Tyłowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tyłowo
Kościół w Tyłowie
Kościół w Tyłowie
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat pucki
Gmina Krokowa
Liczba ludności (2006) 185
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 84-110 p-ta Krokowa
Tablice rejestracyjne GPU
SIMC 0165362
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Tyłowo
Tyłowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tyłowo
Tyłowo
Ziemia 54°42′50″N 18°07′29″E/54,713889 18,124722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tyłowo (kaszb. Tëłowò, niem. Tillau, dawniej Tulowa)[1]wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.W skład sołectwa Tyłowo wchodzi również miejscowość Dąbrowa. Na wschód od Tyłowa położone jest jezioro Dobre, otoczone kompleksem leśnym Puszczy Darżlubskiej.

Na północ od wsi, w sąsiednim Kartoszynie położone są przemysłowe tereny Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

W Tyłowie znajduje się zabytkowy kościół zbudowany w 1755 roku z fundacji generała Józefa Przebendowskiego, należący do Parafii rzymskokatolickiej pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski, należącej do dekanatu Żarnowiec archidiecezji gdańskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś była początkowo folwarkiem wsi Lubocino, pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1340 roku, gdy wymienia się istniejącą w tamtym czasie we wsi kaplicę św. Sebastiana. W 1624 roku wieś przeszła w ręce protestanckiego rodu Czapskich. W 1725 roku wieś wraz z resztą klucza lubockiego została sprzedana Rybińskiemu, ale już w w 1755 roku wieś kupił generał Józef Przebendowski i wybudował w niej kościół pod wezwaniem Oczyszczenia NP Marii, o konstrukcji szkieletowej i dwór. Postarał się również o ustanowienie w Tyłowie parafii. Parafia jednak nie istniała długo, wkrótce kościół w Tyłowie stał się kościołem filialnym (do 1946 roku). W 1865 roku obok kościoła wybudowano dzwonnicę. W 1798 roku w Tyłowie znajdowało się 15 domów, kościół i dwór[2]. Pod koniec XVIII wieku wieś została sprzedana Zaborzyckim, następnie właścicielami jej byli von Platen, Thymianowie (wybudowali oni nowy dwór w miejsce starego, wzniesionego przez Przebendowskiego) i rodzina Frieböse (aż do II wojny światowej). W okresie okupacji w Tyłowie znajdowała się szkoła, a wieś liczyła 150 mieszkańców[2]. Po 1945 roku ziemie majątku zostały rozparcelowane. W 2002 roku w miejsce kościoła wzniesionego przez generała Przebendowskiego wybudowano nową świątynię[3], a starą rozebrano. Zrekonstruowana stoi we wsi Lizaki.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dwór w Tyłowie
  • Zabytkowy kościół i cmentarz wokół kościoła, z XIX wiecznymi nagrobkami. W kościele znajduje się chrzcielnica z drugiej połowy XVIII wieku, dwa rokokowe ołtarze, balustrada komunijna i obraz z XVIII wieku, oraz krzyż procesyjny z przełomu XVIII i XIX wieku
  • Dwór ceglany, parterowy, murowany, z 1880 roku, otacza go park leśny

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. 2,0 2,1 Wioski parafii Tyłowo. [dostęp 1 sierpnia 2009].
  3. Serwis informacyjny gminy krokowa. Tyłowo. [dostęp 1 sierpnia 2009].