Turku

Z Wikipedii

Współrzędne: 60°27' N 22°15' E60.45 22.25 (Turku)

Turku
Herb Turku (Finlandia)
Państwo	Finlandia
Prowincja	Finlandia Zachodnia
Powierzchnia	306,4 km²
Położenie	60° 27' N 22° 15' E
Wysokość	20 m n.p.m.
Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	174 906 716 os./km² 260 000
Miasta partnerskie	Bergen Göteborg Århus Sankt Petersburg Gdańsk Konstanca Warna Rostock Kolonia Szeged Bratysława Florencja Tartu Kuressaare Tianjin Kaliningrad
Położenie na mapie kraju Turku
Strona internetowa miasta

Turku (szw. Åbo, ros. Ту́рку) – miasto w południowo-zachodniej Finlandii, dawna stolica kraju, obecna stolica prowincji Turku-Pori; 178 tys. mieszkańców, aglomeracja 260 tys. Jest to ważny port. Uniwersytet założony w 1640 roku. Rozwinięty przemysł. W skład zespołu miejskiego wchodzą: Raisio, Kaarina i Naantali. Jest atrakcyjnym turystycznie miejscem. Działa tam także m.in. polski konsulat honorowy.

Spis treści 1 Historia 2 Zabytki 2.1 Najważniejsze 2.2 Inne 3 Miasta partnerskie 4 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Tereny dzisiejszego Turku zamieszkane były już w okresie epoki brązu. W VIII-X w. był ważną osadą handlową i stolicą księstwa Varsinais-Suomi. Źródła historyczne wymieniają je w kontekście prób podboju i chrystianizacji kraju przez Eryka IX. W 1154 wysłano tam angielskiego biskupa Henryka, który popadł w konflikt z miejscowym bogatym rolnikiem i został przez niego zabity.

Od początku średniowiecza Turku było stolicą kraju. Było w strefie wpływów szwdzkich. Rozwinęło się wtedy w duże miasto. Wybudowano wiele kościołów [[Architektura romańska|romańskichgotyckich. W XIV wieku miasto należało do związku miast hanzeatychich. Najlepszym dla Turku był wiek XVI. Miastu nie zagrażały żadne najazdy i dobrze się rozwijało. W latach 1558-1563, gdy księciem Finlandii był Jan III, próbowano oddzielić się od Szwecji. Przez kilka lat Szwedzi oblegali zamek Turunlinna, a po zdobyciu, usunęli z urzędu Jana III. Następne lata dla miasta były znacznie gorsze. Pod koniec XVI. wojny spowolniły rozwój Turku. Poprawa nastąpiła w 1637 roku, kiedy księciem (gubernatorem) został Per Brahe. Założył szkoły, oraz w 1640 roku uniwersytet .

W latach 1713-1721, podczas wojny północnej Rosjanie okupowali miasto. W 1809 roku wraz a całą Finlandią miasto przeszło pod panowanie rosyjskie. Finlandia uzyskał pewną autonomię. W 1812 Turku przestało być stolicą Finlandii. Zostały nią Helsinki. W 1827 roku wielki pożar strawił dużą część miasta. Po pożarze budowano, miejsce dotychczasowej zabudowy drewnianej, klasycystyczne budynki. Pod koniec XIX wieku wybudowano linię kolejową. Miasto rozrosło się, i było nazywane "fińskim Krakowem". W 1917 roku Finlandia odzyskała niepodległość. Po II wojnie światowej do miasta przyłączono Naantali, Raisio i Kaarina. Obecnie w mieście rozwija się przemysł stoczniowy, a samo miasto jest ważnym węzłem komunikacji promowej do Szwecji i ośrodkiem akademickim. W okolicy miasta ośrodki wypoczynkowe. W Naantali park rodzinny Dolina Muminków.

