Trójkąt udowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ograniczenia trójkąta udowego mniejszego

Trójkąt udowy (łac. trigonum femorale) to ważny klinicznie region topograficzny położony na przednio-przyśrodkowej górnej części powierzchni uda, pod więzadłem pachwinowym. Trójkąt udowy zwany jest trójkątem udowym większym, ponieważ w jego obrębie wyróżnia się również trójkąt udowy mniejszy.

Ograniczenia[edytuj | edytuj kod]

Trójkąt udowy większy:

Trójkąt udowy mniejszy:

Zawartość[edytuj | edytuj kod]

Zawartość trójkąta w kolejności od strony bocznej ku przyśrodkowej:

  • gałęzie końcowe nerwu udowego,
  • tętnica udowa wraz ze swoimi gałęziami, niewidoczna przez rozwór odpiszczelowy (tj. ukryta pod płytką powierzchowną powięzi szerokiej),
  • żyła udowa, położona przyśrodkowo i do przodu od tętnicy udowej, jest widoczna przez rozwór odpiszczelowy, przez który uchodzi do niej żyła odpiszczelowa (łac. vena saphena magna),
  • gałąź udowa nerwu płciowo-udowego (łac. ramus femoralis nervi genitofemoralis),
  • naczynia limfatyczne i zwoje limfatyczne pachwinowe głębokie (łac. nodi lymphatici inguinales profundi);

Dno i sklepienie trójkąta udowego[edytuj | edytuj kod]

Dno trójkąta udowego (łac. fossa femoralis), ograniczone jest krawędziami trójkąta udowego większego. Jego powierzchnia jest lekko wklęsła, tzn. przybiera kształt płytkiej rynny. Jej podłoże stanowią mięśnie: mięsień biodrowo-lędźwiowy, mięśnia grzebieniowy oraz mięsień przywodziciel długi. Mięśnie te pokryte są blaszką głęboką powięzi szerokiej uda (łac. fascia lata). W wyniku zgięcia kończyny dolnej w stawie biodrowym dno trójkąta udowego nieco się obniża przez co na powierzchni uda w jego trzeciej części bliższej zaznacza się zwłaszcza u osób chudych kontur trójkąta udowego. U osób chudych można też dostrzec dolne przedłużenie wierzchołka trójkąta – wąski rowek po stronie przyśrodkowej uda, określany jako nisza tętnicy udowej, który stanowi kanał przywodzicieli. W trójkącie udowym można bardzo łatwo mierzyć tętno tętnicy udowej. U osób chudych tętnienie tętnicy udowej widać gołym okiem na powierzchni skóry tej okolicy.

Sklepienie stanowi blaszka powierzchowna powięzi szerokiej (łac. lamina superficialis fasciae latae), w obrębie której znajduje się rozwór odpiszczelowy, pokryty powięzią sitową (łac. fascia cribrosa). Powięź sitowa ku stronie przyśrodkowej płynnie przechodzi w powięź szeroką, a po stronie bocznej jest ograniczona od jednolitej powięzi szerokiej krawędzią sierpowatą (łac. margo falciforme), obejmującą swymi rogami górnym i dolnym (łac. cornu superior et inferior) łukowato odpowiednio od góry i dołu ku stronie przyśrodkowej rozwór odpiszczelowy.

Pomiędzy dnem a sklepieniem trójkąta udowego, od przyśrodkowej części rozstępu naczyniowego (pierścienia pachwinowego głębokiego) do pierścienia pachwinowego powierzchownego (rozworu odpiszczelowego) może powstawać kanał udowy o długości ok. 3-4 cm[1], który ma charakter potencjalny. Powstaje w przypadku zwiększonego ciśnienia od strony jamy brzusznej. Może wtedy powstać przepuklina pachwinowa (łac. hernia inguinalis), tzn. fragment jelita wraz ze swoją otrzewną trzewną i otrzewną ścienną przedniej ściany brzucha uwypukla się w kierunku pierścienia pachwinowego głębokiego, który jest miejscem zmniejszonego oporu (łac. locus minoris resistantiae), gdyż wypełniony jest tylko tkanką tłuszczową.

Uwagi kliniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Ciągłe zgięcie kończyny w stawie biodrowym (w przypadku siedzącego trybu życia) sprzyja powstawaniu przepukliny pachwinowej.
  • Siedzący tryb życia wpływa na obkurczenie tętnicy udowej. W przypadku gwałtownego wyprostowania kończyny istnieje większe prawdopodobieństwo przerwania tętnicy udowej.

Przypisy

  1. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka tom I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009. ISBN 978-83-200-4085-2., str. 888

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]