Twardówka anyżkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Twardówka anyżkowa
Lentinellus cochleatus BS 6.1.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina szyszkogłówkowate
Rodzaj Lentinellus
Gatunek twardówka anyżkowa
Nazwa systematyczna
Lentinellus cochleatus (Pers.) P. Karst
Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 247 (1879)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Grupa młodych grzybów
Starsze okazy

Twardówka anyżkowa (Lentinellus cochleatus) – gatunek grzybów należący do rodziny szyszkogłówkowatych[1].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podaje Władysław Wojewoda. W polskim piśmiennictwie mykologicznym ma też inne nazwy: łyczak muszlowy, twardówka muszlowata[2].

Synonimy łacińskie: Agaricus cochleatus Pers., Agaricus cochleatus Secr., Agaricus cochleatus Pers., var. cochleatus, Agaricus cochleatus var. cornucopioides (Bolton) Pers, Agaricus confluens Sowerby, Agaricus cornucopioides Bolton, Clavicorona dryophila Maas Geest., Clitocybe cochleata (Pers. ex Hoffm.) P. Kumm., Lentinellus cochleatus var. inolens Konrad & Maubl., Lentinellus cornucopioides (Bolton) Murrill, Lentinellus marcelianus P.-A. Moreau & P. Roux, Lentinus cochleatus (Pers.) Fr., Lentinus cornucopioides (Bolton) Klotzsch, Lentinus friabilis Fr., Merulius cornucopioides (Bolton) With., Omphalia cochleata (Pers.) Gray, Omphalia cochleata var. cornucopioides (Bolton) Gray, Pocillaria cochleata (Pers.) Kuntze, Pocillaria friabilis (Fr.) Kuntze[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 2-7 cm, kolor początkowo mięsnobrązowy, później brązowoczerwonawy, a u starszych okazów żółtobrązowy lub ochrowy. Za młodu jest lejkowaty lub różkowaty, później staje się muszlowaty, łopatkowaty lub blaszkowaty. Jest nagi, cienki, sprężysty i delikatnie pomarszczony[4]. Często ma nieregularnie powyginane brzegi[5].

Trzon

Wysokość 2-8 cm, grubość 5-10 mm, kolor mięsnoczerwonawy a dołem czerwonobrązowy. Zazwyczaj jest ekscentryczny, tzn. nie jest osadzony dokładnie na środku kapelusza lecz nieco z boku. Jest pełny, żebrowato pomarszczony, nagi i sprężysty[4]. Często trzony sąsiednich owocników są pozrastane[5].

Blaszki

Początkowo białawe, później brązowawe, głęboko zbiegające po trzonie aż do jego nasady. Mają ząbkowane lub karbowane ostrze[5].

Miąższ

Kolor biały do mięsnobrązowego. Jest twardy, sprężysty i ma anyżkowy zapach i łagodny smak[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki : 4 – 6 × 4 μm, niemal kuliste, delikatnie punktowane[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Europie Środkowej jest wszędzie pospolita[6]. Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na starych pniach drzew, na korzeniach drzew i leżących na ziemi gałęziach drzew liściastych, rzadko na drzewach iglastych[4]. Zawsze występuje gromadnie. Czasami pozornie rośnie na ziemi, jednak faktycznie jej grzybnia rozwija się na zagrzebanych w ziemi gałązkach lub korzeniach drzew. Częściej występuje na glebach zasadowych[6].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Nie jest trująca. Według niektórych autorów nadaje się do spożycia, ale tylko młode osobniki, starsze stają się łykowate i niesmaczne[5]. Według innych autorów ze względu na łykowaty miąższ w zasadzie nie nadaje się do jedzenia[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuują jeszcze: twardówka wachlarzowata, {Lentinella filiformis). twardówka filcowata (Lentinellus ursinus) i twardówka lisia (Lentinellus vulpinus). Wszystkie te gatunki różnią się od twardówki muszlowatej brakiem anyżkowatego zapachu.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. 6,0 6,1 6,2 Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.