Tuńczyk pospolity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Tuńczyk błękitnopłetwy)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tuńczyk pospolity
Thunnus thynnus[1]
(Linnaeus, 1758)
Tuńczyk pospolity
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Podgromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Podrząd makrelowce
Rodzina makrelowate
Podrodzina Scombrinae
Rodzaj Thunnus
Gatunek tuńczyk pospolity
Synonimy
  • Albacora thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Orcynus secondidorsalis (Storer, 1853)
  • Orcynus thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Scomber thynnus Linnaeus, 1758
  • Thunnus secundodorsalis (Storer, 1853)
  • Thunnus thynnus thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Thunnus thynus (Linnaeus, 1758)
  • Thunnus vulgaris (Cuvier, 1832)
  • Thynnus linnei Malm, 1877
  • Thynnus mediterraneus Risso, 1827
  • Thynnus secundo-dorsalis Storer, 1853
  • Thynnus secundodorsalis Storer, 1853
  • Thynnus thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Thynnus vulgaris Cuvier, 1832
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tuńczyk pospolity[3], tuńczyk[3], tuńczyk błękitnopłetwy[4], tuńczyk błękitny[5], tuńczyk czerwony[6], tuńczyk niebieskopłetwy[6], tuńczyk zwykły[7], ton[6], tuńczyk północny[8] (Thunnus thynnus) – gatunek morskiej, wędrownej ryby z rodziny makrelowatych (Scombridae), spędzającej zimę w morzach subtropikalnych, a latem wędrującej do wód zimniejszych. Do osiągnięcia masy ciała około 45 kg wędruje w ogromnych ławicach. Większe ryby tworzą małe stada, a całkiem duże osobniki żyją przeważnie samotnie. Tuńczyki błękitnopłetwe z północnego Atlantyku, Oceanu Spokojnego i Indyjskiego klasyfikowane są czasami jako oddzielne gatunki lub podgatunki, jednak różnice pomiędzy nimi są bardzo nieznaczne. Tuńczyk błękitnopłetwy jest największym gatunkiem tuńczyka – osiąga do 700 kg. Mięso tuńczyka błękitnopłetwego jest pośród wszystkich innych gatunków tuńczyków najbardziej cenione przez smakoszy.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Ciało tuńczyka błękitnopłetwego ma kształt „cygara” i jest solidnie zbudowane. Głowa stożkowata, pysk duży. Może dożyć nawet 30 lat. Jednak z powodu zbytu intensywnych połowów tego gatunku, niewiele okazów osiąga wiek dojrzały. Typowa średnia długość tuńczyka to 2–2,5 metra, natomiast masa ciała około 350 kg. Największy udokumentowany okaz został złapany w okolicach Nowej Szkocji, ważył 680 kg. Maksymalna długość jaką ryba może osiągnąć to około 4,3 m. Barwa ciemnoniebieska powyżej i szara poniżej. Tuńczyka błękitnopłetwego łatwo można odróżnić od innych członków rodziny makrelowatych dzięki dłuższym płetwom piersiowym. Wątroba ryby ma pewną wyjątkową cechę – jest pokryta naczyniami krwionośnymi. U innych tuńczyków z krótkimi płetwami piersiowymi, takie naczynia krwionośne nie występują, lub są obecne, ale w niewielkiej liczbie i tylko wzdłuż krawędzi gruczołu.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • 5 stycznia 2009 r. na aukcji rybnej w Tokio zapłacono 9,63 mln jenów (ponad 100 tys. dolarów amerykańskich) za oferowanego na niej 128-kilogramowego tuńczyka błękitnopłetwego, złowionego na japońskich wodach. Daje to w przeliczeniu 817 USD za kilogram tej ryby[9].
  • W pierwszym dniu po przerwie noworocznej 2010 roku na giełdzie rybnej Tsukiji w Tokio za tuńczyka o masie 232 kg zapłacono równowartość 122 000 EUR[10].
  • Tuńczyk błękitnopłetwy stał się też najdroższą zakupioną jadalną rybą w historii – w 2012 roku, podczas noworocznej aukcji na giełdzie rybnej w Tokio za 269 kg rybę zapłacono 736 000 USD[11] Cena znacznie przewyższająca rynkową została zaoferowana przez właściciela sieci restauracji sushi, który jak tłumaczył, swym postępowaniem chciał wspomóc zniszczone ubiegłorocznym kataklizmem regiony Japonii[12].
  • 5 stycznia 2013 roku w pierwszym dniu działalności rynku po przerwie świątecznej na aukcji w Tokio tuńczyk błękitnopłetwy ważący 222 kilogramy został sprzedany za 1,38 mln euro. Rybę złowioną u północnych wybrzeży Japonii, w pobliżu miasta Oma, tuńczyka kupił właściciel sieci restauracji Sushi ZanmaiKiyoshi Kimura, który również w roku 2012 wygrał aukcję – wówczas za tuńczyka również zapłacił ok. 6 tys. euro za kilogram ryby[13].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

W ciągu ostatnich 50 lat, w wyniku masowych połowów, populacja tego gatunku zmniejszyła się o co najmniej 51%[2].

Tuńczyk błękitnopłetwy

Przypisy

  1. Thunnus thynnus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Thunnus thynnus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby - Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
  5. Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
  6. 6,0 6,1 6,2 Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1638/2001 z dnia 24 lipca 2001 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2597/95 w sprawie przekazywania przez Państwa Członkowskie prowadzące połowy na niektórych obszarach, innych niż Atlantyk Północny, danych statystycznych dotyczących połowów nominalnych. Komisja Europejska, 24 lipca 2001.
  7. Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.
  8. Rozporządzenie Rady (WE) nr 2597/95 z dnia 23 października 1995 r. w sprawie przekazywania przez Państwa Członkowskie prowadzące połowy na niektórych obszarach, innych niż północny Atlantyk, danych statystycznych dotyczących połowów nominalnych. Rada Europejska, 23 października 1995.
  9. Rzeczpospolita, 5.01.2009 r. – Sto tysięcy dolarów za tuńczyka
  10. Tuna hits highest price in nine years at Tokyo auction BBC News, 5 stycznia 2010.
  11. [1] BBC News, 5 stycznia 2012
  12. [2] BBC News, 6 stycznia 2012.
  13. Japonia: ważący 222 kilogramy tuńczyk został sprzedany za 1,38 mln euro

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ekologia, Środowisko, Przyroda, Tomasz Umiński, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, 1996, Encyklopedia Wędkarstwa, Wyd. Muza, 1995.