Tramwaje w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tramwaje w Poznaniu
Tramwaje w Poznaniu
Siemens Combino, linia nr 14 na trasie PST
Lokalizacja  Polska, Poznań
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 30 lipca 1880
Właściciel Miasto Poznań
Operator MPK Poznań
Całkowita długość linii 190 km (2011)
Liczba linii dzienne: 20
nocne: 1
turystyczne: 1
razem: 22
Infrastruktura
Długość torowisk
• odcinki podziemne
70,5 km[1]
1067,2 m
Torowiska w budowie 3,7 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Tabor
Liczba pociągów
• całkowita
• niskopodłogowych

ok. 340
81
Strona internetowa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Tramwaje w Poznaniu (z gwary poznańskiej bimby, l.poj. – bimba) – system komunikacji tramwajowej działający w Poznaniu i należący do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego działającego na zlecenie Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu.

Obecnie system składa się z 20 linii dziennych i jednej nocnej oraz jednej linii turystycznej obsługiwanej przez historyczny tabor kursujący w weekendy od maja do października. Tramwaje poruszają się po torach o rozstawie 1435 mm i łącznej długości torowiska 157,695 km (tor pojedynczy z torami zajezdniowymi i na pętlach)[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomysł budowy sieci tramwajowej w Poznaniu zrealizowało dwóch berlińskich przedsiębiorców: Otto Reymer i Otto Masch, którzy po otrzymaniu koncesji od miasta zainaugurowali 30 lipca 1880 przejazdy tramwaju konnego. Pierwsza regularna linia ruszyła 31 lipca 1880, przewożąc pasażerów spod Dworca Głównego, Świętym Marcinem, Rycerską (dziś Ratajczaka), Pl. Wilhelmowskim (dziś pl. Wolności) na Stary Rynek. W dość krótkim czasie trasę tę wydłużono prowadząc tory przez Butelską (dziś Woźną), Garbarami przez Chwaliszewo na Ostrów Tumski. Powstała też odnoga biegnąca przez ul. Wiktorii (dziś Gwarna i Mielżyńskiego), pl. Królewski (dziś pl. Cyryla Ratajskiego), Fryderykowską (dziś 23 Lutego), Al. Wilhelmowskimi (dziś Al. Marcinkowskiego), Seekta (dziś ul. Solna) następnie Wolnicą, Małymi Garbarami, Szewską, Szeroką (dziś Wielka) do Wielkich Garbar (dziś Garbar), gdzie łączyła się z linią główną.

Zabytkowa hala główna nieczynnej zajezdni przy ul. Gajowej
Wnętrze hali zajezdni przy ul. Głogowskiej
Tramwaj typu N przebudowany na pług wirnikowy
Tatra RT6N1 na estakadzie ponad Bogdanką, linia PST
Stary bilet komunikacji miejskiej, ok. 1986
Schemat przebiegu linii tramwajowych

     Poznański Szybki Tramwaj (PST)

     Przedłużenie trasy PST

     Pozostałe trasy tramwajowe

Wjazd do tunelu os. Lecha - Franowo od strony osiedla Lecha

Pomimo, że w mieście było zapotrzebowanie na tego typu usługi berlińczycy po kilku tygodniach znaleźli się na skraju bankructwa. Miało to związek z niefortunnym przebiegiem odnogi, a także brakiem napisów w języku polskim, co wywołało bojkot wśród Polaków. Zniechęceni przedsiębiorcy odsprzedali linię Poznańskiemu Towarzystwu Kolei Konnej (niem. Posener Pferde-Eisenbahn-Gesellschaft), które uzyskało monopol na rozbudowę i eksploatację miejskiej sieci tramwajowej. Wówczas tabor liczył 20 wagonów. We wrześniu 1880 Towarzystwo wykupiło cześć terenów po starym dworcu kolejowym na Jeżycach, gdzie powstała zajezdnia, która jest dziś najstarszą używaną w kraju. W 1896 powstały kolejne dwie trasy: pierwsza biegnąca od Starego Rynku przez ul. Wrocławską, pl. Piotra (dziś pl. Wiosny Ludów), Półwiejską do nieistniejącej dzisiaj Bramy Wildeckiej oraz druga od zajezdni przez Zwierzyniecką, Jadwigi (dziś Kraszewskiego) do rynku Jeżyckiego, po roku przedłużona przez ul. Wielką Berlińską (dziś Dąbrowskiego) do fabryk chemicznych przy ul. Polnej. Obie trasy budowano już z cięższych szyn, planując ruch tramwajów elektrycznych.

