Trasa W-Z w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Łódź flag.svg Łódź
Główna arteria komunikacyjna Łodzi
"Trasa W-Z"
Retkinia, Centrum, Widzew
Tablica upamiętniająca powstanie Trasy W-Z
Tablica upamiętniająca powstanie Trasy W-Z
Mapa
mapa
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Trasa W-Z – główna arteria komunikacyjna Łodzi na kierunku wschód-zachód łącząca dwa największe łódzkie osiedla Widzew Wschód (na wschodzie) i Retkinię (na zachodzie).

Opis trasy[edytuj | edytuj kod]

„Trasa W-Z” – tym określeniem pod koniec lat 70. XX wieku nazwano zmodernizowany w latach 19751979 ciąg ulic (licząc od zachodu):

  • aleja Adama Mickiewicza
  • ulica Główna
  • ulica Armii Czerwonej

Na odcinku od alei Włókniarzy do ulicy Wysokiej. Tablica upamiętniająca powstanie "Trasy W-Z" w Łodzi znajduje się w podziemiach (na ścianie wschodniej) pod skrzyżowaniem ulicy Piotrkowskiej z głównymi alejami tej arterii: marsz. Józefa Piłsudskiego oraz Adama Mickiewicza.

Obecnie określenie „Trasa W-Z” można rozszerzyć do ciągu ulic (licząc od wschodu):

W skład trasy W-Z można również zaliczyć aleję ks. kard. Stefana Wyszyńskiego będącą główną arterią komunikacyjną Retkini.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na wschód od ul.Piotrkowskiej[edytuj | edytuj kod]

Piotrkowska – Targowa[edytuj | edytuj kod]

Początki istnienia obecnej trasy W-Z należy szukać w ówczesnej szosie Rokicińskiej łączącej Łódź z Rokicinami. Do chwili otwarcia w 1866 Drogi Żelaznej Fabryczno-Łódzkiej, surowce do łódzkich fabryk dostarczane były wozami konnymi ze stacji w Rokicinach znajdującej się na trasie Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Od Traktu Piotrkowskiego (obecna ulica Piotrkowska) tędy wiódł główny szlak transportowy do Rokicin. Dokonana w latach 70. XX w. modernizacja tego odcinka ulicy wiązała się ze znacznym poszerzeniem ciągu i wyburzeniem całej zabudowy po północnej stronie, obejmującej kilkadziesiąt kamienic wraz z podwórzami. Odcinek Piotrkowska-Sienkiewicza został ponownie zabudowany jeszcze w latach 70. XX w. (kompleks biurowo-handlowy), pozostałe nie zostały odtworzone pod względem urbanistycznym do dziś.

Kolejne nazwy tej drogi:

  • szosa/ulica Rokicińska (do 1827)
  • ulica Główna (1827–1940) ((Hauptstr. 1915–1918)
  • Rudolf Heß Strasse (1940–1941), (Ostlandstr. 1941–1945)
  • ulica Główna 1945
  • ulica Józefa Stalina (1945–1956)
  • ulica Główna (1956–1979)
  • aleja Adama Mickiewicza (1979–1990)
  • aleja Marsz. Józefa Piłsudskiego (od 1990)

Targowa – wiadukt na Widzewie[edytuj | edytuj kod]

  • szosa Rokicińska
  • ulica Rokicińska (do 1945)
  • aleja Armii Czerwonej (1945–1990)
  • aleja Marsz. Józefa Piłsudskiego (od 1990)

Zalążkiem całej obecnej trasy W-Z był odcinek od ulicy Targowej do ulicy Przędzalnianej, którego budowę rozpoczęto w 1948. Przez kolejne 25 lat był to jedyny zmodernizowany odcinek trasy, posiadający dwie jezdnie, z wydzielonym torowiskiem tramwajowym między nimi. Obecnie na Skrzyżowaniu Marszałków (aleja Marszałka Józefa Piłsudskiego / aleja Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego / ul. Stefana Kopcińskiego), trasa W-Z krzyżuje się z drogę krajową DK14. Na tym węźle komunikacyjnym swój początek ma droga wojewódzka DW713 wiodąca do Januszewic przez Andrespol, Rokiciny, Ujazd oraz Tomaszów Mazowiecki.