[edytuj] Zabytki

W sumie w Turku jest ok. 53 zabytków. Najważniejszym zabytkiem w Turku jest zamek, będący jednocześnie jednym z najważniejszych zabytków Finlandii. Wybudowany u ujścia rzeki Aurajoki w 1280, był następnie wielokrotnie przebudowywany. Okres jego świetności przypadał na połowę wieku XVI, podczas panowania księcia Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki. Pod koniec XVI wieku był tam więziony król szwedzki Eryk XIV. W zamku można zwiedzać lochy, sale zamkowe oraz muzeum poświęcone historii Finlandii, a w szczególności historii Turku.

Budynki w centrum miasta pochodzą z XV-XIX wieku. Duża część uległa pożarowi w 1828 roku, lecz nadal można zobaczyć wiele drewnianych domów, nawiązujących do architektury rosyjskiej, kiedy miasto było pod rosyjską okupacją. W jednym z domów zabytkowa apteka. W Naantali drewniany budynek teatru letniego wybudowany dla licznie wypoczywających w XIX wieku Rosjan (obecnie we wnętrzu mieści się restauracja). Wiele innych zabytków można spotkać na obrzeżach miasta.

[edytuj] Najważniejsze

• Zamek Turunlinna z 1150 roku – najstarszy znany zamek w Finlandii, była siedziba gubernatorów i książąt.
• Åbo Akademi – uniwersytet z 1640 roku, najstarszy uniwersytet w Finlandii, założony przez Pera Brahe
• Katedra z 1250 roku
• Bazylika NMP z 1285 roku
• Pozostałości średniowiecznego miasta IX-XIV w.
• Klasztor z 1443 roku

[edytuj] Inne

• Owczy kopiec z IX wieku. Dawne miejsce kultu (przed wybudowaniem Tuomiokirkko).
• Muzeum Turku z 1645 roku
• Kaplica Totta z 1540 roku
• Muzeum Katedralne z 1600 roku
• Muzeum Sibeliusa z 1968 roku
• Teatr z 1838 roku
• Dom Quensela z 1694 rok
• Muzeum Farmacji z 1695 roku
• Orkiestra Filharmoniczna z 1790 roku
• Katariina Kirkko z 1309 roku
• Kakskerta Kirkko z 1450 roku
• Muzeum Wäinö Aaltonena z 1967 roku
• Dzielnica Luostarinmäki z XVIII-XIX w.
• Kuusisto Kirkko z 1792 roku
• Kościół z 1305 roku
• Muzeum Aboa Vetus z 1995 roku
• Muzeum Ars Nova z 1995 roku
• Muzeum Przyrodnicze z 1907 roku
• Brinkkala z 1820 roku
• Kaplica Kankainen z 1655 roku
• Paattinen Kirkko z 1909 roku
• Turku Ett Hem Museo z 1885 roku
• Ratusz z 1830 roku
• Muzeum Morskie z 1798 roku
• Posąg Pera Brahe z 1870 roku
• Restauracja "Herman" z 1849 roku
• Park z 1600 roku
• Obserwatorium z 1795 roku
• Ruiny Pałacu Biskupiego z 1315 roku
• Martine Centre Forum Marinum z 1894 roku
• Neogotycki Kościół Św. Michała z 1894 roku
• Kościół Św. Michała z 1350 roku
• Dworzec Kolejowy z 1885 roku
• Rezydencja Prezydentów Finlandii z 1900 roku
• Park Muminków z 1970 roku
• Kultaranta z 1914-1916 roku
• Kościół z 1907 roku
• Synagoga z 1912 roku

[edytuj] Miasta partnerskie

• Sankt Petersburg, Rosja
• Szeged, Węgry
• Gdańsk, Polska
• Florencja, Włochy
• Göteborg, Szwecja
• Århus, dania
• Rostock, Niemcy
• Bergen, Norwegia
• Kolonia, Niemcy
• Warna, Bułgaria
• Bratysława, Słowacja
• Konstanca, Rumunia
• Tianjin, ChRL
• Tartu, Estonia
• Tallinn, Estonia
• Kuressaare, Estonia

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona miasta Turku
• Strona Uniwersytetu w Turku
• Strona drużyny hokejowej Turku (fiński)