Trzęsacz (powiat gryficki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trzęsacz
Trzęsacz - Ruiny kościoła na klifie
Trzęsacz - Ruiny kościoła na klifie
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Rewal
Sołectwo Trzęsacz
Liczba ludności (2009) 110
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-344
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0782899
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Trzęsacz
Trzęsacz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzęsacz
Trzęsacz
Ziemia 54°04′40″N 14°59′34″E/54,077778 14,992778Na mapach: 54°04′40″N 14°59′34″E/54,077778 14,992778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Trzęsacz (do 1945 niem. Hoff) – wieś, nadmorska miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal. Położona nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Szczecińskim.

Według danych z 1. półrocza 2009 roku wieś miała 110 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś znajduje się w zachodniej części wybrzeża woj. zachodniopomorskiego, w środkowej części gminy Rewal. Położona jest nad Morzem Bałtyckim, na Wybrzeżu Trzebiatowskim. Na wschód od Trzęsacza przechodzi południk 15°00' długości geograficznej wschodniej, wyznaczający czas środkowoeuropejski.

Kąpielisko morskie Trzęsacza położone jest na typowym brzegu klifowym.

Przez Trzęsacz przebiega droga wojewódzka nr 102. Na południowym krańcu miejscowości znajduje się stacja linii Gryfickiej Kolei Wąskotorowej: Gryfice - Pogorzelica.

W latach 1946–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Trzęsacz to wieś o starym rodowodzie. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1331 r. W średniowieczu głównym zajęciem mieszkańców było rolnictwo. W późniejszym czasie rozwinęło się także rybactwo. Duże znaczenie dla rozwoju gospodarczego wsi miało uruchomienie 1 lipca 1896 roku, przechodzącej przez Trzęsacz pierwszej, zachodniej linii Gryfickiej Kolei Wąskotorowej, łączącej wówczas Gryfice z Niechorzem. Dopiero w XX w. Trzęsacz stał się wsią turystyczną.

Na przestrzeni dziejów, wielokrotnie zmieniali się właściciele Trzęsacza. W XV w. osada należała do Heinricha von Knutta. Później jej posiadaczami były rody Flemingów, Puttkamerów i Kleistów. Od 1884 do 1945 wieś znajdowała się w rękach rodziny von Kollerów. Majątek zajmował wówczas powierzchnię ok. 550 ha (w tym 320 ha pól i 200 ha łąk i pastwisk). W 1939 wieś zamieszkiwało ok. 200 osób.

Pierwotne nazwy dzisiejszego Trzęsacza to: Tom Have lub Thom Have (taka nazwa wsi pojawia się na Mapie Księstwa Pomorskiego Lubinusa). Od XIX w. wieś nosiła nazwę Hoff.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajdują się ruiny gotyckiego kościoła wybudowanego pośrodku wsi na przełomie XIV/XV wieku w odległości prawie 2 km od morza. Kościół na początku należał do katolików, lecz po reformacji został kościołem ewangelickim do końca swych dni. Procesy abrazyjne spowodowały, że brzeg morski nieustannie zbliżał się do budowli. Ostatnie nabożeństwo odprawiono w kościele 2 marca 1874 roku. Wyposażenie świątyni przewieziono do katedry w Kamieniu Pomorskim, a część zabytkowego tryptyku można obejrzeć w rewalskim kościele. W 1901 roku zawaliła się pierwsza jego część. Dziś pozostał jedynie fragment południowej ściany. Obecnie trwają intensywne prace nad ochroną ruin przed sztormami. Jest to jedyna tego typu atrakcja turystyczna w Europie.

Information icon.svg Osobny artykuł: Ruiny kościoła w Trzęsaczu.

We wsi znajduje się także nowszy, ale również zabytkowy kościół. Został on poważnie uszkodzony w czasie drugiej wojny światowej oraz bezpośrednio po niej i dopiero niedawno wyremontowany. Sprowadzono również do niego wyposażenie starego kościoła.

W głębi lądu znajduje się stadnina koni, tuż obok zabudowań zabytkowego kompleksu pałacowo-folwarcznego z XVIII i XIX wieku (obecnie w prywatnych rękach).

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Pałacowej rosną 4 lipy drobnolistne uznane za pomniki przyrody w 2003 roku. Drzewa osiągają wysokość 19 m. Dwa drzewa znajdują się przy wjeździe na teren posesji nr 2/2 ze stajniami. Trzecie przy załamaniu muru pałacu naprzeciwko kościoła. Czwarta lipa pomiędzy budynkiem kościoła a ogrodem pałacu (przy załamaniu ogrodzenia ogrodu)[2].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przystanek kolejki wąskotorowej
Platforma widokowa

W Trzęsaczu nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko obejmujące 200 m linii brzegowej[3].

W 2009 oddano do użytku, wykonaną ze stali i żelbetu, platformę widokową umożliwiającą obserwację morza, plaży oraz ruin gotyckiego kościoła. Platforma zawiera taras widokowy na wysokości 20 m n.p.m. oraz schody umożliwiające zejście na plażę. Przewidywane jest wyposażenie platformy w windę dla niepełnosprawnych.

Przez Trzęsacz przebiegają dwa szlaki turystyczne:

W Trzęsaczu znajduje się przystanek Gryfickiej Kolei Wąskotorowej, z którego regularnie odchodzą pociągi do Gryfic i Pogorzelicy, a w sezonie linia obsługiwana jest przez składy przygotowane specjalnie dla turystów (np. wagony otwarte, parowóz).

W Trzęsaczu znajduje się startowisko paralotniowe idealne do lotów żaglowych.

W sezonie letnim we wsi jest otwartych wiele punktów gastronomicznych.

Społeczność[edytuj | edytuj kod]

Samorząd gminy Rewal utworzył jednostkę pomocniczą "Sołectwo Trzęsacz", obejmujące jedynie miejscowość Trzęsacz. Mieszkańcy wsi wybierają sołtysa oraz radę sołecką, która składa się z 3 osób[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Liczba mieszkańców. Urząd Gminy Rewal. [dostęp 2011-01-17].
  2. Uchwała Nr IX/92/03 Rady Gminy Rewal z dnia 28 maja 2003 r. ws. uznania za pomniki przyrody (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2003 r. Nr 55, poz. 974)
  3. Uchwała Nr XXXVIII/299/13 Rady Gminy Rewal z dnia 24 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2013 r. poz. 2512)
  4. Uchwała Nr XIV/116/03 Rady Gminy Rewal z dnia 29 października 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2003 r., Nr 111, poz. 1871, s. 13511)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]