Tuńczyk pospolity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Tuńczyk błękitnopłetwy)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tuńczyk pospolity
Thunnus thynnus[1]
(Linnaeus, 1758)
Tuńczyk pospolity
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Podgromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Podrząd makrelowce
Rodzina makrelowate
Podrodzina Scombrinae
Rodzaj Thunnus
Gatunek tuńczyk pospolity
Synonimy
  • Albacora thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Orcynus secondidorsalis (Storer, 1853)
  • Orcynus thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Scomber thynnus Linnaeus, 1758
  • Thunnus secundodorsalis (Storer, 1853)
  • Thunnus thynnus thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Thunnus thynus (Linnaeus, 1758)
  • Thunnus vulgaris (Cuvier, 1832)
  • Thynnus linnei Malm, 1877
  • Thynnus mediterraneus Risso, 1827
  • Thynnus secundo-dorsalis Storer, 1853
  • Thynnus secundodorsalis Storer, 1853
  • Thynnus thynnus (Linnaeus, 1758)
  • Thynnus vulgaris Cuvier, 1832
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tuńczyk pospolity[3], tuńczyk[3], tuńczyk błękitnopłetwy[4], tuńczyk błękitny[5], tuńczyk czerwony[6], tuńczyk niebieskopłetwy[6], tuńczyk zwykły[7], ton[6], tuńczyk północny[8] (Thunnus thynnus) – gatunek morskiej, wędrownej ryby z rodziny makrelowatych (Scombridae), spędzającej zimę w morzach subtropikalnych, a latem wędrującej do wód zimniejszych. Do osiągnięcia około 45 kg masy ciała wędruje w ogromnych ławicach. Większe ryby tworzą małe stada, a całkiem duże osobniki żyją przeważnie samotnie. Tuńczyki błękitnopłetwe z północnego Atlantyku, Oceanu Spokojnego i Indyjskiego klasyfikowane są czasami jako oddzielne gatunki lub podgatunki, jednak różnice pomiędzy nimi są bardzo nieznaczne. Tuńczyk błękitnopłetwy jest największym gatunkiem tuńczyka – osiąga do 700 kg. Mięso tuńczyka błękitnopłetwego jest pośród wszystkich innych gatunków tuńczyków najbardziej cenione przez smakoszy.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Ciało tuńczyka błękitnopłetwego ma kształt „cygara” i jest solidnie zbudowane. Głowa stożkowata, pysk duży. Może dożyć nawet 30 lat. Jednak z powodu zbytu intensywnych połowów tego gatunku, niewiele okazów osiąga wiek dojrzały. Typowa średnia długość tuńczyka to 2–2,5 metra, natomiast masa ciała około 350 kg. Największy udokumentowany okaz został złapany w okolicach Nowej Szkocji[9], ważył 679 kg, miał długość około 3,7 m. Barwa ciemnoniebieska powyżej i szara poniżej. Tuńczyka błękitnopłetwego łatwo można odróżnić od innych członków rodziny makrelowatych dzięki dłuższym płetwom piersiowym. Wątroba ryby ma pewną wyjątkową cechę – jest pokryta naczyniami krwionośnymi. U innych tuńczyków z krótkimi płetwami piersiowymi, takie naczynia krwionośne nie występują, lub są obecne, ale w niewielkiej liczbie i tylko wzdłuż krawędzi gruczołu.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • 5 stycznia 2009 r. na aukcji rybnej w Tokio zapłacono 9,63 mln jenów (ponad 100 tys. dolarów amerykańskich) za oferowanego na niej 128-kilogramowego tuńczyka błękitnopłetwego, złowionego na japońskich wodach. Daje to w przeliczeniu 817 USD za kilogram tej ryby[10].
  • W pierwszym dniu po przerwie noworocznej 2010 roku na giełdzie rybnej Tsukiji w Tokio za tuńczyka o masie 232 kg zapłacono równowartość 122 000 EUR[11].
  • Tuńczyk błękitnopłetwy stał się też najdroższą zakupioną jadalną rybą w historii – w 2012 roku, podczas noworocznej aukcji na giełdzie rybnej w Tokio za 269 kg rybę zapłacono 736 000 USD[12] Cena znacznie przewyższająca rynkową została zaoferowana przez właściciela sieci restauracji sushi, który jak tłumaczył, swym postępowaniem chciał wspomóc zniszczone ubiegłorocznym kataklizmem regiony Japonii[13].
  • 5 stycznia 2013 roku, w pierwszym dniu działalności rynku po przerwie świątecznej, na aukcji w Tokio tuńczyk błękitnopłetwy ważący 222 kilogramy został sprzedany za 1,38 mln euro. Rybę złowioną u północnych wybrzeży Japonii, w pobliżu miasta Oma, tuńczyka kupił właściciel sieci restauracji Sushi ZanmaiKiyoshi Kimura, który również w roku 2012 wygrał aukcję – wówczas za tuńczyka również zapłacił ok. 6 tys. euro za kilogram ryby[14].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

W ciągu ostatnich 50 lat, w wyniku masowych połowów, populacja tego gatunku zmniejszyła się o co najmniej 51%[2].

Tuńczyk błękitnopłetwy

Przypisy

  1. Thunnus thynnus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Thunnus thynnus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby - Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
  5. Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
  6. 6,0 6,1 6,2 Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1638/2001 z dnia 24 lipca 2001 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2597/95 w sprawie przekazywania przez Państwa Członkowskie prowadzące połowy na niektórych obszarach, innych niż Atlantyk Północny, danych statystycznych dotyczących połowów nominalnych. Komisja Europejska, 24 lipca 2001.
  7. Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.
  8. Rozporządzenie Rady (WE) nr 2597/95 z dnia 23 października 1995 r. w sprawie przekazywania przez Państwa Członkowskie prowadzące połowy na niektórych obszarach, innych niż północny Atlantyk, danych statystycznych dotyczących połowów nominalnych. Rada Europejska, 23 października 1995.
  9. Blue Fin Tuna (ang.). The Greenwich Workshop. [dostęp 2014-09-02].
  10. Rzeczpospolita, 5.01.2009 r. – Sto tysięcy dolarów za tuńczyka
  11. Tuna hits highest price in nine years at Tokyo auction BBC News, 5 stycznia 2010.
  12. [1] BBC News, 5 stycznia 2012
  13. [2] BBC News, 6 stycznia 2012.
  14. Japonia: ważący 222 kilogramy tuńczyk został sprzedany za 1,38 mln euro

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ekologia, Środowisko, Przyroda, Tomasz Umiński, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, 1996, Encyklopedia Wędkarstwa, Wyd. Muza, 1995.