Trzecia Republika Czechosłowacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Československá republika
Trzecia Republika Czechosłowacka
Protektorat Czech i Moraw
Pierwsza Republika Słowacka
Kraj Sudecki
1945–1948 Republika Czechosłowacka
Flaga Czechosłowacji
Herb Czechosłowacji
Flaga Czechosłowacji Herb Czechosłowacji
Dewiza: (czes.) Pravda vítězí
(Prawda zwycięża)
Hymn:

Kde domov můj i Nad Tatrou sa blýska

(Gdzie dom mój i Nad Tatrami się błyska)
Położenie Czechosłowacji
Język urzędowy czeski, słowacki
Stolica Praga
Ustrój polityczny republika
Ostatnia głowa państwa prezydent (ostatni) Edvard Beneš
Ostatni szef rządu premier (ostatni) Klement Gottwald
Powierzchnia
 • całkowita

127 900 km²
Jednostka monetarna korona czechosłowacka (Kčs, CSK)
niepodległość od III Rzeszy
1945
Data likwidacji 1960
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC+2 – lato

Trzecia Republika Czechosłowacka (cz. Třetí Československá republika, słow. Tretia Československá republikaČSR).

Po II wojnie światowej reaktywowano Czechosłowację, ale bez Rusi Zakarpackiej formalnie inkorporowanej do Ukraińskiej SRR w marcu 1945 roku (de facto została zajęta już w styczniu)[1]. Przyłączono za to odebrane Węgrom niewielkie skrawki terytorium w okolicach Bratysławy. 5 kwietnia 1945 ogłoszono w Koszycach powstanie nowej, demokratycznej Czechosłowacji.

W latach 1945-48 w rządach uczestniczyli obok promoskiewskich komunistów przedwojenni politycy socjaldemokratyczni i ludowi (prezydentem został ponownie Edvard Beneš, który powrócił z londyńskiej emigracji). Ministerstwo spraw wewnętrznych, policja oraz tzw. resorty siłowe zostały zdominowane przez partię komunistyczną. Jej dążenia doprowadziły do eliminacji z życia politycznego większości partii prawicowych, a także do stopniowego ograniczania demokracji. Na początku 1948 doszło w kraju do tzw. przewrotu lutowego (w komunistycznej Czechosłowacji zwanego Vítězný únor – "zwycięski luty" ) i pełnego przejęcia władzy przez komunistów[2]. Prezydent Edvard Beneš zatwierdził po przewrocie nowy rząd, na którego czele stanął przewodniczący Komunistycznej Partii Czechosłowacji Klement Gottwald. Dwa miesiące później prezydent odmówił podpisania nowej, komunistycznej konstytucji i w maju 1948 ustąpił ze stanowiska.

Paszport czechosłowacki z 1947 roku

Przypisy

  1. Piotr M. Majewski: Edvard Beneš i kwestia niemiecka w Czechach. Warszawa: DiG, 2001, s. 303–304. ISBN 8371812108 9788371812101.
  2. Norbert Wójtowicz, Nástup komunistickej diktatúry v Československu z pohľadu Poľska, [w:] Február 1948 a Slovensko (Zborník z vedeckej konferencie, Bratislava 14. – 15. február 2008), red. Ondrej Podolec, Bratislava Ústav pamäti národa 2008, s. 63-83.