Trzebusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trzebusz
Trzebusz
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Trzebiatów
Liczba ludności (2009) 670
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-320 (Trzebiatów)
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0784792
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Trzebusz
Trzebusz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzebusz
Trzebusz
Ziemia 54°05′29″N 15°15′52″E/54,091389 15,264444Na mapach: 54°05′29″N 15°15′52″E/54,091389 15,264444

Trzebuszwieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów. Wieś z zabudowaniami poniemieckimi oraz dwoma małymi osiedlami bloków popegiererowskich.

Według danych z 28 lutego 2009 wieś miała 670 mieszkańców[1].

W środku najstarszej części Trzebusza znajduje się późnorenesansowy kościół, zbudowany w 1685 r. na starych fundamentach gotyckich. Kościół posiada drewnianą zwieńczoną ośmiobocznym hełmem wieżę[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przechodzi droga wojewódzka nr 109, a także czerwony Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego, które prowadzą do Mrzeżyna.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Miejscowość tworzą 3 jednostki osadnicze połączone ze sobą drogą wojewódzką nr 109.

Społeczność lokalna[edytuj | edytuj kod]

Gmina Trzebiatów utworzyła dwie jednostki pomocnicze: "Sołectwo Trzebusz" obejmujące najstarsza część wsi, a także "Sołectwo Trzebusz Osiedle" obejmujęce dwa osiedla niskich bloków mieszkalnych. Mieszkańcy obu sołectw wybierają swojego sołtysa i 5-osobową radę sołecką[3]. Mieszkańcy Trzebusza i wsi Nowielice wybierają wspólnie 1 radnego do 15-osobowej Rady Miejskiej w Trzebiatowie[4].

Struktura demograficzna wsi Trzebusz (2009)[1]
Zakres wieku mężczyzn Mężczyźni Kobiety Zakres wieku kobiet
0–19 90 72 0–19
20–60 236 188 20–65
powyżej 60 22 62 powyżej 65
Razem (Σ) 348 322 (Σ) Razem

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o wsi Trzebusz (Tribuis, Tribuse) pochodzi z 1180 r., wymieniana została wśród wsi przekazanych przez księcia Kazimierza I klasztorowi norbertanów w Białobokach koło Trzebiatowa. W posiadaniu zakonników była do czasów reformacji. Z 1594 r. pochodzi informacja o parafii w Trzebuszu. Od połowy XVI w. wieś występuje w dobrach książęcych. W dokumentach z wizytacji wsi książęcych z 1628 r. zanotowano wieś z 63 łanami, karczmą, a wśród mieszkańców był 1 pasterz i trzech rękodzielników. W 1804 r. zarejestrowano we wsi 34 gospodarstwa, w tym 2 gospodarstwa sołtysie, 19 pełnych chłopskich, 2 połówkowe i 11 zagrodniczych. Zabudowa wsi, w której mieszkało 780 osób, składała się wówczas z 72 budynków mieszkalnych i około 120 gospodarczych. Funkcjonowała tu szkoła dwuklasowa. Przy wsi był wiatrak (koźlak) i cegielnia (nie istnieją). W 1845 r. zbudowano dom wdów po pastorach (nie istnieje). W 1912 r. Trzebusz otrzymał połączenie kolejką wąskotorową z Trzebiatowem i Mrzeżynem (nieczynna, pozostał czytelny przebieg). W tym też czasie postawiono budynek nowej szkoły. Po 1945 r. wieś zasiedlono osadnikami (wojskowi, ludność z Polski Centralnej i zza Buga). Utrzymany został charakter wsi chłopskiej[5].

Do 2006 roku Trzebusz obejmowało jedno sołectwo, będące jednostką pomocniczą gminy Trzebiatów. W 2006 roku podzielono je na dwa osobne "Trzebusz" i "Trzebusz Osiedle"[3][6].

Charakterystyka zabudowy[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Józefa

Najstarsze chałupy mieszkalne datuje się na początek 1. połowy XIX w. (nr 50, 51). Były one stawiane w konstrukcji ryglowej, parterowe, szerokofrontowe, z siedmio-dziewięcioosiowym frontem, sienią na przestrzał, przykryte wysokim dachem naczółkowym, pokrytym łupkiem (jeszcze licznie zachowany). Późniejsze domy murowane (koniec XIX w.) posiadają tę samą formę[5].

Najstarsze zachowane stodoły i budynki gospodarcze zbudowano ok. połowy XIX w. (z 1864 r. pochodzą stodoły nr 1,2), w konstrukcji ryglowej (z ceglanym wypełnieniem), dwuklepiskowe, z odrębnym przejazdem bramnym i furtą dla pieszych. Murowane stodoły z 1. ćwierci XX w. są podobnie duże, dwuklepiskowe, z przejazdem zwieńczonym łukiem koszowym[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Plan Odnowy Miejscowości Roby na lata 2009-2015. Urząd Miejski w Trzebiatowie, 2009-03, s. 9, seria: Załącznik do Uchwały Nr XXXII/305/09 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 26 marca 2009 r.
  2. Obiekt zabytkowy - nr rej. 276 z 22.02.1958 r.
  3. 3,0 3,1 Uchwała Nr XLVII/458/06 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 31 sierpnia 2006 r. ws. podziału Sołectwa Trzebusz (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 105, poz. 1978)
  4. Rada Miejska w Trzebiatowie - Okręg wyborczy nr 9 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza, 2006. [dostęp 2010-01-06].
  5. 5,0 5,1 5,2 8.8.2 Obszary podlegające ochronie. W: Stowarzyszenie Pracowni Autorskich „Afix”: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Trzebiatów. Trzebiatów: UM w Trzebiatowie, 2004, s. 94.
  6. Uchwała Nr XII/114/03 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 28 sierpnia 2003 r. ws. statutów jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 101, poz. 1715)