6 marca 1898 tramwaj konny zastąpiony został tramwajem elektrycznym. Kursowały wówczas trzy linie:

  • oznaczona kolorem białym – po trasie starego tramwaju konnego od Dworca Głównego przez Stary Rynek na Ostrów Tumski
  • oznaczona kolorem czerwonym – z Rynku Jeżyckiego, ul. Jadwigi (dziś. ul. Kraszewskiego), Zwierzyniecką, św. Marcinem i starą trasą tramwaju konnego, a od Starego Rynku do Bramy Wildeckiej
  • oznaczona kolorem żółtym – z Dworca Głównego, trasą identyczną jak "biała", ale tylko do skrzyżowania ul. Wielkiej i Wielkich Garbar

W ciągu następnego miesiąca uruchomiono czwartą linię:

  • oznaczoną kolorem zielonym – ze Starego Rynku, Św. Marcinem i nową trasą do wsi Górczyn (dzisiejsze skrzyżowanie ul. Głogowskiej i Kosynierskiej).

Ceny za pierwsze przejazdy wynosiły 10 bądź 20 fenigów, a po godzinie 23:00 należało uiścić podwójną opłatę.

W 1899 położono drugi tor na Starym Rynku i Wielkiej Berlińskiej (obecnie ul. Dąbrowskiego).

Przed I wojną światową rozbudowano sieć linii, która teraz docierała także na Garbary (do Rzeźni Miejskiej), na pl. Sapieżyński (dziś pl. Wielkopolski) do Bramy Dębińskiej (obecnie skrzyżowanie ul. Strzeleckiej i Krakowskiej), Śródkę, Sołacz i Dębiec (do dzisiejszej fabryki Cegielskiego), ulicą Grunwaldzką do ulicy Ułańskiej. Zwiększyła się również liczba torów w śródmieściu. Powstały nowe trasy przez wiadukty nad torami kolejowymi: Most Teatralny i Most Dworcowy. W dwudziestoleciu międzywojennym tramwaj zaczął docierać na Golęcin, Dębiec (przedłużenie trasy), Dębinę (do kąpieliska warciańskiego), Ogrody, Grunwald i Winiary, jednocześnie zlikwidowano część linii na wąskich uliczkach Starego Miasta. Nie udało się wybudować linii do Głównej, gdzie wprowadzono w 1930 r. komunikację trolejbusową.

Podczas walk o Poznań większość taboru i część infrastruktury została zniszczona. W związku z tym dopiero w 1947 r. wznowiono większość przedwojennych połączeń tramwajowych, poza tymi na prawym brzegu Warty i uliczkach Starego Miasta na wschód od Rynku. Wówczas powstała nowa trasa do Garbar omijająca Stary Rynek od południa, przez pl. Bernardyński. Na prawy brzeg Warty tramwaje powróciły w 1952 r., po oddaniu do użytku nowego mostu Juliana Marchlewskiego (dziś Królowej Jadwigi).

W kolejnych latach wybudowano nowe trasy pozwalające na szybkie przemieszczanie się pomiędzy dzielnicami z pominięciem centrum:

oraz linie peryferyjne:

Rewolucją w transporcie miejskim było oddanie do użytku w 1997 liczącego 6,1 km odcinka Poznańskiego Szybkiego Tramwaju nazwanego przez poznaniaków "Pestką". Obecnie trwa wiele inwestycji związanych z modernizacją i rozbudową sieci, gdyż według planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 tramwaj ma stanowić podstawę komunikacji w mieście.

14 sierpnia 2007 otwarto drugi odcinek (jeśli przyjąć, że pierwszym jest odcinek od ul. Jana Pawła II do pętli na os. Lecha) trasy na Franowo łączący plac Wiosny Ludów przez ul. Podgórną, Dowbora Muśnickiego, Mostową, Most św. Rocha i Kórnicką z ul. Jana Pawła II.

W 2011 roku MPK podjęło decyzję o sprzedaży 40 tramwajów 105N (zmodernizowanych do standardu Konstal 105Na)[3] z powodu braku miejsc w zajezdniach na ten typ tramwajów. Ponadto zostało zakupionych 45 Solarisów Tramino i 7 Moderusów Beta[4].

11 sierpnia 2012 otwarto ostatni odcinek trasy na Franowo, łączący rejon dawnej pętli na os. Lecha z nową pętlą na Franowie. Część trasy na Franowo biegnie w tunelu.

1 września 2013 otwarto odcinek przedłużający trasę PST przez Dworzec Zachodni do ul. Głogowskiej. Oddano do użytku także pętlę przy peronie 7 Dworca Zachodniego.

