Tsurezuregusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Autor Tsurezuregusa, Yoshida Kenkō (rysunek Kikuchiego Yōsaia, okres Meiji)

Tsurezuregusa (jap. 徒然草?, Szkice z wolnych chwil lub Zapiski dla zabicia czasu) – zbiór szkiców zuihitsu autorstwa Yoshidy Kenkō, powstały w latach 1330-1331.

Zawartość[edytuj | edytuj kod]

Zbiór składa się z jednozdaniowego wstępu i 243 szkiców różnej długości, od kilku zdań do kilku stron. Szkice nie są ze sobą powiązane treściowo, ich tematyka jest rozmaita: są tu eseje, rozważania o buddyzmie i poezji, anegdoty, aforyzmy, notatki dotyczące sposobów postępowania, a także opisy przyrody. Mają one głównie charakter impresyjny i refleksyjny, wskazują na duże doświadczenie życiowe autora, a formułowane są tonem krytycznym bądź ironicznym, skąd ich częste zabarwienie humorystyczne. Wyraźnie widoczna jest znajomość literatury buddyjskiej, taoistycznej i konfucjańskiej.

Pod względem stylistycznym wyróżnić można partie czysto japońskie, wzorowane na twórczości dworskiej, oraz fragmenty, w których częste są zjaponizowane zwroty chińskie, co uzależnione jest od tematyki szkicu. W obu jednak wypadkach posługuje się Kenkō krótkimi, zrozumiałymi zdaniami.

Cquote2.png つれづれなるまゝに、日くらし、硯にむかひて、心に移りゆくよしなし事を、そこはかとなく書きつくれば、あやしうこそものぐるほしけれ。
To dziwne, a nawet szalone uczucie uświadomić sobie, że całymi dniami przesiaduję z naczyńkiem na tusz przed sobą i dla zabicia czasu przelewam bezładnie na papier pierwszą lepszą myśl, która mi przyjdzie do głowy.
Cquote2.png
Wstęp (tłum. Henryk Lipszyc)[1]

Tsurezuregusa cieszy się w Japonii ogromną popularnością i jest, obok Genji monogatari, jednym z najczęściej czytanych utworów prozy klasycznej. Zbiór ten wywarł ogromny wpływ zarówno na późniejszą literaturę, jak i na gusta estetyczne Japończyków.

Oryginał tekstu nie zachował się do naszych czasów. Najstarsza istniejąca kopia pochodzi z roku 1431 (Shōtetsu jihitsu-bon 正徹自筆本).

Tłumaczenia na język polski[edytuj | edytuj kod]

Wybrane szkice z Tsurezuregusa w przekładzie na język polski znaleźć można w następujących książkach:

Przypisy

  1. Estetyka japońska. Antologia, red. Krystyna Wilkoszewska, tom I: Wymiary przestrzeni, Kraków: Universitas, 2010, s. 31.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]