Transport tramwajowy w Sosnowcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Tramwaje w Sosnowcu)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Transport tramwajowy w Sosnowcu
Transport tramwajowy w Sosnowcu
Pesa Twist na linii 15 przy stacji Sosnowiec Główny
Państwo  Polska
Miejscowość Sosnowiec
Operator Tramwaje Śląskie
Liczba linii 5
Historia
Lata funkcjonowania
• elektrycznych

od 1928
Infrastruktura
Sosnowiec tram network.png
Mapa z przebiegiem linii tramwajowych na terenie Sosnowca
     Linie czynne      Linie zlikwidowane
Długość sieci
• odcinki jednotorowe
• odcinki dwutorowe
50,921 km t.p. (2007)[1]
17,213 km t.p. (2007)[1]
33,708 km t.p. (2007)[1]
Rozstaw szyn 1435 mm
Liczba przystanków 59 (2008)[2]
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Transport tramwajowy w Sosnowcu stanowi część systemu komunikacji tramwajowej konurbacji górnośląskiej, działający na terenie Sosnowca od 1928. Sieć tramwajowa łączy dzielnice: Dańdówka, Dębowa Góra, Kazimierz Górniczy, Klimontów, Milowice, Modrzejów, Niwka, Pogoń, Porąbka, Sielec, Stary Sosnowiec, Środula, Śródmieście i Zagórze. Sieć ta należy do Tramwajów Śląskich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okres do 1945[edytuj | edytuj kod]

Już w 1912 istniały pomysły na uruchomienie tramwajów w Sosnowcu, jednak I wojna światowa pokrzyżowała te plany. Tramwaje pojawiły się w mieście dopiero w 1928, kiedy to otwarto trasy: 18 stycznia 1928 śródmieście SosnowcaBędzin przez Pogoń i 14 lipca 1928 Stary SosnowiecSzopienice. Obydwie linie, dzięki wybudowaniu wiaduktu pod Warszawsko-Wiedeńską linią kolejową (dzisiejsza ulica Piłsudskiego), uzyskały wzajemne połączenie 2 marca 1931; do tej pory pasażerowie chcący się przesiąść pokonywali około kilometrowy odcinek pieszo[3][4].

W 1933 rozpoczęto budowę torowiska pomiędzy obrzeżami Milowic a Środulą, oddając poszczególne odcinki tej trasy do użytku: 7 grudnia 1933 do rejonu Ostrej Górki (most nad rzeką Czarną Przemszą), 1 maja 1934 przez Ludwik do historycznej KWK Renard w Sielcu by 22 lutego 1935 zainaugurować przejazd tramwaju na całej trasie, którą od 22 stycznia 1951 wydłużono jeszcze w głąb Milowic do ówczesnej KWK Milowice (po 1976 KWK Czerwona Gwardia, po 1989 KWK Saturn – obecnie już nieistniejąca)[4].

Okres 1945-1989[edytuj | edytuj kod]

15 stycznia 1952 otwarto trasę od Ludwika do Dańdówki, która rozwidlając się w tej dzielnicy była następnie sukcesywnie przedłużana. W kierunku wschodnim oddawano do użytku odcinki: 1 maja 1952 do Klimontowa, a 1 maja 1959 do Porąbki, gdzie na przeszkodzie stanęła linia kolejowa (choć ten sam problem kilometr wcześniej rozwiązano budując wiadukt). W kierunku południowym 30 kwietnia 1954 otwarto odcinek do Mysłowic, łączący się tam z inną linią do Szopienic[5].

4 grudnia 1960 kursujące dotychczas do Porąbki tramwaje, poprzez wydłużenie torowiska obok linii kolejowej, dotarły do nowej pętli w pobliżu Kazimierza Górniczego, gdzie ponownie napotkały tę samą przeszkodę; tutaj jednak zakończenie trasy stało się mało praktyczne.

Lata 70. XX wieku, oznaczające wielką przebudowę całego Zagłębia Dąbrowskiego, przyniosły również modernizację sieci tramwajowej, która uzyskała wówczas współczesny kształt. W 1970 zreorganizowano układ torowisk w śródmieściu, oddając do użytku nowe odcinki (przy ul. St. Małachowskiego i ul. H. Sienkiewicza) oraz łączniki torowe umożliwiające zmiany kierunków; w latach 1974–1977 część tras przebudowano na dwutorowe, zmieniając przy tym w lutym 1975 przebieg przez Pogoń; w 1975 wybudowano ponadto nowe pętle torowe: w Pogoni i Milowicach. W 1979 oddano do użytku trójkąt torowy w Środuli, na którym tramwaje zmieniają kierunek jazdy cofając; jednocześnie na przełomie lat 70. i 80., podczas budowy dwupoziomowego skrzyżowania w Sielcu, przez kilka lat tramwaje nie dojeżdżały do tego miejsca[6].

W 1980 przystąpiono do ostatniej inwestycji rozwijającej sieć tramwajową – budowy trasy do Zagórza, opatrzonej niefortunnym zakończeniem. Na całej długości oddano ją do użytku w 28 października 1982, jednak ruch tramwajowy do Środuli uruchomiono jeszcze w trakcie budowy 21 lipca 1980[6].

