Trzebiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trzebiel
Herb
Herb Trzebiela
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat żarski
Gmina Trzebiel
Liczba ludności ok. 1 400
Strefa numeracyjna (+48) 68
Kod pocztowy 68-212
Tablice rejestracyjne FZA
SIMC 0916029
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Trzebiel
Trzebiel
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzebiel
Trzebiel
Ziemia 51°38′09″N 14°48′59″E/51,635833 14,816389Na mapach: 51°38′09″N 14°48′59″E/51,635833 14,816389

Trzebiel (tuż po wojnie Trebuła[1], niem. Triebel, dlnłuż. Trjebule lub Trjebul, 1945-46 Trąby) – wieś (dawniej miasto) i siedziba gminy w województwie lubuskim, w powiecie żarskim. Liczy około 1,4 tys. mieszkańców. Leży około 5 km od granicy z Niemcami, przy drodze krajowej nr 18, przyszłej autostradzie A18.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka historyczna dotycząca miejscowości pochodzi z 1301, choć na pewno powstała ona dużo wcześniej. W 1318 miasto otrzymało przywilej sądowniczy. Od pierwszej połowy XIV w. (pomiędzy 1319 a 1329 r.) do 1765 r. było własnością różnych rodów rycerskich: von Hackeborn, von Horn, von Biberstein, von Promnitz. Od pierwszej połowy XIV w. do 1815 r. było też stolicą trzebielskiego państwa stanowego. Miasto zostało niemal całkowicie zniszczone podczas wojny trzydziestoletniej (1618 - 1648). Ocalało wówczas zaledwie 180 mieszkańców. W 1939 w mieście zamieszkiwały 2354 osoby. Podczas działań wojennych w 1945 zostało prawie całkowicie zniszczone. Po wojnie utraciło prawa miejskie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[2]:

  • układ urbanistyczny z XIV-XIX wieku
  • zamek-pałac, barokowo-renesansowy z XVI-XVII wieku, przebudowany w 1729 roku
  • obwarowania
  • wieża mieszkalna „Zameczek”, z początku XIV w., przebudowana w XVI wieku
  • miejskie mury obronne, fragmenty z XV wieku
  • ruina baszty wieży miejskiej przy dawnej Bramie Żarskiej z połowy XIV w.
  • miejsce straceń z pozostałością szubienicy studniowej z XV wieku
  • domy, ul. Żarska 11, 13, 15, 16, 20, z XVIII-XIX wieku

inne zabytki:

  • przyziemie dawnego kościoła parafialnego, z XIV w.
  • przyziemie dawnego ratusza, z XVI w.
  • kaplica cmentarna z połowy XIX w.
  • stacja kolejowa z 1871 r.

Swego rodzaju atrakcją turystyczną jest również nieczynna XIX-wieczna kopalnia węgla brunatnego.

Podział na osiedla[edytuj | edytuj kod]

  1. Centrum – największe (ok. 900 osób i 70% obszaru); główne ulice: Żarska, Warszawska, Strzelecka, Kościuszki, Tuplicka
  2. Kolonia – obszar położony na północnym zachodzie Trzebiela liczący ok. 300 mieszkańców i 20% obszaru; główne ulice: Parkowa, Batorego, Polna, Środkowa
  3. Kałki – osiedle blokowisk graniczące ze wsią Kałki, ok. 100 mieszkańców, ok. 10% obszaru; główna ulica: Kałki Górne.

Urodzeni w Trzebielu[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Benedykt Solfa (1483-1564) – lekarz, kanonik warmiński, głogowski, wrocławski, wileński, sandomierski, warszawski i krakowski. Absolwent Akademii Krakowskiej, nadworny lekarz Zygmunta I Starego i Zygmunta Augusta, autor wielu nowatorskich traktatów medycznych o sposobach leczenia różnych chorób i o etyce lekarskiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 14.3.13]. s. 135.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]