Tabor[edytuj | edytuj kod]

Obsługujący regularne linie[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa Początek eksploatacji Opis Niska podłoga Handicap reverse blue background.svg Liczba wagonów
GT8 701.jpg Düwag GT8 1998 Produkowany w latach 1957–1976 przez niemiecką firmę Düsseldorfer Waggonfabrik (obecnie Duewag), zakupione przez MPK Poznań w latach 1998–2003 oraz 2010-2011. Ze względu na kraj pochodzenia nazywane potocznie helmutami. link= N 43
Konstal 105Na 220+219.jpg Konstal 105Na 1979 Produkowany w latach 1979–1992. Obecnie poznańskie MPK eksploatuje 136 wagonów tego typu czyli 68 składów. Jest to więc najczęściej spotykany tramwaj w mieście. Z powodu swojego wyglądu nazywane czasami potocznie akwarium. link= N 136
Moderus Alfa 168+167.jpg Moderus Alfa 2008 Tramwaje powstałe w wyniku modernizacji wagonów Konstal 105Na przez firmę Modertrans Poznań. Modernizacji poddano 40 wagonów czyli 20 składów. link= N 40
Moderus Beta 415.jpg Moderus Beta MF 02 AC 2011 Są to tramwaje trójczłonowe, których środkowy człon jest niskopodłogowy. Pierwszy z dwudziestu czterech zamówionych egzemplarzy wyjechał na trasę 17 maja 2011 z nr #415. link= T (25%) 18
Tatra RT6N1 401.jpg Tatra RT6N1 1997 Tramwaje zamówione w związku z uruchomieniem w 1997 roku trasy PST. Wyprodukowane w latach 1997–1998 przez konsorcjum ČKD i FPS HCP. Tramwaje cechujące się stosunkowo wysoką awaryjnością wycofano z kursowania na trasie PST na początku stycznia 2010, przesuwając je do obsługi innych linii. link= T (63%) 5
Modertrans Tatra RT6 MF06 AC.jpg Tatra RT6 MF06 AC 2012 Tramwaje Tatra RT6N1 zmodernizowane pod względem elektroniki i wyglądu powróciły na trasę PST. link= T (63%) 5
Siemens Combino PST RB1.JPG Siemens Combino 2003 Tramwaje wyprodukowane przez niemiecki koncern Siemens AG.

Są to wagony pięcioczłonowe, w całości niskopodłogowe. Tramwaje są wierną kopią takich samych pojazdów kursujących po Amsterdamie.

link= T (100%) 14
Solaris Tramino, Poznań 2010 (01).jpg Solaris Tramino S100 2011 Pierwszy wyprodukowany tramwaj przez koncern Solaris Bus & Coach. Zasilił poznański tabor 23 kwietnia 2011 roku, jako prototypowy wagon i jest on od tamtej pory dzierżawiony od koncernu. link= T (100%) 1
Solaris Tramino 538.jpg Solaris Tramino S105P 2011 Seryjnie produkowany typ tramwaju przez koncern Solaris Bus & Coach. Dostawę rozpoczęto 23 kwietnia 2011, a oficjalne zakończono 28 maja 2012 roku. link= T (100%) 45
Liczba składów 219
Liczba wagonów 307
Udział składów niskowejściowych i niskopodłogowych 40,2%

Obsługujący linie wahadłowe[edytuj | edytuj kod]

Wagony dwukierunkowe stosowane podczas remontów na liniach wahadłowych, a także na liniach zwykłych w okresach, kiedy nie są prowadzone remonty.

Zdjęcie Nazwa Liczba wagonów Uwagi
105N wahadło.jpg Konstal 105NaDK 6 Trzy dwukierunkowe składy tramwajowe powstałe w 2004 w wyniku modernizacji wagonu Konstal 105Na i doczepnego 105NaD.
Duwag GT-8ZR RB1.JPG Düwag GT8ZR 6 Wagon typu GT8ZR jest zbliżony konstrukcyjnie do tramwaju jednokierunkowego GT8.