Po 1989[edytuj | edytuj kod]

Tramwaj linii 27 w Kazimierzu Górniczym

Lata 90. XX wieku to czas remontów torowisk, ale tylko w Śródmieściu Sosnowca. Jednocześnie w 1997 zlikwidowano odcinek przy ulicy Kościelnej, pomimo uprzedniego dobudowania do niego łączników torowych pozwalających na przejazd tramwaju tą ulicą z każdej i w każdą stronę.

Plany inwestycyjne obejmują wydłużenie dwóch tras w głąb osiedli mieszkaniowych Zagórze i Środula, czego realizacja jest mało prawdopodobna. Ponadto zagłębiowskie gminy starają się o pozyskanie funduszy unijnych, za które miałyby zostać m.in. zmodernizowane przystanki, lecz dotychczasowe wnioski pozostawały odrzucone.

Oprócz planów inwestycyjnych były też plany likwidacyjne. Na 2009 planowano fizyczne zlikwidowanie linii na Środulę (24) i do Kazimierza Górniczego (27), jednak przez liczne protesty mieszkańców i list prezydenta Kazimierza Górskiego zadecydowano tylko o wycofaniu obsługi Będzina z trasy linii 27 oraz skróceniu linii 24 do Będzina Zajezdni.

W grudniu 2009 Tramwaje Śląskie ogłosiły przetarg na projekt przedłużenia linii 15 od dotychczasowej pętli na Mecu do ronda Jana Pawła II. Trasa ma przebiegać tunelem pod ul. Braci Mieroszewskich, potem wzdłuż ulic Wolności, Białostockiej, Paderewskiego i Rydza-Śmigłego aż do skrzyżowania z ul. Braci Mieroszewskich (rondo Jana Pawła II), gdzie ma powstać pętla. Istnieją również plany późniejszego połączenia nowej pętli z linią 27.

Linie tramwajowe[edytuj | edytuj kod]

Według stanu na 1 września 2014 sieć tramwajowa przez Sosnowiec przebiegało 5 linii tramwajowych[7]:

Linia Przystanek
początkowy
Przystanek
końcowy
Liczba
przystanków
Takt[8] Miasta Zajezdnia  % kursów
niskopodłogowych
15 Milowice Pętla Zagórze Pętla 17 15 min Sosnowiec Będzin 0% [9]
21 Tworzeń Huta Katowice Milowice Pętla 43 20 min Dąbrowa Górnicza, Będzin, Sosnowiec Będzin 0% [10]
24 Konstantynów Okrzei Sosnowiec Dworzec PKP 12 20 min Sosnowiec Będzin 0% [11]
26 Mysłowice Dworzec PKP Milowice Pętla 27 12 min Sosnowiec, Mysłowice Będzin 0% [12]
27 Osiedle Zamkowe Pętla Kazimierz Górniczy Pętla 37 20 min Sosnowiec, Będzin Będzin 0% [13]

Infrastruktura techniczna[edytuj | edytuj kod]

W XXI wiek tramwaje w całym Zagłębiu Dąbrowskim weszły zapomniane. Infrastruktura techniczna wymagana dla ich sprawnego funkcjonowania jest mocno wyeksploatowana, gdyż od lat nie przeprowadzano żadnych większych remontów, w tym w zakresie usuwania szkód górniczych.

Wagony tramwajowe produkcji chorzowskiego Konstalu, typu 105Na i pochodne oraz spotykane na linii 15 starszego typu 102Na są przestarzałe konstrukcyjnie, mocno zużyte i ulegające częstym awariom, nieekonomiczne i niedostępne dla niepełnosprawnych. W 2011 roku na linii 26 wprowadzono do użytku zmodernizowany austriacki tramwaj SGP/Lohner E1.

Przystanki, poza zlokalizowanymi przed dworcem kolejowym, są skromnie wyposażone, w większości niedostępne dla niepełnosprawnych (również w śródmieściu; w niektórych przypadkach nie ma nawet możliwości dojścia pieszego), a często też są niebezpiecznie usytuowane.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Soczówka 2012b ↓, s. 61.
  2. Soczówka 2012b ↓, s. 71.
  3. Soida 1998 ↓, s. 63.
  4. 4,0 4,1 Soida 1998 ↓, s. 68-69.
  5. Soida 1998 ↓, s. 110-111.
  6. 6,0 6,1 Soida 1998 ↓, s. 118-119.
  7. Wybór linii (pol.). rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2014-09-30].
  8. Przebiegi linii tramwajowych od 23 sierpnia (pol.). kzkgop.pl, 2014-08-25. [dostęp 2014-08-26].
  9. Trasa linii, tramwaj nr 15, KZK GOP (pol.). rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2014-05-15].
  10. Trasa linii, tramwaj nr 21, KZK GOP (pol.). rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2014-05-15].
  11. Trasa linii, tramwaj nr 24, KZK GOP (pol.). rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2014-05-15].
  12. Trasa linii, tramwaj nr 26, KZK GOP (pol.). rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2014-05-15].
  13. Trasa linii, tramwaj nr 27, KZK GOP (pol.). rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2014-05-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Soczówka: Zróżnicowanie struktury przestrzennej komunikacji miejskiej w konurbacji katowickiej. Sosnowiec: Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, 2012, seria: Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego nr 76. ISBN 978-83-6144-31-6.
  2. Krzysztof Soida: Komunikacja tramwajowa w aglomeracji katowickiej : 100 lat tramwaju elektrycznego. Katowice: Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej & wyd. STAPIS, 1998. ISBN 83-85145-13-3.