Traktat Taft - Katsura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Traktat Taft – Katsura, Notatka Służbowa Taft – Katsura lub Porozumienie Taft – Katsura – tajna dyplomatyczna notatka służbowa podpisana przez sekretarza wojny Stanów Zjednoczonych Williama Howarda Tafta i premiera Japonii Tarō Katsura (ang.) 29 lipca 1905 roku. W porozumieniu ustalono, że Stany Zjednoczone uznają japońską strefę wpływów w Korei, w zamian za wolną rękę w działaniach na Filipinach. Porozumienie nie było tajnym traktatem, ale zwykłą notatką służbową, która miała złagodzić relacje amerykańsko-japońskie. Tekst notatki wyszedł na jaw w 1924 roku.

Szczegóły[edytuj | edytuj kod]

Notatka została spisana podczas spotkania sekretarza wojny Stanów Zjednoczonych Williama Howarda Tafta i premiera Japonii Tarō Katsura 27 lipca 1905 roku w Tokio. Sama notatka datowana była na 29 lipca 1905 roku.

Podczas spotkania dyskutowano na trzy tematy:

  • Pierwszy: dotyczył opinii Katsura na temat pokoju w Azji wschodniej. Rząd Japonii widział tutaj podstawę swojej polityki zagranicznej. Skończony przez porozumienie Japonii, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.
  • Drugi: dotyczyło sprawy Filipin. Taft uważał, że Japonii byłoby na rękę, gdyby Filipiny administrowane byłyby przez silne państwo jak Stany Zjednoczone. Katsura stwierdził natomiast, że Japonia nie miała i nie ma żadnych agresywnych zamiarów co do Filipin.
  • Trzeci: dotyczył sprawy Korei. Katsura dał do zrozumienia, że zajęcie i skolonizowanie Korei to priorytet dla Japonii, ponieważ Korea była bezpośrednią przyczyną prowadzonej wojny rosyjsko-japońskiej. Katsura stwierdził, że całkowite rozwiązanie problemu Korei będzie logicznym rezultatem wojny. Katsura domagał się stworzenia Japońskiego protektoratu nad Koreą, ponieważ obawiał się podpisania przez Koreę porozumień z innymi krajami, co wymusiłoby na Japonii walkę z jej sojusznikami. Taft poparł dążenia Japonii wysunięte przez Katsura oraz zapewnił, że prezydent Theodore Roosevelt również poprze rząd japoński.

Koreańska reakcja[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy historycy koreańscy jak np. Ki-baik Lee[1], było zdania, że traktat naruszył koreańsko – amerykańskie porozumienie o przyjaźni i handlu z Incheon, z 22 maja 1882 roku. Rząd Joseon (ang.) uważał ww. traktat za układ obrony, z którego USA się nie wywiązały. Porozumienie utorowało drogę Japonii do działań w Korei, które później zostały potwierdzone w Traktacie z Portsmouth z 1905 roku.

Dzisiaj Traktat Taft – Katsura jest ciemną plamą historii, i przytaczany jest przez aktywistów koreańskich jako przykład dla nieufności w stosunku do dyplomacji reprezentowanej przez rząd Stanów Zjednoczonych.

Przypisy

  1. Nowa Historia Korei, tłumaczenie Edward J. Schultz i Edward W. Wagner, Harvard U. Press, 1984