Truskawiec (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Truskawiec (Ukraina))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Truskawiec
Truskawiec, przedwojenny pensjonat
Truskawiec, przedwojenny pensjonat
Herb
Herb Truskawca
Państwo  Ukraina
Obwód lwowski
Burmistrz Rusłan Kozyr
Powierzchnia 7 km²
Wysokość 308-641 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

29 583
4226 os./km²
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Truskawiec
Truskawiec
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Truskawiec
Truskawiec
Ziemia 49°17′N 23°30′E/49,283333 23,500000Na mapach: 49°17′N 23°30′E/49,283333 23,500000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Truskawiec[1] – miasto w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim Ukrainy.

Położone u stóp Gorganów nad rzeczką Pomiarką, w odległości 90 km od Lwowa i 8 km od Drohobycza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1427 jako część polskich dóbr królewskich. W 1827 roku powstały tu pierwsze niewielkie zakłądy kąpielowe oraz cztery domy dla gości. W 1835 roku powstał zalążek uzdrowiska. W 1836 roku Józef Micewski, przy wsparciu Agenora Gołuchowskiego rozpoczął budowę łazienek zdrojowych. W 1853 Truskawiec odwiedził młodszy brat cesarza Franciszka Józefa, arcyksiążę Karol Ludwik, co spowodowało znaczny wzrost przybywających kuracjuszy. W 1870 Truskawiec przeszedł w ręce skarbu państwa, a w 1911 zbudowano tu dworzec kolejowy. W 1913 przebywało tu 5 tysięcy gości.

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Truskawiec w powiecie drohobyckim.

29 sierpnia 1931 roku w Truskawcu zamachowcy z OUN zastrzelili Tadeusza Hołówkę. Wczesnym wieczorem dwóch młodych ludzi przekradło się na teren pensjonatu prowadzonego przez siostry unickie. Weszli niepostrzeżenie do prywatnych pokoi i strzelili kilkakrotnie do odpoczywającego 42-letniego Hołówki. Napastnicy zostali ujęci dopiero półtora roku później podczas nieudanego napadu na pocztę i urząd skarbowy w Gródku Jagiellońskim. Do zamachu przyznali się wówczas schwytani Wasyl Biłas i Dmytro Danyłyszyn.

W czasach Ukraińskiej SRR stare centrum zostało obudowane wysoką zabudową.

18 stycznia 2011 Rada Miejska Truskawca nadała honorowe obywatelstwo miasta Truskawiec Stepanowi Banderze[2].

W parku zdrojowym znajduje się pomnik poświęcony Adamowi Mickiewiczowi, wystawiony w 1898 przez polskich mieszkańców Truskawca w setną rocznicę urodzin poety, jest on dziełem Tadeusza Barącza.

Uzdrowisko[edytuj | edytuj kod]

W okresie II RP Truskawiec był najmłodszym i bardzo modnym uzdrowiskiem w Polsce. W okresie międzywojennym w Truskawcu zbudowano 286 wilii, hoteli i pensjonatów. W okresie dwudziestolecia międzywojennego Truskawiec trzykrotnie otrzymał złoty medal jako najlepsze uzdrowisko Polski. Wypoczywali tu m.in. Stanisław Wojciechowski, Józef Piłsudski (który leczył tu nieżyt żołądka), gościł premier Austrii z małżonką, prezydent Estonii i prezydent Turcji[3]. Innymi znanymi kuracjuszami byli: Leon Sapieha, Wincenty Witos, Ignacy Daszyński, Eugeniusz Bodo, Adolf Dymsza, Julian Tuwim, Stanisław Witkiewicz, Bruno Schulz, Zofia Nałkowska, Stanisława Walasiewiczówna, Halina Konopacka i Janusz Kusociński. Gościnne przedstawienia w uzdrowisku wykonywały teatry Bagatela z Krakowa i Rygier ze Lwowa.

Od 1911 właścicielem uzdrowiska był Rajmund Jarosz. W 1925 zatrudnienie wynosiło 80 osób, a funkcje dyrektorów pełnili płk Emil Szwanda i Lukas[4].

W 1928 roku uzdrowisko odkupiła spółka akcyjna, na czele której stał (założyciel pierwszego towarzystwa ubezpieczeniowego w przemyśle naftowym, późniejszy prezydent Drohobycza i prezes Związku Uzdrowisk Polskich).

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny[edytuj | edytuj kod]

W Truskawcu znajduje się rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Mari Panny. Powstał on w XIX wieku na miejscu wcześniejszej kaplicy. Z zewnątrz prezentuje styl neogotycki, wewnątrz neobarokowy. Po zakończeniu II wojny światowej i wysiedleniu polskich mieszkańców miasta władza sowiecka kościół zamknęła, a cenne wyposażenie wnętrza (m.in. 73 obrazy francuskich, hiszpańskich i włoskich mistrzów, podarowane do kościoła w okresie II RP, kolorowe witraże, pozłacane figury) rozgrabiono. Sam gmach świątyni został przekazany miejscowemu kołchozowi imienia ukraińskiego poety Tarasa Szewczenki i służył jako magazyn nawozów sztucznych. Doprowadziło to do szybkiej dewastacji świątyni. Następnie miejscowa władza urządziła w kościele dom ateizmu (później planetarium), w tym okresie został on dodatkowo podpalony (co spowodowało zawalenie dachu), wycięto zabytkowe kolumny i zniszczono całe sklepienie, oraz zrujnowano balkon chóru.

W 1991 częściowo zwrócono parafianom świątynię w stanie zupełnej ruiny. Całkowicie oddano ją dopiero w 1993. Prace renowacyjne trwały do roku 2002, gdy świątynię poświęcił na nowo metropolita Marian Jaworski.

Oddanym dobroczyńcą tutejszego kościoła jest Polak Stanisław Czapla, urodzony w Mościskach, a od 1969 na stałe związany z Truskawcem. Od wielu lat organizuje on w kościele wieczory muzyki organowej i skrzypcowej, poezji duchowej, śpiewu i liryki, a pieniądze uzyskane z tej działalności inwestuje w świątynię, m.in. za zebrane pieniądze zakupił w Niemczech organy do kościoła.

Ludzie związani z miastem[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Truskawcem.

Pobliskie miasta[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13: Województwo lwowskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 11.
  2. http://www.kresy.pl/volgal,aktualnosci?zobacz/bandera-obywatelem-honorowym-kolejnych-miast
  3. Włodzimierz Kluczak, Pan Czapla. Historia człowieka, miasta i kościoła, „Kurier Galicyjski”, nr 5(153), 16-29 marca 2012, s. 15.
  4. K. Kostynowicz. Z naszych zdrojowisk. Cudze chwalicie.... „Gazeta Poranna”, s. 11, Nr 7516 z 21 sierpnia 1925. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Włodzimierz Kluczak, Pan Czapla. Historia człowieka, miasta i kościoła, „Kurier Galicyjski”, nr 5(153), 16-29 marca 2012
  • Andrzej Martynkin W dolinie Pomiarki, „Angora”, nr 13, 27 marca 2011

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]