Zabytkowy i historyczny[edytuj | edytuj kod]

Pojazdy historyczne i zabytkowe[5]:

Zdjęcie Nazwa Liczba wagonów Uwagi
Herbrand Głogowska RB1.JPG Herbrand B3/H0 1 Wagon konny z 1880 roku, kilkakrotnie przebudowywany.
Konstal N ND RB5.JPG Konstal N 2 Zmodernizowany według wzoru typowego dla MPK Poznań obowiązujący w latach 70 i 80 XX wieku.
102N Poznań RB8.JPG Konstal 102N 1 Odrestaurowany tramwaj od 2005 r. kursuje na linii turystycznej. Ze względu na swój wygląd zwany potocznie kanciakiem.
102Na Poznań Głogowska.jpg Konstal 102Na 1 Typ tramwaju produkowany w latach 1970–1973. Wagon o numerze #71 został gruntownie wyremontowany w 2008 roku. Od tamtej pory kursował po regularnych liniach, głównie po trasach linii 3 i 4. Jednakże 10 grudnia 2013 roku (z powodu wieku) wagon został przekwalifikowany na tabor historyczny kończąc tym samym erę liniowego kursowania wozów typu 102Na w Polsce. Z powodu swojego kształtu nazywany bywa potocznie parówą.
Konstal 105N Poznań RB4.JPG Konstal 105N 2 Produkowany w latach 1973–1979. Obecnie po Poznaniu jeździ jeden dwuczłonowy, odrestaurowany skład tego tramwaju. Z powodu swojego wyglądu nazywane czasami potocznie akwarium.

30 czerwca 2014 roku, skład odbył swój ostatni kurs liniowy

(linia nr 8).

Z dniem 1 lipca 2014 został on przekwalifikowany na tabor historyczny (zabytkowy).

Düwag GT-6 Poznan.jpg Düwag GT6 1 Wagony tego typu sprowadzono do Poznania w latach 1996–2000. Ze względu na kraj pochodzenia nazywane potocznie były helmutami. Ostatni egzemplarz (#615) obsługiwał linię numer 3. W dniu 24.12.2013 roku został przekwalifikowany na wóz historyczny.

Oczekujące renowacji[6]:

Zdjęcie Nazwa Liczba wagonów Uwagi
Carl Weyer.jpg Carl Weyer 1 Numer boczny #305, wagon wyprodukowany w 1905 r.
Wismars2d.png Wismar S2D 1 Numer boczny #423, wagon wyprodukowany w 1930 r.
N Głogowska RB1.JPG Fuchs KSW 1 Numer boczny #158, użytkowany wcześniej jako gospodarczy.
Wagon konstal n ssz.png Konstal N 1 Numer boczny #2024, użytkowany wcześniej jako gospodarczy.
Beijens 806.jpg Beijnes 3G 1 Numer boczny #805, wyprodukowany w 1961 roku, sprowadzony do Poznania w 2003 roku, wycofany z eksploatacji w czerwcu 2011 roku, m.in. ze względu na wiek, czy bardzo wąskie drzwi utrudniające wymianę pasażerów[7].

Wycofany z eksploatacji[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa Uwagi
105N2 Poznań.jpg Konstal/HCP 105N/2 (115N) Prototypowy wagon o numerze #400. W 2008 r. odstawiony z powodu zbyt częstych awarii. Skreślony z inwentarza w kwietniu 2010 r. Zezłomowany w sierpniu 2011 r.
Tram PUMA.jpg HCP Puma Prototypowy wagon o numerze #450 wydzierżawiony od HCP jeździł po poznańskich torowiskach do 2011 roku. Wycofany z eksploatacji z powodu awarii.