Wiadukt na Widzewie – granica miasta[edytuj | edytuj kod]

Do czasów drugiej wojny światowej podłódzki odcinek szosy Rokicińskiej:

  • szosa Rokicińska
  • ulica Rokicińska (do dnia dzisiejszego)

Obecnie odcinek ten stanowi drogę wojewódzką DW713

Na zachód od ul.Piotrkowskiej[edytuj | edytuj kod]

Na zachód od Piotrkowskiej

PiotrkowskaDworzec Łódź Kaliska[edytuj | edytuj kod]

Na wschód od Piotrkowskiej była ulica Główna, a następnie Anny (Rosickiej) / świętej Anny. Swój bieg kończyła ona początkowo na ulicy Wólczańskiej, później na Łąkowej. Dopiero pod koniec lat 70. XX wieku ulica ta została przebita kosztem północnej części Parku im. ks. J. Poniatowskiego w rejon obecnego Dworca Łódź Kaliska.

W międzyczasie droga ta zmieniała nazwę następująco:

  • ulica Główna (1827–1845)
  • ulica świętej Anny (ulica Anny Rosickiej – czytaj ciekawostki) (1845–1933) (Annenstr. 1915–1918)
  • ulica Bandurskiego (1933–1940)
  • Annenstr. (1940), Rudolf Hess Str. (1940–1941), Ostlandstr. (1941–1945)
  • ulica Bandurskiego (1945–1947)
  • aleja Adama Mickiewicza (od 1947)

Obecnie w rejonie Dworca Łódź Kaliska, trasa W-Z krzyżuje się z aleją Włókniarzy i aleją Jana Pawła II - stanowiącymi drogę krajową DK1.

Dworzec Łódź KaliskaRetkinia[edytuj | edytuj kod]

aleja Bandurskiego w 2008 roku.
Widok na południe od ulicy Krzemienieckiej
Estakada alei Włókniarzy, DK1 powstała w 1996 nad trasą W-Z. Widok od strony alei Jana Pawła II

To jest najpóźniej zbudowany odcinek trasy W-Z. Powstał on dopiero w latach 1994–1997. Początkowo – tj. w fazie projektowania (lata 70./80. XX wieku) – patronem miał zostać Adam Mickiewicz, jednak ostatecznie nadano mu nazwę:

  • aleja ks. bp. Władysława Bandurskiego (od 1994)

Retkinia – Obywatelska[edytuj | edytuj kod]

Droga łącząca Retkinię z ulicą Obywatelską od momentu zbudowania długo nie miała nadanej nazwy. Znajdująca się przy niej stacja benzynowa miała adres przypisany do ulicy Obywatelskiej.

Roboczo drogę tę do 1987 nazywano Trasą N-S. Późniejsi patroni to:

  • ulica Władysława Gomułki (1987–1991)
  • aleja gen. Zygmunta Waltera-Janke (od 1994).

Plany obejmowały przedłużenie obecnej alei Waltera-Janke, poprzez przebicie ul. Obywatelskiej, aż w kierunku Pabianic (w tym celu zbudowano niewykorzystane mosty tramwajowe nad Jasieniem). Rolę tę jednak przejęła rozbudowywana ulica Pabianicka.

Retkinia[edytuj | edytuj kod]

W okresie budowy osiedla na Retkini (lata 70./80. XX wieku) wytyczono główną arterię komunikacyjną, której patronami zostali Ernst Thälmann (od "bocianów" do Retkińskiej) oraz Julian Marchlewski (od Retkińskiej do Salvadora Allende – obecnie ks. Jerzego Popiełuszki). W roku 1989 uchwałą Rady Miejskiej arterii tej nadano nazwę: aleja kard. Stefana Wyszyńskiego. W planach było przedłużenie trasy W-Z, wraz z tramwajami, poprzez osiedle Smulsko. Plany nie zostały jednak zrealizowane, przez co pozostał pas wolnego terenu, dzielący Smulsko na dwie części.

Tramwaj W-Z[edytuj | edytuj kod]

Począwszy od modernizacji z lat 1975–1979 trasę W-Z buduje się w układzie dwóch jezdni i wydzielonego torowiska tramwajowego. Tramwaj na trasie W-Z wraz z linią nr 10, staje się priorytetem kolejnych władz miasta. To na tę linię w pierwszej kolejności kierowane były najnowsze składy tramwajowe w Łodzi.

