Tsukumogami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tsukumogami z Hyakki-yakō Emaki
Biwa-bokuboku (琵琶牧々) z Gazu-hyakki-tsurezure-bukuro, autorstwa Sekien Toriyamy)

Tsukumogami (jap. 付喪神?, Duchy przedmiotów) – rodzaj japońskich duchów. Według Tsukumogami-emaki, tsukumogami stają się przedmioty, które osiągnęły sto lat, po czym stały się żywe i świadome. Każdy obiekt, który osiągnął ten wiek może stać się yōkai. Tsukumogami uważane są za duchy i nadnaturalne istoty, a nie zaczarowane przedmioty.

Choć Tsukumogami są powszechnie uważane za istoty mityczne i legendarne, prawie wszystkie były tworzone podczas okresu Edo. Najbardziej popularny artysta zajmujący się tym tematem, Sekien Toriyama dodał te stworzenia do tworzonego przez siebie ilustrowanego katalogu yōkai. Opowieści ludowe o tsukumogami są rzadko spotykane, ale istoty te pojawiają się w niektórych bajkach ludowych (np. Bakemono-dera).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Tsukumogami radykalnie różnią się wyglądem, w zależności od przedmiotu, z którego powstał. Niektóre z nich, takie jak te pochodzące z papierowych lampionów lub zepsute sandały, mogą mieć łzy w oczach lub ostre zęby. Inne, takie jak różańce lub filiżanki, mogą mieć uśmiechniętą twarz i kończyny, dzięki czemu ukazują się jako przyjazne istoty.

Choć tsukumogami zazwyczaj są nieszkodliwe i co najwyżej okazjonalnie płatają figle mogą zaatakować niczego nie podejrzewające ofiary, tak jak ukazano to w Otogizōshi można doprowadzić je do gniewu, a one będą się zrzeszać aby zemścić się na tych, którzy traktują je jako niepotrzebne lub bezmyślnie je wyrzucają. Aby temu zapobiec, do dziś odbywają się uroczystości takie jak Hari Kuyō.

Ludzie uważają, że nowoczesne przedmioty nie mogą stać się tsukumogami, powodem tego jest to, że odpycha je energia elektryczna.

Rodzaje Tsukumogami[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znane z Tsukumogami:

W kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

  • W filmie animowanym, Hellboy: Sword of Storms, profesor Sakai wysyła kilka Tsukumogami po sojuszników Hellboy'a - Kate Corrigan i Russela Thorne.
  • W popularnym MMO, AdventureQuest Worlds, Tsukumogami pojawia się na złomowisku.
  • Karakasa jest potworem z popularnego MMORPG Ragnarok Online.
  • Kilka Pokémonów jest bazowanych na tych demonach.
  • W popularnej japońskiej grze Okami gracze otrzymują stuletni miecz Tsukuyomi.
  • W grze online zOMG - Gaia Online, wszyscy przeciwnicy są Tsukumogami.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michael Dylan Foster: Pandemonium and parade: Japanese monsters and the culture of yōkai. University of California Press, 2008, s. 312. ISBN 978-0520253629.
  • Noriko T. Reider: Tsukumogami ki. Nanzan Institute for Religion and Culture, 2009.