Triumf cnoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Triumf cnoty
Triumf cnoty
Autor Andrea Mantegna
Rok wykonania ok. 1499 - 1502
Technika wykonania tempera, płótno
Rozmiar 160 × 192 cm
Muzeum Luwr

Triumf cnoty – obraz włoskiego malarza i rytownika Andrei Mantegni.

Obraz został wykonany dla gabinetu Isabelli d'Este jako uzupełnienie do innego obrazu Mantegni pt. Parnas[1]. Artysta wykonał obraz ściśle według wytycznych Izabeli, która pragnęła posiadać dzieło ilustrujące idee literackie nie ujęte dotychczas w żadnych innych pracach.

Tematyka obrazu[edytuj | edytuj kod]

Triumf cnoty miał ukazywać alegorię cnót kardynalnych. Głównymi bohaterami przedstawionej sceny są boginie Atena i Wenus. Wenus pojawia się w ogrodzie w towarzystwie przywar, tym samym przepędzając cnoty: Męstwo, Umiarkowanie i Sprawiedliwość, więżąc Roztropność i porzucając Czystość. Następnie do ogrodu wkracza Pallas Atena, by przywrócić ład. Postacie Wenus i Ateny są tym samym aluzją do dwóch różnych postępowań. Prawie każdej postaci jest przypisany odpowiedni cytat umożliwiający rozpoznanie jej.

Po lewej stronie widać Atenę, boginie mądrości identyfikowaną z Mądrością, odzianą w zbroję i trzymającą złamaną włócznię co może sugerować zadanie potężnego ciosu nieprzyjaciołom. W lewej ręce trzyma tarczę, którą zasłania się przed strzałami amorków, próbujących przeciwstawić się jej czystości. Naga Wenus, jako symbol Pożądliwości lub Nieczystości, stoi w wyzywającej pozie na grzbiecie centaura, uosobienia prymitywne instynkty człowieka poskramiane przez Mądrość.
Pomiędzy boginiami biegną dwie kobiece postacie identyfikowane jako symbole Czystości. Poniżej w sadzawce znajdują się przywary. Od lewej strony, przedstawione zostało Lenistwo (postać bez rąk) prowadzone przez Gnuśność. Para wspólnie nie jest w stanie nic dokonać a przy niej widnieje cytat z Lekarstwa na miłość Owidiusza: Jeśli zrezygnujesz z próżnowania łuk Kupidyna sczeźnie. Kolejną postacią jest małpa identyfikowana najczęściej z Pożądliwością, lecz tu napis na wstędze mówi o Nieśmiertelnej Nienawiści, Fałszu i Złej Woli (Nienawiść, Oszustwo Przebiegłość). W woreczkach przewieszonych na sznurkach znajduje się zło które można rozsiewać.
Za centaurem Dwie postacie Chciwość i Niewdzięczność wynoszą z ogrodu Ignorancję. Ta ostatnia ma na głowie koronę, co sugeruje, iż to ona rządzi światem.

Po obu stronach znajdują się napisy. Po lewej stronie Dafne w postaci drzewa oliwnego jest opleciona zapisaną wstęgą. Napis głosi Przybądźcie boscy towarzysze cnót, które powracają do nas z niebios, wygnajcie obrzydłe monstra przywar z naszego domostwa. Po lewej stronie, na ścianie za którą była uwięziona Roztropność, znajduje się kontynuacja tekstu: A wy o bogowie pomóżcie mi matce wszelkich cnót. Roztropność była uważana za matkę wszystkich cnót i z nią utożsamiała się Izabella.

Nad ogrodem, na obłoku chmury spływającym w dół, przedstawione zostały trzy cnoty kardynalne - Sprawiedliwość, Męstwo i Umiarkowanie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Trzeci obraz z tego cyklu wykonany dla Izabeli nie został ukończony