Techniczny[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Nazwa Uwagi
Hala zajezdni Gajowa RB1.JPG Duewag GT6 Wagony silnikowe gospodarcze nr #2603, #2608, #2616 i #2617.
Konstal 4N1 Wagon silnikowy gospodarczy nr #2020.
Konstal 4N Wagony silnikowe gospodarcze nr #2022 i #2025.
Konstal N Wagon silnikowy gospodarczy nr #2031.
4N techniczny Poznań RB1.JPG Konstal N Wagon silnikowy manewrowy dwustronny nr #2050 (w barwach Modertrans).
4N1 szczotka Poznań RB1.JPG Konstal 4N1 Pług wirnikowy nr #2034.
4N1 Głogowska RB2.JPG Konstal N Pług wirnikowy #2037.
Wozy techniczne MPK Poznań RB1.JPG Konstal 4N1 Wagony silnikowe wieżowe nr #2041 i #2042.
Wozy techniczne MPK Poznań RB2.JPG CSW-44 Wagon silnikowy do robót torowych nr #2038.
WMS-01L Wagon spalinowy, wieżowy nr #2043.
PWMS-01L Wagon spalinowy z podnośnikiem koszowym nr #2094.
GD Doczepna szlifierka do szyn nr #2070.
PCSW-40 Doczepna platforma do robót torowych nr #2071.
FD59/2WS Wagon doczepny do przewozu tłucznia nr #2072 (ex PKP).
warsztat własny Wagon akumulatorowy manewrowy na wózku Konstal 102N (bez numeru).
Koltech WM-02 Wagon akumulatorowy manewrowy (bez numeru).
Konstal ND Wagony doczepne z agregatem prądotwórczym o nr #2067 i #2093.
Konstal ND Doczepne kryte skrzynie na piasek o nr #2051 i #2052.
Konstal ND Wagony doczepne, skrzyniowe o nr #2066 i #2073.
Konstal ND Wagony doczepne towarowe odkryte o nr #2064 i #2075.
Konstal 105Na Skład do nauki jazdy nr #340+#341.
Star MPK Poznań 2220 RB1.JPG Star 200 Samochody ciężarowe, dźwigi wieżowe nr #2220 i #2210.
MAN TGM 18.240 Samochód ciężarowy z koszem typu Montraks 6PS – nr #2200.
MAN Głogowska RB1.JPG MAN LE 18.220 Żuraw samochodowy typu TRAM 123 nr #2199.
Star Głogowska RB1.JPG Unistar-K Samochód ciężarowy ratunkowy drogowo-torowy nr #2150.
Iveco EuroCargo Tector Samochód ciężarowy drogowo-torowy, czyszczarka do torowisk nr #2267.
Peugeot Boxer Pogotowie zwrotnic nr #2053.

Zajezdnie tramwajowe[edytuj | edytuj kod]

Zlikwidowane[edytuj | edytuj kod]

  • zajezdnia S2 przy ul. Gajowej na Jeżycach. Zajezdnia została oddana do użytku w roku 1880. W dniu 28 grudnia 2010 r. zajezdnia zakończyła swoje funkcjonowanie.

Eksploatowane[edytuj | edytuj kod]

Tabor stacjonujący na zajezdni: 105N i pochodne, Siemens Combino, Moderus Alfa, Solaris Tramino.
Linie obsługiwane przez wydział S1 (stan na 5 listopada 2012r.): 2, 5, 6, 9, 10, 12, 14, 15, 16.
Zajezdnia przy ulicy Głogowskiej jest drugą (po zajezdni Franowo) największą zajezdnią w Poznaniu. Wybudowana w roku 1907 przeszła modernizację w latach 1998 - 2000 w celu dostosowania jej do obsługi tramwajów niskopodłogowych.

Tabor stacjonujący na zajezdni: Beijnes 3G, Düwag GT6, Düwag GT8, Düwag GT8ZR.
Linie obsługiwane przez wydział S2 (stan na 5 listopada 2012r.): 2, 3, 4, 7, 9, 10, 11, 18 , 26.
Zajezdnia przy ulicy Madalińskiego jest najmniejszą jaką posiada MPK Poznań. Wybudowana w latach 1947 - 1955.

Tabor stacjonujący na zajezdni: Konstal 102Na, 105N i pochodne, Tatra RT6N1, Modertrans/Tatra RT6 MF06 AC, Moderus Alfa, Moderus Beta MF 02 AC.
Linie obsługiwane przez wydział S3 (stan na 5 listopada 2012r.): 4, 5, 6, 7, 11, 12, 15, 16.
Zajezdnię oddano do użytku w roku 1980.

Obecnie zajezdnia jest jeszcze w budowie, jednak na początku października 2012 r. oddano do użytku halę postojową na 100 tramwajów. W pierwszej kolejności skierowano tam wagony z wydziału S2 które do tej pory nocowały na pętlach Wilczak i Dębiec. Od 5 listopada 2012 r. stacjonują tutaj również wagony z wydziału S1 które do tej pory nocowały na torach odstawczych przy ulicy Budziszyńskiej. Zajezdnia została oficjalnie otwarta 11 maja 2014[9].

Linie tramwajowe[edytuj | edytuj kod]

Wykaz linii[edytuj | edytuj kod]

