Transporter ABC

Z Wikipedii

Transportery ABC to białka pełniące funkcje transportowe. Zalicza się je do białek transportowych posiadających kasetę wiążącą ATP. Białka te występują u wszystkich grup organizmów (od prokariota do Homo sapiens).

[edytuj] Działanie

Do transportu różnego rodzaju substancji transportery ABC wykorzystują energię pochodzoncą z hydrolizy ATP. U bakterii transportery ABC uczestniczą w pobieraniu substancji (takich jak cukry, witaminy, jony metali), które występują w otoczeniu w małych stężeniach. U eukariotów białka te głównie przenoszą substancje na zawnątrz błony komórkowej lub do obłonionych organelli komórkowych, takich jak siateczka śródplazmatyczna, mitochondria, chloroplasty, itp.

Niedawno zostało wykazane, iż transportery ABC występują również w łożysku.

[edytuj] Budowa

Typowy transporter ABC zawiera dwie domeny transbłonowe zbudowane z α-helis przebijających błonę komórkową kilkakrotnie (zazwyczaj sześć razy). Pomiędzy nimi znajduje się miejsce wiążące ligand (transportowana cząsteczka). Specyfikacja tych domen zapewnia selektywność transportera.

Wszystkie białka ABC zawierają również jedna lub dwie domeny (kasety) wiążące ATP, które zlokalizowane są po cytoplazmatycznej stronie błony komórkowej.

Występujące w wewnętrznych błonach komórek eukariotycznych transportery ABC zawierają jedną domenę wiążącą ATP i jeden rejon transbłonowy (takzwane hemitransportery lub pół transportery). Natomiast w błonie plazmatycznej obecne są dwukrotnie większe transportery ABC, które zawierają dwie domeny wiążące ATP i dwa rejony transbłonowe. Prawdopodobnie powstały one drogą duplikacji genów hemitransporterów. Pełne transportery ABC działają jako monomery, natomiast pół transportery muszą współpracować z innym pół transporterem w celu osiągnięcia funkcjonalności.

Transportery ABC występujące u prokariontów złożone są z kilku osobno syntetyzowanych podjednostek.

Podobieństwo sekwencji aminokwasów pomiędzy różnymi transporterami ABC jest niskie (wyjątek stanowi rejon wiążący ATP). Są przypuszczenia, iż istnieje wiele kombinacji reszt aminokwasowych (o odpowiedniej hydrofobowości), które mogą wytworzyć wystarczająco podobne regiony transbłonowe. Efektem tego jest brak konserwatyzmu sekwencji tych regionów w toku ewolucji.

[edytuj] Ciekawostka

Całkowicie zsekwencjonowany genom drożdży S. cerevisiae zawiera 29 genów kodujących białka transporterów ABC.