Traktaty nierównoprawne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karykatura z końca XIX wieku, przedstawiająca przywódców światowych mocarstw dzielących Chiny między siebie

Traktaty nierównoprawne (chin. trad. 不平等條約, chin. upr. 不平等条约, pinyin Bùpíngděng Tiáoyuē; jap. fu-byōdō-jōyaku, kanji 不平等条約) – określenie traktatów zawieranych między Chinami a światowymi imperiami w XIX i na początku XX wieku. Pierwszym takim traktatem był traktat nankiński z 1842 roku, zawarty w następstwie klęski Chin w I wojnie opiumowej.

Traktaty nierównoprawne były narzucane Chinom przez światowe mocarstwa celem realizacji własnych interesów i naruszały zasadę suwerenności Chin. Poprzez traktaty państwa te uzyskiwały na terytorium Chin eksterytorialne, znajdujące się poza chińską jurysdykcją, koncesje i przywileje handlowe, a także zobowiązywały rząd chiński do wypłacania olbrzymich kontrybucji.

Podobne traktaty były również zawierane przez mocarstwa z Japonią i Koreą.

Lista ważniejszych traktatów nierównoprawnych[edytuj | edytuj kod]

Z Chinami
Traktat Rok Mocarstwo
Traktat nankiński 1842 Wielka Brytania
Traktat humeński 1843 Wielka Brytania
Traktat z Wangxia 1844 Stany Zjednoczone
Traktat z Huangpu 1844 Francja
Traktat aiguński 1858 Rosja
Traktat tienciński 1858 Francja, Wielka Brytania, Rosja, Stany Zjednoczone
Konwencja pekińska 1860 Wielka Brytania, Francja, Rosja
Traktat chińsko-portugalski 1887 Portugalia
Traktat z Shimonoseki 1895 Japonia
Druga konwencja pekińska 1898 Wielka Brytania
Protokół bokserski 1901 Wielka Brytania., USA, Japonia, Rosja, Francja, Niemcy, Włochy, Austro-Węgry, Belgia, Hiszpania, Holandia
Dwadzieścia jeden żądań 1915 Japonia
Z Japonią
Traktat Rok Mocarstwo
Traktat z Kanagawy 1854 Stany Zjednoczone
Angielsko-japoński traktat o przyjaźni 1854 Wielka Brytania
Traktaty z Ansei 1858 Stany Zjednoczone, Wielka Brytania Rosja, Holandia, Francja
Traktat Harrisa 1858 Stany Zjednoczone
Z Koreą
Traktat Rok Mocarstwo
Traktat z Ganghwy 1876 Japonia
Traktat amerykańsko-koreański 1882 Stany Zjednoczone
Traktat chińsko-koreański 1882 Chiny
Traktat z Eulsy 1905 Japonia
Traktat japońsko-koreański 1907 Japonia
Traktat o połączeniu cesarstw 1910 Japonia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.