Trędowata
| Trędowata | |||
| Autor | Helena Mniszkówna | ||
| Miejsce wydania | Zabór austriacki | ||
| Język | polski | ||
| Data I wyd. | 1909 | ||
| Typ utworu | powieść | ||
|
|||
Trędowata – dwutomowa powieść Heleny Mniszkówny, wydana w Krakowie w 1909 roku. Najsłynniejszy polski melodramat.
Powieść realizująca odwieczny temat literacki "księcia i kopciuszka", odznacza się sprawnym wykorzystaniem schematów fabularnych i maksymalnym spiętrzeniem sentymentalnego dramatyzmu. Niechętnie przyjęta przez krytykę odniosła sukces czytelniczy. Nie mniejszym powodzeniem cieszył się dalszy ciąg losów Waldemara - "Ordynat Michorowski" (1910).
Trędowata doczekała się dwu przedwojennych ekranizacji. Pierwszej w reżyserii Edwarda Puchalskiego i Józefa Węgrzyna (1926) oraz drugiej w adaptacji Juliusza Gardana z 1936 roku. W roku 1976 Jerzy Hoffman wyreżyserował kolejną, ekranizację powieści Mniszkówny, ze scenariuszem Stanisława Dygata (który jednak ostatecznie wycofał swoje nazwisko z napisów czołowych filmu), zdjęciami Stanisława Lotha i muzyką Wojciecha Kilara. W filmie wystąpili aktorzy: Elżbieta Starostecka (Stefania Rudecka), Leszek Teleszyński (hr. Waldemar Michorowski), Jadwiga Barańska (hr. Idalia Elzonowska), Czesław Wołłejko (hr. Maciej Michorowski), Anna Dymna (hr. Melania Barska), Gabriela Kownacka (Rita Szeliżanka), Piotr Fronczewski (hrabia Trestka) i Zbigniew Józefowicz (Rudecki).
Powieść "Trędowata" została sparodiowana przez Magdalenę Samozwaniec w satyrycznej książce "Na ustach grzechu: powieść z życia wyższych sfer towarzyskich", Kraków 1922.
[edytuj] Fabuła
Akcja powieści rozgrywająca się na przełomie XIX i XX wieku, opisuje tragiczne dzieje miłości, której spełnieniu stają na przeszkodzie przesądy społeczne i fanatyzm członków arystokratycznych rodów. Tytułową postacią jest Stefania Rudecka, niezamożna szlachcianka, guwernantka w domu hrabiny Elzonowskiej, ciotki ordynata Waldemara Michorowskiego. Magnat przezwycięża przeszkody i doprowadza do zaręczyn ze Stefanią. Jednak w wyniku szykan i intryg dziewczyna zachorowawszy, umiera przedwcześnie w dniu planowanego ślubu. Śmierć ta jest w intencji autorki rodzajem ofiary złożonej przez jednostkę przerastającą otoczenie i staje się symbolem moralnego triumfu bohaterki.
[edytuj] Ekranizacje
Powieść jest jednym z najczęściej ekranizowanych polskich dzieł literackich.
- 1926 Trędowata, reż. Edward Puchalski
- 1936 Trędowata, reż. Juliusz Gardan
- 1976 Trędowata, reż. Jerzy Hoffman
- 1999 Trędowata (serial telewizyjny), reż. Wojciech Rawecki, Krzysztof Lang
