Trio fortepianowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Trio fortepianowe – utwór na trzy instrumenty (najczęściej są to skrzypce i wiolonczela) i fortepian; zespół o takim składzie.

Gatunek tria fortepianowego zyskał popularność w Europie środkowej w połowie XVIII w. Była to "damska muzyka salonowa", gdyż najczęściej partię fortepianową wykonywała dama, a towarzyszyli jej kawalerowie; taką sytuację widać na wielu ówczesnych ilustracjach – także na wydaniach triów fortepianowych Josepha Haydna. Również dedykacje na klasycznych triach fortepianowych nie pozostawiają wątpliwości, że komponowane były dla muzykalnych pań z lepszych sfer. Dopiero ostatnie tria fortepianowe Haydna, pisane dla zawodowej pianistki, stawiają przed wykonawczynią (wykonawcą) partii fortepianowej większe wymagania.

Charakter tria fortepianowego zmienił Ludwig van Beethoven. Jego tria są rozbudowane, dramatyczne i wirtuozowskie – jak najpopularniejsze z nich, tzw. "Geistertrio" op. 70 nr 1. W XIX wieku trio fortepianowe utrzymało popularność. Kompozytorzy najczęściej wykonywanych dziś triów to: Franz Schubert, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Robert Schumann, Johannes Brahms, Antonín Dvořák, Piotr Czajkowski, Bedřich Smetana. W XX wieku popularne do dziś tria skomponowali: Maurice Ravel i Dymitr Szostakowicz.

W dziejach polskiej muzyki gatunek ten uprawiało niewielu kompozytorów: Fryderyk Chopin, Artur Malawski, Andrzej Panufnik, Krzysztof Meyer.