Numer linii Schemat Pętla początkowa Pętla końcowa Długość linii Średni czas przejazdu Liczba przystanków Tramwaje kursujące Rodzaj linii Uwagi
Linia 0 Poznań.png Gajowa Gajowa 9 km 40 min 4 Konstal N Linia turystyczna Linia kursuje od początku maja do końca października
1 Linia1LZ.png Junikowo Franowo B.D. 44 min 29/30 Konstal 105Na,
Moderus Alfa, Tatra RT6N1,
Linia zwykła
2 Linia2TZ.png Ogrody Dębiec 17,45 km 34/33 min 20 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Düwag GT8,
Siemens Combino
Linia zwykła
3 Linia3.png Wilczak Zawady B.D. 25 min 15 Düwag GT8 Linia zwykła Kursuje tylko w dni robocze od 1 września do 30 czerwca.
4 Linia4.png Połabska Starołęka B.D. 40 min 28 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Düwag GT8,
Moderus Beta
Linia zwykła
5 LInia5TZ.png Górczyn Stomil 26,6 km 42 min 27 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Solaris Tramino
Linia zwykła
6 Junikowo Miłostowo B.D. 46/47 min 31/33 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Solaris Tramino
Linia zwykła W soboty, niedziele i święta - do pętli Junikowo
7 Linia 7 Poznań.png Ogrody Zawady 23,4 km 36/37 min 21/22 Düwag GT8,
Moderus Beta
Linia zwykła
8 Górczyn Miłostowo B.D. 32 min 23 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Siemens Combino
Linia zwykła
9 Linia 9 Poznań.png Piątkowska Dębiec 21,8 km 39 min 27 Düwag GT8,
Siemens Combino
Linia zwykła
10 Połabska Dębiec B.D. 29 min 19 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Düwag GT8,
Solaris Tramino
Linia zwykła
11 Piątkowska Starołęka B.D. 38 min 26 Düwag GT8, Moderus Beta, Linia zwykła
12 Osiedle Jana III Sobieskiego Starołęka B.D. 37/38 min 23/24 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Solaris Tramino
Linia zwykła Nowy przebieg trasy od 1.09.2013 r. (przedłużenie trasy PST)
13 Linia 13 Poznań.png Junikowo Starołęka B.D. 43/46 min 29/30 Konstal 105Na,
Tatra RT6N1
Linia zwykła
14 Osiedle Jana III Sobieskiego Górczyn B.D. 25 min 14 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Siemens Combino,
Solaris Tramino
Linia zwykła Nowy przebieg trasy od 01.09.2013 r. (przedłużenie trasy PST)
15 Osiedle Jana III Sobieskiego Budziszyńska B.D 38 min 23/25 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Moderus Beta,
Solaris Tramino
Linia zwykła
16 Linia 16 Poznań.png Osiedle Jana III Sobieskiego Franowo 27,6 km 34 min 22 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Solaris Tramino
Linia zwykła
17 Linia 17 Poznań.png Ogrody Starołęka 21 km 44/46 min 27/28 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Moderus Beta
Linia zwykła Trakt Królewsko-Cesarski
18 Franowo Ogrody 19,8 km 36 min 23/24 Konstal 105Na,
Moderus Alfa,
Siemens Combino
Linia zwykła
19 Osiedle Jana III Sobieskiego Dworzec Zachodni 8,1 km 13 min 8 Konstal 105Na Linia zwykła (szczytowa) Kursuje od poniedziałku do piątku, w godzinach 6:30 — 9:00, oraz w niedziele, w godzinach 16:30 - 21:00

Linia zawieszona od 1 lipca do 31 sierpnia

20 Osiedle Jana III Sobieskiego Marcinkowskiego B.D. 17 min 10 Konstal 105Na Linia zwykła (szczytowa) Kursuje od poniedziałku do piątku, w godzinach 6:30 — 9:00 oraz 14:00 - 18:00
201 Osiedle Jana III Sobieskiego Osiedle Lecha B.D. 27/34 min 17/26 Düwag GT8 Linia nocna Nie kursuje w nocy z poniedziałku na wtorek.

Remonty i zamknięcia[edytuj | edytuj kod]

Podczas remontów i zamknięć występuje konieczność reorganizacji siatki połączeń.
W Poznaniu stosowane są następujące praktyki:

1. Czasowa zmiana trasy sygnalizowana po przez:

  • tablice elektroniczne - nazwa końcówki naprzemiennie z napisem "Trasa zmieniona".
  • tradycyjne tablice - żółte tablice boczne z przebiegiem trasy (wagony Konstal 105Na wyposażone są dodatkowo w czerwone numery linii).

2. Zawieszenie linii.
3. Uruchomienie linii wahadłowych 2X (gdzie X oznacza liczbę, np. 21) obsługiwanych taborem dwukierunkowym (Düwag GT8ZR lub Konstal 105NaDK).
4. Linii autobusowych "za tramwaj" TX (gdzie X oznacza liczbę, np. T1) Kursują one od miejsca zamknięcia do najbliższego węzła przesiadkowego.

