Twardocice

Twardocice
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	złotoryjski
Gmina	Pielgrzymka
Strefa numeracyjna	(+48) 76
Tablice rejestracyjne	DZL
Położenie na mapie Polski Twardocice
51°06′N 15°46′E

Twardocice (niem.: Harpersdorf)– wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Historia

Twardocice należą do starych osad przedhistorycznych. Na terenie wsi znaleziono ułamki ceramiczne i przęślik neolityczny. Wieś, wymieniona w 1206 jako Twardoczice, w 1223 jako Artbrahtsdorf, w 1224 jako Hartprehstdorf, położona nad rzeką Gajową na Pogórzu Bolesławieckim. Własność cystersek trzebnickich. W XV w. husyci zniszczyli miejscową kaplicę odpustową, w 1524 protestanci przejęli kościół. W 1633 wojska A. Wallensteina spustoszyły wieś. Twardocice trzykrotnie niszczył pożar: w 1657, 1709 i 1726, spłonęło wiele domów, szkoła, owczarnia i zbór ewangelicki, zbudowany w 1701. Od 1554 do 1725 r. wieś i okolice były zamieszkane przez protestancką grupę religijną szwenkfeldystów, skąd wygnały ich prześladowania. Obecnie mieszkają w USA). Wieś stanowiła dobra rycerskie.

Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

• kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła, z 1732 r., XIX w., pojezuicki
• plebania, z 1732 r., XIX w., obecnie znajduje się tu szkoła podstawowa
• wieża kościoła ewangelickiego granicznego, ucieczkowego, kościół zbudowany w latach 1701-1727 - XVII-XVIII w., z kaplicą grobową Holzbergów, z 1726 r., kościół służył protestantom z sąsiedniego księstwa jaworskiego, gdzie nie mogli mieć miejsc kultu. Jeden z największych na Śląsku, miał 2400 miejsc siedzących, obecnie w stanie ruiny
• dawny cmentarz ewangelicki przy ruinie kościoła
• teren pocmentarny z obeliskiem - pomnikiem Schwanckfelda, wzniesionym w 1863 r. w miejscu zwanym Viehweg; pomnik odnowiono w 2003 r.
• zespół pałacowy I, nr 44:
  • pałac, z pocz. XVIII w., pierwszej poł. XIX w.;
  • stajnia, z trzeciej ćw. XIX w.
  • spichrz, z czwartej ćw. XIX w.
  • dwie stodoły z bramą, z pocz. XX w.
  • obora, z czwartej ćw. XIX w.
• park pałacowy II, XVIII-XIX w.
• aleja dojazdowa, lipowa

inne zabytki:

• podpiwniczenia zabytkowego pałacu póznobarokowego z 1780 r. zachowały się do dnia dzisiejszego, otoczone parkiem z groblami i stawem.

Bibliografia

• Pogórze Kaczawskie, Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ss. 592-8, ISBN 83-85773-47-9
• Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-x.