Slawonii posiadało własny parlament (Sabor) obradujący w języku chorwackim, pełną autonomię w sprawach oświaty, religii, administracji i sądownictwa. Królestwo posiadało własną armię, podlegającą jednak władzom w Peszcie.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Według spisu z 1911 roku w Chorwacji-Slawonii mieszkało 2.621.954 osób:

Najwięcej Niemców i Węgrów mieszkało w komitatach Virovitica i Sremskim.

73% deklarowało się jako katolicy a 24% jako prawosławni

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Komitaty chorwacko-slawońskie
Rzeźba na budynku w Zagrzebiu, symbolizująca Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

Królestwo Chorwacji i Slawonii dzieloło się na osiem komitatów (županija); w nawiasie podano stolicę komitatu:

Zobacz tez[edytuj | edytuj kod]