Trójpodział władzy
Trójpodział władzy – podział sfer funkcjonowania państwa, spopularyzowany przez francuskiego myśliciela oświecenia, Monteskiusza.
Wedle założeń Monteskiusza władza dzieliła się na:
- władzę ustawodawczą – stanowioną obecnie najczęściej przez parlament, który tworzy prawo
- władzę wykonawczą – będącą w rękach monarchy/prezydenta lub rządu, który wprowadza prawo w życie
- władzę sądowniczą – sprawowaną przez sądy i trybunały, wydające wyroki na podstawie obowiązującego prawa
[edytuj] Równoważenie się władz
Wszystkie trzy rodzaje władzy powinny być równorzędne, niezależne od siebie i jednocześnie nawzajem się kontrolować. Dzięki temu państwo funkcjonuje bez zakłóceń. Powierzenie całej władzy jednej osobie lub instytucji prowadzi do nadużyć. Trójpodział zyskał uznanie jeszcze w XVIII w. Obecnie jest to najbardziej rozpowszechniony system sprawowania władzy na świecie.
[edytuj] W Polsce
Polska, podobnie jak wszystkie kraje cywilizacji zachodniej znajduje się w strefie trójpodziału władzy.
Mimo że koncepcja trójpodziału władzy jest dominująca, należy pamiętać, że nie da się wszystkich organów administracji/władzy państwowej zakwalifikować do jednego z trzech elementów tegoż podziału, bowiem takich organów jak np. NIK bądź Rzecznik Praw Dziecka nie da się "przypisać" do władzy ustawodawczej, wykonawczej czy sądowniczej.
