Trzebież

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy polskiej wsi. Zobacz też: trzebież - rodzaj cięć pielęgnacyjnych drzewostanu.
Trzebież
Trzebież, ul. WOP (2009 r.)
Trzebież, ul. WOP (2009 r.)
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat policki
Gmina Police
Liczba ludności (2006) 2 500
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-020
Tablice rejestracyjne ZPL
SIMC 0781173
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Trzebież
Trzebież
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzebież
Trzebież
Ziemia 53°39′23″N 14°30′30″E/53,656389 14,508333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach

Trzebież (do 1945 niem. Ziegenort) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Należy do aglomeracji szczecińskiej.

W latach 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Trzebież.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pod względem fizycznogeograficznym wieś położona jest na na Równinie Polickiej w Dolinie Dolnej Odry nad brzegiem Zalewu Szczecińskiego, na skraju Puszczy Wkrzańskiej, ok. 35 km na północ od centrum Szczecina, 14 km od centrum Polic (Rynek Starego Miasta w Policach, plac Chrobrego) (droga wojewódzka nr 114) i od ok. 14 km na wschód od granicy z Niemcami.

Trzebież, ul. WOP, w głębi autobus linii samorządowej

Wieś znajduje się u ujścia Odry do Zalewu Szczecińskiego (tzw. Roztoka Odrzańska) oraz w bliskim sąsiedztwie Puszczy Wkrzańskiej, stała się ośrodkiem wypoczynkowym.

W Trzebieży zlokalizowany jest największy polski port nad Zalewem Szczecińskim. W rejonie Trzebieży przebiega tor wodny Szczecin-Świnoujście. Na północny wschód od portu znajduje się sztuczna wyspa Chełminek, powstała podczas pogłębiania toru wodnego oraz Wyspa Refulacyjna powstała podczas budowy i pogłębiania portu oraz torów podejściowych do Trzebieży.

Wieś składa się z 2 części: starszej południowo-wschodniej, zwanej Trzebieżą Wielką, i nowszej po stronie północno-zachodniej – Trzebieży Małej, gdzie znajdują się plaże.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

  • Na promenadzie między Małą Trzebieżą a Wielką Trzebieżą znajduje się droga pieszo–rowerowa.
  • Ulice Trzebieży:
    • Boczna
    • Brzozowa
    • Dolna
    • Kopernika
    • Kościuszki (niem. Stettinerstraße / Hindenburgstraße)
    • Kwiatkowskiego (niem. Landwegstraße)
    • Leśna
    • Osadników (niem. Dorfstraße / Hitlerstraße)
    • Piaskowa (powstała w latach 90. XX w.)
    • Plażowa (powstała w latach 90. XX w.)
    • Portowa (niem. Hafenstraße) - [zdjęcie]
    • Rybacka (niem. Strandstraßsse)
    • Spacerowa (powstała 2006 r.) - [zdjęcie]
    • WOP (niem. Neuwarperstraße / Bahnhofstraße) - [zdjęcie]
    • Zachodnia (wydzielona w latach 90. XX w. z ul. Kościuszki)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Trzebież, ul. Portowa
Trzebież, przydrożny krzyż we wsi

Pierwsze kronikarskie wzmianki o Trzebieży pochodzą z ok. 1280 r., kiedy to ks. pomorski Bogusław IV nadał wieś mieszczaninowi ze Szczecina. Osada poniosła duże straty w czasie wojen trzydziestoletniej i siedmioletniej. W następnych wiekach Trzebież rozwijała się jako typowa osada nad Zalewem Szczecińskim. W XVIII w. wieś uzyskała własny samorząd. W końcu XIX w. powstał tu port żeglugi pasażerskiej, tranzytowy oraz stocznia. Po roku 1898 Trzebież uzyskała połączenie kolejowe z Policami a w 1910 r. uruchomiono regularne połączenie pasażerskie. Do 1930 r. wody zalewu odsłoniły plażę o czystym piasku. Zapoczątkowało to rozwój ruchu turystycznego.

W czasie II wojny światowej osada ucierpiała w ok. 40% w zabudowie (głównie port oraz tartak). Istniał tu także przejściowy obóz dla polskich robotników przymusowych[1]. Trzebież została zajęta 27 kwietnia 1945 r. przez wojska radzieckie (2 Front Białoruski2 Armia Uderzeniowa) i polskie a została oddana pod administrację polską we wrześniu 1946 r. po likwidacji tzw. Enklawy Polickiej[1].

Przez kilka powojennych miesięcy miejscowość była nazywana przez pierwszych polskich osadników Zatoką[1]. W 1946 powstał tu Zarząd Lasów Zaodrzańskich, przekształcony później w Nadleśnictwo Trzebież. Do 1948 r. uruchomiono ponownie port, stocznie, tartak, powstała spółdzielnia rybacka. Osada zaczęła się rozwijać dynamicznie. Największy rozkwit Trzebieży przypada na lata 70. XX wieku[1].

Pochodzenie nazwy miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Nazwa polska wsi pochodzi od do wyrazu trzebić – wycinać, karczować las. Jest to historyczne nawiązanie do istniejącego tutaj od czasów średniowiecznych wytrzebionego uroczyska zwanego dawniej Zerebis, co możemy odczytać jako Czerebiesz, Trzebież[2].

Trzebież, ul. WOP (2007 r.)

