Tunka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Tunka (ros. Тунка) - wieś w rejonie tuńkijskim Buriacji w Rosji, położona w Dolinie Tunkińskiej. Miejscowość była kiedyś stolicą rejonu tunkińskiego.

W XIX wieku służyła jako miejsce zesłań więźniów politycznych, m.in. grupy 145 księży aresztowanych w powstaniu styczniowym[1]. W roku 1909 proboszcz irkucki Jozafat Żyskar zanotował że wśród nich znajdowało się świeckich księży: z archidiecezji warszawskiej 9, z diecezji kujawskiej 4, z płockiej 13, z lubelskiej 5, z podlaskiej 7, z augustowskiej (sejneńskiej) 7, z sandomierskiej 10, z wileńskiej 10, z żmudzkiej 10, z łucko-żytomierskiej 5, z podolskiej 1, z archidiecezji mohylowskiej 5, z diecezji mińskiej 7. Oprócz tego było 36 zakonników: franciszkanów 7, reformatów 10, kapucynów 3, misjonarzy 2, kanoników laterańskich 2, pijarów 2, filipinów 1, karmelitów 2, dominikanów 7, kleryków i braciszków różnych zakonów 12. Na utrzymanie każdego z nich rząd wyznaczał 6 rb. miesięcznie, włączając w to wydatki na wynajęcie mieszkania, opał, światło, wyżywienie, ale i ten skąpy zasiłek otrzymywali ci, którzy sukursu pieniężnego skądinąd nie mieli. Każdy kapłan, któremu przysłano z kraju pieniądze, tracił prawo do urzędowej pensji, której wypłata była bardzo nieregularna.

Quote-alpha.png
Korespondować z ojczyzną można było tylko raz na 3 miesiące. Listy podlegały surowej cenzurze i jeśli w którymkolwiek z nich była wzmianka, że załączone pieniądze to tzw. obligacje mszalne, zwracano je na powrót wysyłającym z objaśnieniem, że adresat, jako pozbawiony prawa kapłaństwa, mszy odprawiać nie może. Pomimo jednak tego zakazu, kapłani w Tunce wszyscy pokryjomu przy zamkniętych okiennicach msze odprawiali; udawało im się to tylko dzięki prawości ich dozorcy sztabskapitana Płatnikowa, który nieraz stawał w obronie wygnańców z narażeniem własnej kariery.

[2]

W obliczu trudnych warunków ekonomicznych księża zorganizowali spółkę, która zorganizowała zaopatrzenie oraz zajmowała się uprawą roli. Z czasem gospodarka doszła do tego, że zasiewano około 1000 pudów zboża. Zarządcą był ks. Malewicz. Ich wspólny księgozbiór obejmował około 1000 tomów. Ks. Walkowski przetłumaczył tam dzieło en:Gioacchino Ventura di Raulica Wentury La raison philosophique et la raison catholique. Owe dzieje opisał ksiądz Żyskar pod pseudonimem Ahasfer w książce Tunka. Opowiadanie o wsi Tunka, gdzie było na wygnaniu przeszło 150-ciu księży, oparte na wspomnieniach naocznych swiadków i odnośnych dokumentach, Poznań, 1914.

Innymi więźniami tam byli Bronisław Szwarce oraz Józef Piłsudski.

Kiedyś w miejscowości znajdowało się 12 cerkwi i 3 dacany. Zachowała się tylko jedna cerkiew z 1912[3].

Przypisy

  1. Eugeniusz Niebelski: Losy duchownych zesłanych do syberyjskiej Tunki w okolicach Bajkału (1866-1901). 29.03.2006. [dostęp 3.12.2011].
  2. x. prałat Witold Czeczott, Życiorys Jozafata Żyskara w gazecie Wiadomości dla Duchowieństwa, organie Związku Kapłanów "Unitas" 1923 nr 4
  3. Małgorzata Gawełda i.in.: Szlak Transsyberyjski: Moskwa – Bajkał – Mongolia – Pekin. Kraków: 2002, seria: Bezdroża. ISBN 8391328384.