Transeuropejska sieć transportowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia dużych prędkości NorymbergaMonachium, fragment korytarza kolejowego Berlin-Palermo

Transeuropejska sieć transportowa (TEN-T), ang.Trans-European Transport Networks – program unijny dotyczący sieci drogowych, kolejowych, wodnych i powietrznych. Jest to część Trans-European Networks (TEN). Za realizację programu odpowiada Agencja Wykonawcza ds. Transeuropejskiej Sieci Transportowej – TEN-T EA[1].

Założenia i cele[edytuj | edytuj kod]

Wytyczne obejmujące cele, priorytety i ogólne kierunki działań przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich zdefiniowane zostały w Decyzji Nr 1692/96 Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 lipca 1996[2]. Aktualne założenia programu TEN-T zawarte są w Białej księdze: Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu[3]. Plan przewiduje m.in.:

  • do 2030 przeniesienie 30% transportu drogowego towarów na odległości większe niż 300 km na inne środki transportu (kolej, transport wodny), a do 2050 – 50% tego typu transportu;
  • do 2030 trzykrotny wzrost istniejącej sieci szybkich kolei, a do 2050 – ukończenie budowy szybkiej europejskiej sieci kolejowej;
  • do 2050 połączenie wszystkich lotnisk należących do sieci bazowej z siecią kolejową, najlepiej z szybkimi kolejami oraz zapewnienie, aby wszystkie najważniejsze porty morskie miały dobre połączenie z kolejowym transportem towarów, a – w miarę możliwości – z systemem wodnego transportu śródlądowego;
  • do 2020 wprowadzenie zmodernizowanej infrastruktury zarządzania ruchem lotniczym (SESAR) oraz równoważnych systemów zarządzania transportem lądowym i wodnym.

Sieć TEN-T w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Polska może korzystać ze środków funduszu TEN-T od 2004, czyli od przystąpienia do Unii Europejskiej. W pierwszych latach mogła ubiegać się jedynie o część pozostającą do rozdysponowania w konkursach corocznych (tzw. non-MAP), czyli poza środkami ujętymi w projektach wieloletnich (Multi-annual programme, MAP). Od 2007 może brać również udział w konkursach na środki MAP na lata 2007-2013. Na projekty wieloletnie przeznaczona jest zdecydowana większość, bo ok. 85%, budżetu TEN-T.

W latach 2004-2010 Polska uzyskała dofinansowanie z funduszu TEN-T w wysokości 74,01 mln euro na realizację 27 projektów o łącznej wartości 157,31 mln euro. Niemal wszystkie projekty to projekty studialne dotyczące przygotowania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pozwoleń i uruchomienia inwestycji, a jedynie dwa to projekty inwestycyjne. Pierwszy z nich dotyczy wdrożenia europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym (European Train Control System, ETCS) na Centralnej Magistrali Kolejowej na odcinku Grodzisk MazowieckiZawiercie, co pozwoli pociągom pasażerskim rozwijać prędkość do 200 km/h. Całkowity koszt tego projektu ma wynieść 17,65 mln euro, z czego 50% (8,82 mln euro) zapewni uzyskane dofinansowanie. Drugi projekt ma na celu pilotażowe wdrożenie europejskiego systemu zarządzania żeglugą śródlądową (River Information System, RIS) Dolnej Odry. Wartość tego projektu ma wynieść 7,28 mln euro, a dofinansowanie ze środków TEN-T 1,60 mln euro. W 2011 Polska uzyskała zgodę na dofinansowanie 4 kolejnych projektów o łącznej wartości 53,51 mln euro, z czego środki europejskie mają wynieść 19,66 mln euro. Poza tym, począwszy od 2004, podmioty z Polski są w gronie beneficjentów projektów wielostronnych[4].


Panorama Centralnej Magistrali Kolejowej, fragment korytarza kolejowego Bałtyk – Adriatyk
Panorama Centralnej Magistrali Kolejowej, fragment korytarza kolejowego BałtykAdriatyk

Lista sieci[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]