Spis pętli tramwajowych[edytuj | edytuj kod]

Rynek Wildecki

Używane liniowo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pętli/miejsce Numery linii Położenie geograficzne
Budziszyńska 6, 15 52°23′17,88″N 16°50′51,35″E/52,388300 16,847597
Dębiec 2, 9, 10 52°22′21,91″N 16°54′12,39″E/52,372753 16,903442
Górczyn 5, 8, 14 52°22′52,22″N 16°52′49,69″E/52,381172 16,880469
Junikowo 1, (6), 13 52°23′00,21″N 16°50′02,13″E/52,383392 16,833925
Miłostowo 6, 8 52°24′35,85″N 17°00′10,31″E/52,409958 17,002864
Piątkowska 9, 11 52°26′30,08″N 16°54′40,92″E/52,441689 16,911367
Ogrody 2, 7, 17, 18 52°25′00,40″N 16°52′59,73″E/52,416778 16,883258
Połabska (dawniej Serbska) 4, 10 52°26′05,73″N 16°55′54,06″E/52,434925 16,931683
Os. Jana III Sobieskiego (pętla PST) 12, 14, 15, 16, 19, 20, 201 52°27′51,00″N 16°55′01,84″E/52,464167 16,917178
Starołęka (dawniej Starołęka Dworzec) 4, 11, 12, 13, 17 52°22′05,84″N 16°55′55,16″E/52,368289 16,931989
Stomil (dawniej Starołęka-Stomil, Pstrowskiego) 5 52°22′34,94″N 16°56′25,67″E/52,376372 16,940464
Wilczak 3 52°25′38,48″N 16°56′46,36″E/52,427356 16,946211
Zawady 3, 7 52°24′48,24″N 16°57′28,55″E/52,413400 16,957931
Franowo 1, 16, 18 52°22′54″N 17°00′03″E/52,381667 17,000833
Dworzec Zachodni 19 52°23′58,19″N 16°54′31,72″E/52,399497 16,908811

Pętle uliczne używane liniowo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pętli/miejsce Numery linii Położenie geograficzne
Gwarna (dawniej Lampego) Obecnie z powodu remontu Ronda Kaponiera żadna linia nie używa tej pętli. 52°24′27,89″N 16°55′16,41″E/52,407747 16,921225
Rondo Kaponiera Obecnie z powodu remontu Ronda Kaponiera żadna linia nie używa tej pętli. 52°24′30,46″N 16°54′45,33″E/52,408461 16,912592
al. Marcinkowskiego 20 52°24′26,06″N 16°55′43,85″E/52,407239 16,928847

Pętle używane okazyjnie[edytuj | edytuj kod]

Pętle (końcówki) nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

  • Bolkowicka – zastąpiona przez pętlę Budziszyńska
  • Droga Dębińska (przystanek Łęgi Dębińskie) – nieistniejąca mijanka końcowa i tory odstawcze w okolicy kąpieliska warciańskiego, w 1959 - likwidacja przewozów pasażerskich, w 1974 - likwidacja torowiska
  • Dworzec Główny PKP
  • Ostrów Tumski (mijanka) – zachowany krótki odcinek torów
  • Garbary/Północna
  • Garbary/Woźna
  • Polna (na Jeżycach)
  • Rondo Rataje (od 1952 r. mijanka końcowa dla pierwszej linii przeprowadzonej na prawy brzeg Warty, na przełomie lat 70. i 80. wykorzystywana jako tory odstawcze – "zajezdnia nocna") zlikwidowana w latach 90.
  • Sczanieckiej/Bogusławskiego na Łazarzu – zachowany trójkąt do zawracania, odcięty od reszty sieci tramwajowej w roku 1973
  • Os. Warszawskie – zlikwidowana po przedłużeniu trasy do Miłostowa
  • Plac Spiski – zlikwidowana po przedłużeniu trasy do ul. Wołyńskiej w 1924 r.
  • Małopolska/Wołyńska – zlikwidowana po przedłużeniu trasy do Bonina, zachowana poczekalnia tramwajowa
  • Winiary (przy kościele św. Stanisława Kostki) – zlikwidowana po przedłużeniu trasy do ul. Obornickiej (dzisiejszej Piątkowskiej)
  • Golęcin (przy CSWLąd)

Torowiska nieużywane[edytuj | edytuj kod]