Przynależność polityczno-administracyjna Trzebieży[edytuj | edytuj kod]

Przynależność polityczno-administracyjna Trzebieży[3][4][5][6]
Okres Jednostki podziału terytorialnego
Związek Niemiecki 1815 - 1866 Związek Niemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Randow (1815-1826), powiat Uckermünde
Flag of the German Empire.svg 1866 - 1871 Związek Północnoniemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
Flag of the German Empire.svg 1871 - 1918 Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
Republika Weimarska 1919 - 1933 Rzesza Niemiecka (Republika Weimarska), kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
III Rzesza 1933 - 1945 III Rzesza, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
Red Army flag.svg 1945 - 1946 Enklawa Policka – obszar podległy Armii Czerwonej
Polska 1946 - 1950 Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie, powiat szczeciński, gmina Jasienica
Polska 1950 - 1957 Polska Rzeczpospolita Ludowa (Polska Ludowa), województwo szczecińskie, powiat szczeciński, gmina Jasienica (do 1954)
Polska 1957 - 1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie, powiat szczeciński, gmina Trzebież (1973-1975)
Polska 1975 - 1989 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie, gmina Police
Polska 1989 - 1998 Rzeczpospolita Polska, województwo szczecińskie, gmina Police
Polska 1999 - teraz Rzeczpospolita Polska, województwo zachodniopomorskie, powiat policki, gmina Police

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ogólna liczba mieszkańców[3]:

  • 1864 - 1823 mieszk.
  • 1905 - 1808 mieszk.
  • 1925 - 2382 mieszk.
  • 1939 - 2660 mieszk.
  • 1960 - 1897 mieszk.
  • 1972 - 2240 mieszk.
  • 2001 - 2000 mieszk.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół Podwyższenia Świętego Krzyża z 1745 r., wcześniej kościół ewangelicki,
  • pastorówka szachulcowa z początku XIX wieku, obecnie plebania, (ul. Rybacka 2),
  • dom szachulcowy z drugiej połowy XVIII wieku (ul. Rybacka 5/4)

Turystyka i rozrywka[edytuj | edytuj kod]

W sezonie letnim Trzebież pełni funkcję wczasowo-wypoczynkową. Mieszczą się tutaj licznie kolonie młodzieży. Miejscowa ludność wynajmuje też letnikom kwatery prywatne.

Przez wieś i okolice prowadzą szlaki turystyczne[7]:

• czerwony szlak turystyczny czerwony Szlak Puszczy Wkrzańskiej
• czerwony szlak rowerowy czerwony Szlak "Puszcza Wkrzańska"
• czarny szlak rowerowy czarny Szlak Parków i Pomników Przyrody
• zielony szlak rowerowy zielony Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Zalewu Szczecińskiego R-66
Promenada i plaża w Trzebieży

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin - Szczecin - Bałtyk.

Imprezy cykliczne[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

LKS Rybak Trzebież[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest siedzibą klubu piłkarskiego LKS Rybak Trzebież, który został założony w 1948 roku jako Ludowy Zespół Sportowy "Rybak". Aktualnie występuje w A-klasie.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

  • Pełna nazwa: Ludowy Klub Sportowy Rybak Trzebież
  • Rok założenia: 1948 (reaktywacja 26 czerwca 1992)
  • Barwy klubowe: zielono-czerwono-białe
  • Internet: http://www.lks-rybak.trzebiez.pl
  • e-mail: brak
  • Adres: ul. Rybacka 26, 72-020 Trzebież
  • Stadion: Stadion Wiejski przy ul. Rybackiej
wymiary boiska: szer. od 45-90 m., dług. od 90-120 m.
oświetlenie: brak
pojemność: bd.

Centralny Ośrodek Żeglarstwa im. Andrzeja Benesza Sp. z o.o.[edytuj | edytuj kod]

W Trzebieży na terenie portu jachtowego Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał 1 stycznia 1959 r. do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza. Obecnie dwa baseny portowe ośrodka mogą pomieścić ok. 90 jachtów. COŻ dysponuje też własnymi jednostkami (jachtami) morskimi (min. STS Kapitan Głowacki, SY Jurand, SY Dziwna, SY Boliński i inne)[8].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2003, s. 273. ISBN 83-7241-272-3. (pol.)
  2. Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2003, s. 275. ISBN 83-7241-272-3. (pol.)
  3. 3,0 3,1 Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2003, s. 272-275. ISBN 83-7241-272-3. (pol.)
  4. Provinz Pommern 1845, s.1 (de); Provinz Pommern 1849, Neuster Zeitungs Atlas, J. Meyer, 1855, s. 1. (de); Preussische Provinz Pommern 1:600000, Geographisches Institut, Heinrich Kiepert, Weimar 1856 s. 1 (de); Karte der historischen preussischen Provinz Pommern 1905 1:600000, Deutsches Verlaghaus Bong & Co, Berlin 1905, s.1 (de)
  5. Atlas historyczny Polski. Wyd. 12 1993. Warszawa / Wrocław: Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1993. ISBN 83-7000-016-9. (pol.)
  6. Wielki atlas historyczny. Wyd. Wyd. 3.. Warszawa: Demart, 2003. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)
  7. Okolice Szczecina: 1:75 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2007, s. 1-2. ISBN 978-83-601-2096-5. (pol.)
  8. Centralny Ośrodek Żeglarstwa - Trzebież

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Janeczko: Trzebież - Perełka Ziemi Polickiej. Police: Janeczko, 1999, s. 27. ISBN 83-910330-3-1. (pol.)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]