Traktat berliński (1878)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa Europy południowo-wschodniej po zakończeniu kongresu berlińskiego

Traktat berliński – końcowy akt kongresu berlińskiego (13 czerwca13 lipca 1878), na którym Wielka Brytania, Francja, Austro-Węgry, Niemcy, Włochy, Rosja oraz Turcja rządzona przez Abdula Hamida II dokonały ratyfikacji oraz częściowej rewizji traktatu z San Stefano, podpisanego 3 marca tego samego roku. Najważniejszym postanowieniem traktatu było ustanowienie Księstwa Bułgarii[1]. W imieniu Bułgarii, która została wykluczona z rozmów pokojowych, rozmowy dyplomatyczne prowadziła Rosja[2].

Oprócz uznania Bułgarii traktat uznawał pełną niepodległość Rumunii, Serbii oraz Czarnogóry. Oprócz tego traktat zmuszał Turcję do przyznania szerokiej autonomii Bułgarii oraz Rumelii Wschodniej. Oba kraje miały pozostawać zależne od Turcji. Autonomii nie uzyskała natomiast Macedonia, która ponownie została włączona w granice państwa tureckiego[3]. Traktat berliński uniemożliwił powstanie tzw. "Wielkiej Bułgarii", państwa Europy zachodniej obawiały się bowiem rozszerzenia wpływów oraz ekspansji Rosji na Bałkanach, w związku z czym przystały na przyznanie Bułgarii jedynie rozszerzonej autonomii. Głównymi przeciwnikami powstania rusofilskiej "Wielkiej Bułgarii" była Wielka Brytania oraz Austro-Węgry[4]. Turecka prowincja Bośnia i Hercegowina a także prowincja Novi Pazar zostały oddane pod administrację austriacką, ale oficjalnie nie stały się częścią Austro-Węgier.

Trzy nowo utworzone niepodległe państwa szybko proklamowały się królestwami (Rumunia w 1881, Serbia w 1882 oraz Czarnogóra w 1910). Bułgaria proklamowała pełną niepodległość w 1908 roku po połączeniu się z Rumelią Wschodnią. W 1908 roku Austro-Węgry zaanektowały Bośnię, przyczyniając się do powstania poważnego konfliktu dyplomatycznego.

Ostatnią kwestią, jaką zajął się traktat berliński była ratyfikacja zmian granicy turecko-greckiej. W ramach traktatu, Tesalia oficjalnie weszła w granice Grecji w 1881 roku.

Przypisy

  1. Stephen D. Krasner: Sovereignty: Organized Hypocrisy. Princeton University Press, 1999, s. p.165. ISBN 069100711X.
  2. Krasner, p.165
  3. Barbara Jelavich: Russia and the Formation of the Romanian National State, 1821-1878. Cambridge University Press, 2004, s. p.286. ISBN 052152251X.
  4. R. J. Crampton: A Concise History of Bulgaria. Cambridge University Press, 2005, s. p.84. ISBN 0521850851.