Trabant (żołnierz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Trabanci, nazywani też w I Rzeczypospolitej drabantami i zausznikamiformacja wojskowa będąca strażą przyboczną wyższych oficerów.

Pierwotnie, w XV-XVI wieku uzbrojeni w halabardy[1], z czasem stali się rodzajem gwardii honorowej, przekształconej w gwardyjskie oddziały liniowe. Oprócz dworów królewskich zatrudniani też na dworach możnowładców.

W Polsce rozpowszechnili się za czasów króla Zygmunta II Augusta, w Rosji w czasach Dymitra Samozwańca I, gdzie początkowo w skład oddziałów wchodzili Polacy. Wzorując się na Polakach, mieli ich u siebie także hetmani kozaccy. Wymieniani są też na dworze księcia Janusza Radziwłła. W wielu krajach trabanci przekształcili się w gwardie.

Unikatowy rodzaj drabantów pojawił się w Szwecji za czasów Karola XII.

W Austrii drabanci istnieli od czasów cesarza Maksymiliana I, dotrwali jako gwardia honorowa aż do roku 1918.

Formację opisuje m.in. Henryk Sienkiewicz w powieści Potop.

[...] Nisko w bramie był odwach i trabanci szkoccy straż tam trzymali, dla parady, nie dla obrony przeznaczoną.
[...] Trabanci rozstawieni wzdłuż kamiennych poręczy pilnowali, aby nie było zbyt wielkiego tłoku, powtarzając co chwila: „Z wolna, mości panowie! z wolna!” – a tłum posuwał się lub zatrzymywał chwilami, gdy trabant zagradzał drogę halabardą, aby idący naprzód mieli czas wejść do sali.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Mała encyklopedia wojskowa, 1967, Wydanie I.