  • łuk z Górnej Wildy w zachodnią część Królowej Jadwigi,
  • łuk z Wierzbięcic we wschodnią część Królowej Jadwigi,
  • łuk z Kraszewskiego we wschodnią część Dąbrowskiego,
  • łuki na Kaponierze ze Zwierzynieckiej w Roosevelta,
  • łuk na Rondzie Starołęka ze Starołęckiej w Hetmańską na wschód,
  • łuki na Rondzie Nowaka-Jeziorańskiego z Przybyszewskiego na zachód w Grunwaldzką i z Reymonta w Grunwaldzką na wschód,
  • łuki z zachodniej części Hetmańskiej na północ i południe w Głogowską oraz ze wschodniej części Hetmańskiej w południową część Głogowskiej,
  • łuk z północnej części ul. 28 czerwca 1956 r. we wschodnią część ul. Hetmańskiej oraz z południowej części ul. 28 czerwca 1956 r. w zachodnią część ul. Hetmańskiej,
  • łuk z Kórnickiej w północną część Jana Pawła II,
  • tory ze Zwierzynieckiej do zajezdni przy Gajowej, używane w okresie wakacyjnym jako pętla dla zabytkowej linii tramwajowej "0"
  • łącznik z Gwarnej w Mielżyńskiego,
  • ślepy tor na pętli na Miłostowie,
  • łączniki na trasie PST,
  • tory na całej długości ulicy Towarowej

Torowiska nieużywane odcięte od sieci, bez trakcji[edytuj | edytuj kod]

  • ul. Św. Marcin (zachowany odcinek od ul. Ratajczaka do al. Marcinkowskiego; ruch odbywa się torem północnym, którym pierwotnie tramwaje jeździły w drugą stronę),
  • ul. Dziekańska (katedra),
  • ul. Sczanieckiej i Bogusławskiego,
  • ul. Dworcowa (pod asfaltem),
  • ul. Zielona (fragment),
  • torowisko na terenie byłej zajezdni Gajowa,
  • tory odstawcze przy pętli Budziszyńska,
  • mijanka końcowa na ulicy Krzywoustego przy Rondzie Rataje (zachowana pod ziemią).

Torowiska zlikwidowane[edytuj | edytuj kod]

Skrzyżowania z torami kolejowymi[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Stan Położenie geograficzne
Trasa Kórnicka[a] Zlikwidowane w pierwszej połowie lat 90. XX wieku 52°23′33″N 16°58′14″E/52,392500 16,970556
ul. Warszawska[b] Zlikwidowane 52°24′32″N 16°57′47″E/52,408889 16,963056
ul. Starołęcka Zlikwidowane 52°22′25″N 16°56′14″E/52,373611 16,937222
ul. Głogowska Zlikwidowane 28 lipca 2012, w trakcie budowy przedłużenia trasy PST 52°24′03″N 16°54′26″E/52,400833 16,907222
Zajezdnia przy ul. Fortecznej[c] Istnieje, obecnie nie jest użytkowane 52°22′02″N 16°56′01″E/52,367222 16,933611

Planowana rozbudowa[edytuj | edytuj kod]

W Poznaniu planuje się znaczną rozbudowę sieci torowisk, choć część propozycji nie wyszła jeszcze z fazy koncepcji[10]:

  • przedłużenie trasy tramwajowej z pętli "Ogrody" na ul. Dąbrowskiego do ul. Polskiej i budowa nowego dworca autobusowo-tramwajowego "Aleja Polska" (ulicą Nowina)
  • przedłużenie trasy tramwajowej z pętli "Zawady" przez ul. Zawady i Główną do stacji kolejowej Poznań Wschód[11]
  • przedłużenie trasy tramwajowej z pętli "Dębiec" przez ul. 28 Czerwca 1956 r. do projektowanej pętli "Os.Dębina"
  • przedłużenie trasy tramwajowej z pętli "Górczyn" przez ul. Głogowską na Fabianowo
  • budowa trasy przez ul. Ratajczaka, pl. Cyryla Ratajskiego, ul. Solną i ul. Nowowiejskiego z dworcem autobusowo-tramwajowym "Grudzieniec" przy skrzyżowaniu ul. Pułaskiego z al. Wielkopolską
  • budowa trasy do os. Kopernika w ciągu ulic Arciszewskiego i Pogodnej oraz trasy w ciągu Szpitalnej i Grochowskiej
  • budowa trasy od ronda Żegrze do ul. Falistej na Starołęce
  • budowa trasy tramwajowej wzdłuż ul. Garbary, Szelągowskiej i Naramowickiej na Naramowice z połączeniem z istniejącą już trasą przy ul. Wilczak
Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Katarzynki 2008


Uwagi

  1. skrzyżowanie z normalnotorową bocznicą ŚKP
  2. na skrzyżowaniu z ul. Św. Michała
  3. połączenie z bocznicą kolejową przy stacji Poznań Starołęka

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]