Trójskrzyn
| Trójskrzyn | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | malpigiowce |
| Rodzina | wilczomleczowate |
| Rodzaj | trójskrzyn |
| Nazwa systematyczna | |
| Codiaeum A. H. L. Jussieu Euphorb. Tent. 33. t. 9, f. 30. Feb 1824 (nom. cons.)[2]. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Trójskrzyn, kodieum, kroton (Codiaeum) – rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych. Należy do niego 16 gatunków krzewów występujących na wyspach Pacyfiku i w Azji południowo-wschodniej. Niektóre gatunki, zwłaszcza trójskrzyn pstry Codiaeum variegatum należą do najpopularniejszych roślin doniczkowych[3]. Nazwa handlowa "kroton" stosowana w odniesieniu do trójskrzyna pstrego jest niefortunna, bowiem myli się z rodzajem Croton też z rodziny wilczomleczowatych, którego przedstawiciele spotykani są w całej strefie równikowej[4].
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj trójskrzyn należy do plemienia Codiaeae, podrodziny Crotonoideae, rodziny wilczomleczowatych[5], która jest rodziną siostrzaną dla bukietnicowatych (Rafflesiaceae), zaliczaną do obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].
- Wykaz gatunków[6]
- Codiaeum affine Merr.
- Codiaeum bractiferum (Roxb.) Merr.
- Codiaeum ciliatum Merr.
- Codiaeum finisterrae Pax & K.Hoffm.
- Codiaeum hirsutum Merr.
- Codiaeum ludovicianum Airy Shaw
- Codiaeum luzonicum Merr.
- Codiaeum macgregorii Merr.
- Codiaeum megalanthum Merr.
- Codiaeum membranaceum S.Moore
- Codiaeum oligogynum McPherson
- Codiaeum palawanense Elmer
- Codiaeum peltatum (Labill.) P.S.Green
- Codiaeum stellingianum Warb.
- Codiaeum tenerifolium Airy Shaw
- Codiaeum trichocalyx Merr.
- Codiaeum variegatum (L.) Rumph. ex A.Juss. – trójskrzyn psty, kodieum pstre, kroton
Uprawa [edytuj]
Uprawiany w klimacie umiarkowanym jako roślina pokojowa jest jeden gatunek – trójskrzyn pstry znany w wielu odmianach. Odpowiednio pielęgnowany może osiągnąć wysokość nawet do 2 metrów[7]. Rocznie pędy przyrastają około 20–25 cm. Potrzebuje dużo światła. Ubarwienie liści zależne jest od odmiany i warunków świetlnych - im więcej światła tym ubarwienie liści ma intensywniejszą barwę. Kroton dobrze znosi również bezpośrednie słoneczne światło (do 27°C). Nie należy jednak wtedy zraszać rośliny wodą. Jeżeli zapewniona mu zostanie stała temperatura podczas zimy, roślina nie zgubi liści, przy czym należy pamiętać, że optymalna temperatura w tym okresie to 15°C. Rośliny można podciąć na wiosnę, by wypuściły nowe pędy (by zatrzymać wycieki soków, miejsca ścięć zasypać należy sproszkowanym drzewnym węglem). W okresie letnim roślinę podlewa się około 2, 3 razy w tygodniu używając letniej wody[8].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-14].
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-01-10].
- ↑ Kroton – Rośliny ozdobne
- ↑ Bogdan Zemanek: Kodieum pstre. W: Encyklopedia biologiczna T. 5. Zdzisława Otałęga (red. nacz.). Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 1998, s. 215.
- ↑ Codiaeum (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-03-06].
- ↑ Codiaeum. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-03-06].
- ↑ Jiri Haager: Rośliny ozdobą domu. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1984, s. 54. ISBN 83-09-00763-9.
- ↑ Kroton (pol.). wymarzonyogrod.pl. [dostęp 2013-03-06].