Od 2013 roku, na całej długości arterii, będzie trwać modernizacja trasy tramwajowej (która zostanie przedłużona do ul. Hetmańskiej, dalej będzie biec przez Olechów do fabryki firmy DELL). Pomiędzy al. Kościuszki a ul. Piotrkowską zostanie zbudowany Dworzec Tramwajowy Centrum, łączący ŁTR z tramwajami na trasie W-Z. Przez to, na odcinku od ulicy Gdańskiej (nie wliczając w to przejazdu pod ul. Żeromskiego) do ulicy Sienkiewicza, ruch samochodowy częściowo będzie odbywać się podziemnym tunelem, a przejścia podziemne pod ulicą Piotrkowską i ul. Sienkiewicza zostaną zlikwidowane. Dla usprawnienia komunikacji miejskiej na kilku odcinkach tras tramwajowych (m.in. na al. Wyszyńskiego oraz przy Dworcu Kaliskim) przewiduje się buspasy oraz przystanki autobusowo-tramwajowe. Odnowione przystanki na całej długości trasy opatrzone będą w elektroniczny system informowania pasażerów.

Remont trasy W-Z[edytuj | edytuj kod]

Remont trasy WZ (al. Mickiewicza między ul. Piotrkowską a Kościuszki) – zdjęcie z końca października 2013

1 października 2013 roku rozpoczęła się dwuletnia przebudowa trasy W-Z, obejmująca budowę centrum przesiadkowego na al. Mickiewicza pomiędzy ul. Piotrkowską a al. Kościuszki, wydłużenie linii tramwajowej na Olechów a także budowę tunelu dla samochodów[1][2].

Przebieg prac[edytuj | edytuj kod]

  • Październik 2013: rozpoczęcie prac związanych z demontażem torowiska tramwajowego na al. Mickiewicza. Zawieszono linie tramwajowe 1, 7, 10, 15A, zmieniono przebieg 5 linii tramwajowych, uruchomiono 10 tymczasowych przystanków, wprowadzono 4 linie zastępcze za tramwaje, zmieniono trasy 5 linii autobusów dziennych oraz wszystkie trasy autobusów nocnych[3][4]. Od 7 października rozpoczął się demontaż torów[5].
  • Listopad 2013: od 4 listopada zamknięte są skrzyżowania al. Mickiewicza z al. Kościuszki oraz al. Mickiewicza z Wólczańską. Na al. Mickiewicza od ul. Wólczańskiej do ul. Kilińskiego mogą poruszać się tylko taksówki i komunikacja zbiorowa[6][7], wzdłuż al. Mickiewicza wyznaczono buspasy dla komunikacji zbiorowej i taksówek[8].
  • Lipiec 2014:
    • 1 lipca 2014: zamknięcie skrzyżowania Żwirki/Piotrkowska. Zmienione trasy tramwajów 2, 3, 6, 7, 11, 16, 16A. 2, 6, 11, 16 i 16A kursują przez Politechniki i Gdańską, 3 do Chocianowic, a 7 przez Śmigłego-Rydza i Pomorską.
    • 14 lipca 2014: zamknięcie torowiska na odcinku Piłsudskiego/Kilińskiego – Piłsudskiego – Rokicińska – Augustów. Przez to zmienione trasy mają linie 3, 9, 9A, a linia 14 została zawieszona.
    • 21 lipca 2014: linia 14 „wraca na tory”; kursuje w relacji Dąbrowa-Wyszyńskiego
    • 26 lipca 2014: zamknięcie torowiska na odcinku Wyszyńskiego-Bratysławska, wszystkie tramwaje dojeżdżają do pętli Bratysławska. W zamian za tramwaj kursuje linia Z10 w relacji Augustów-Wyszyńskiego.
  • Sierpień 2014: ograniczenie kursowania 14; w szczycie kursuje co 20 min, poza nim co 40 min.
  • Wrzesień 2014:
    • 1 września 2014: otwarcie skrzyżowania Piotrkowska/Żwirki, na swoje trasy wracają tramwaje linii 2, 3, 11. „Trójka” kursuje do Dworca Łódź Żabieniec. 6, 16, 16A nadal kursują objazdem z powodu jednotorowego odcinka na skrzyżowaniu Mickiewicza/Kościuszki.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Wagon Cityrunner – tego typu tramwaje jeździły wzdłuż trasy W-Z do 2011 roku, zostały wycofane ze względu na zły stan torowiska
  • Wzdłuż trasy W-Z władze Łodzi planowały uruchomienie Szybkiego tramwaju Retkinia-Widzew. Do 2001 roku kupiono tramwaje typu „Cityrunner” i zmodernizowano część torowiska. Nie przystosowano m.in. sygnalizacji świetlnych do szybkiego przejazdu tego typu składów. Obecnie szybki tramwaj, a dokładniej Łódzki Tramwaj Regionalny, istnieje w Łodzi na trasie północ-południe, a na trasie W-Z od 2013 roku odbędzie się generalna modernizacja.
  • Ulica Rokicińska po przekroczeniu granic administracyjnych Łodzi nie zmienia nazwy. Ponadto na terenie Andrespola kontynuowana jest numeracja posesji rozpoczęta w Łodzi.
  • Na alei ks. bp. Władysława Bandurskiego zachowana jest numeracja posesji rozpoczęta na alei Adama Mickiewicza. Pierwotnie aleja ks. bp. Władysława Bandurskiego miała nosić nazwę właśnie Adama Mickiewicza.
  • Po śmierci Józefa Stalina w 1953, władze partyjno-państwowe wydały zalecenie aby „główne” ulice większych miast polskich nosiły nazwę Stalina. Legenda głosi, że w Łodzi w 1953 imię Stalina otrzymała ulica o nazwie Główna, mimo że główną ulicą miasta jest Piotrkowska. Pierwsza wersja tej legendy mówi, że decyzję taką podjął Kazimierz Mijal – ówczesny minister-szef Urzędu Rady Ministrów. Inna odmiana tej legendy przypisuje ten fortel Michalinie Tatarkównej-Majkowskiej, która pełniła wówczas funkcję I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Łodzi. Prawda jest taka, że nazwę Stalina nosiła ulica Główna już od 1945, a więc jeszcze wtedy, kiedy Stalin nie myślał o odejściu ani zejściu. Powrót do starej nazwy nastąpił w 1956.
  • Ulica świętej Anny, a właściwie ulica Anny – przymiotnik „świętej” dodano w nazwie ulicy dla niepoznaki, aby zaborca zgodził się na uczczenie pamięci Anny Rosickiej – żony Prezydenta Łodzi Andrzeja Rosickiego. Obecna nazwa ulicy to al. Adama Mickiewicza (zobacz też ulica Andrzeja w Łodzi).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Łódź: Tak będzie wyglądała Trasa W-Z. Rynek kolejowy, 9 maja 2013. [dostęp 2013-10-01].
  2. Tak będzie wyglądała trasa W-Z - wizualizacja. Express Ilustowany. [dostęp 2013-10-01].
  3. Trasa WZ: Utrudnienia w ruchu 1.10-4.11 [INFORMATOR]. Halo Łódź, 1 października 2013. [dostęp 2013-10-01].
  4. Remont trasy W-Z w Łodzi. Wszystko o organizacji ruchu oraz funkcjonowaniu komunikacji miejskiej. komunikacjazbiorowa.pl, 29 września 2013. [dostęp 2013-10-01].
  5. Budowa trasy W-Z: na al. Piłsudskiego rozpoczął się demontaż torów, Łódź Nasze Miasto, [dostęp 4 listopada 2013]
  6. Dwa lata modernizacji trasy W-Z w Łodzi. W listopadzie zamkną skrzyżowania w centrum!. Łódz.NaszeMiasto.pl, 1 października 2013. [dostęp 2013-10-01].
  7. Budowa Trasy W-Z. Jesienne rewolucje na łódzkich ulicach. Dziennik Łódzki, 30 września 2013. [dostęp 2013-10-01].
  8. Buspasy na trasie W-Z w Łodzi obowiązują już od niedzieli, Łódź NaszeMiasto.pl [dostęp 4 listopada 2013]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]